+ Կատարել գրառում
Էջ 4 5-ից ԱռաջինԱռաջին ... 2345 ՎերջինըՎերջինը
Ցույց են տրվում 31 համարից մինչև 40 համարի արդյունքները՝ ընդհանուր 48 հատից

Թեմա: Պետրոս Դուրյանի կյանքի եվ ստեղծագործության ուսուցանումը այլընտրանքային տարբերակով:

  1. #31
    Մոդերատոր
    Գրանցման ամսաթիվ
    15.02.2018
    Գրառումներ
    128
    Հեղինակության աստիճան
    2417
    Մեջբերում nairatad-ի խոսքերից Նայել գրառումը
    Հանճարեղ պատանին կյանքից հեռացավ քսանմեկը չբոլորած, հեռացավ՝ նույնիսկ առանց լուսանկար ունենալու: Մահից մեկ օր առաջ հյուծախտից ցամաքած գրողը մարգարեացել էր. «Հարգս չգիտցան, բայց պիտի փնտրե՜ն զիս…»: Ու փնտրեցինք նրան:

    1872 թ. հունվարի 21-ի առավոտյան Կոստանդնուպոլսի Սկյուտար թաղն իմացավ, որ իր համեստ բնակարանում աղքատության ու թշվառության մեջ մահացել է Դուրյանը: Մահը սթափեցրեց ամենքին: Չկար պաշտելի քնարերգակը: Եվ մարդիկ, անդառնալի կորստի գիտակցությամբ, շտապեցին վերջին հարգանքը ցույց տալ «Սկյուտարի սոխակին»:

    Մի խումբ երիտասարդներ հրավիրեցին անվանի նկարիչ Աբրահամ Սարգայանին՝ նկարելու մահացած Դուրյանին: «Եվ սակայն պատկերահանը, տեսնելով, որ մեռելի դեմքը բոլորովին եղծված է, գիծերը քայքայված, ճղակտոր եղած հյուծախտին բզտկող ճանկերուն տակ, կը դիտե երկար ու հառաչելով կըսե, թե չկրնար ատ եղծված դեմքով անկեղծ Դուրյան մը նորաստեղծել,-վկայում է ժամանակակիցը' նշանավոր քրոնիկագիր Հրանդը (Մելքոն Կյուրճյանը):- Արվեստին անպատվություն մը չընելու խղճահարությամբ կը մեկնի կամացուկ մը»:
    Այսպես անհաջող ավարտվեց Պ.Դուրյանի դիմանկարն ստեղծելու առաջին փորձը: Անցնում էին տարիները, և տարիների հետ մեծանում էր Դուրյանի հմայքը:

    «Տաղք և թատերգությունք» ժողովածուն, որ հրատարակվել էր ետմահու, վաղուց արդեն սպառվել էր, ամենքի շուրթերին էին բանաստեղծի քերթվածները, իսկ պատանի հանճարի գերեզմանը դարձել էր ուխտատեղի: Տղաներն ու աղջիկները առաջին սիրո երդումները մրմնջում էին այդ նվիրական շիրիմի մոտ, երիտասարդներն ու ծերունիները երկյուղած համբույր էին դրոշմում տապանաքարին, մարմարե տապանաքարը ծածկվում էր սքանչացումի անպաճույճ տողերով:

    Դուրյանի դիմանկարն ստեղծելու երկրորդ փորձը նախաձեռնեց ուսուցիչ Բարսեղ Էքսերճյանը 1892 թ., որը և դարձավ Դուրյանի առաջին կենսագիրը: Էքսերճյանը պատմում է. «Նորա պատկերը գրասիրաց ներկայացնելու համար հետս առի նկարիչ մը, պ. Մկրտիչ Պարսամյանց, և Պետրոս Դուրյանի եղբարց, մոր, մորաքրոջ, ազգականաց և բարեկամաց տեղեկությանց և Ագրիպպաս եղբորն ազգականաց ոմանց և ուրիշ երկու դեմքերու և լուսանկարներու վրա, մին ի Զմյուռնիա, և մյուսն ի Կետիք Փաշա, պատկերը գծել տվի, և ապա զայն նոցա դիտողությանց ենթարկեցի, քանիցս սրբագրել տվի, մինչև որ նմանություն մը ձեռք բերելու հաջողեցա երկու տարի աշխատելե վերջ' վկայությամբ յուր ազգականաց և բարեկամաց»:

    Տիգրան Արփիարյանը ևս հաստատում է. «Մ.Պարսամյանց ճակատն աշխարհական եղբորմեն (խոսքը Ագրիպպաս Դուրյանի մասին է) փոխ առավ, աչքերը դասընկերե մը, շրթունքն ազգականե մը, մազերն ուրիշե մը և «արար մարդ ըստ պատկերի Դուրյանի»: Հետո ուրվագիծը ցույց տվին բանաստեղծին մորը, եղբարցը և ամեն անոնց, որք սերտիվ ճանչըցած էին զայն, բարեփոխեցին, սրբագրեցին ու խղճի հանդարտությամբ հանձնեցին վիմագրչին»:

    Պարսամյանցը դեռ չէր ավարտել իր աշխատանքը, երբ Հրանդը հանդես եկավ «Արվեստական պատկերը» հոդվածով, որտեղ նա կարծիք էր հայտնում, թե Դուրյանի պատկերը պետք է ստեղծել ոչ թե ընդօրինակությամբ, այլ «ազատ ներշնչությամբ»: Դուրյան մը Դուրյանի տաղերեն' կը համբուրեմ ատ պատկերը»: Ավելի ուշ Հրնադն այցելեց Պարսամյանցին և ստացած տպավորությունների մասին գրեց. «Տասնևութը տարեկան պատանի մըն է նկարվածը, զվարթ դեմքով, վաղաբույս մորուք մը դեմքին ձվարտը կը շրջանակե, և կարծես հեգնություն մըն է, ահագին հեգնություն մը Դուրյանի կսկծագին տաղերու տրտունջքներուն և հրատապ հառաչքներուն: Մազերը խնամքով պատրաստված են, ճակատը լայնկեկ, հոնքերը թավ ու թուխ: Իսկ ամբողջությունը, գուցե, Դուրյանե զատ ամեն դեմք»: Հրանդը չէր ժխտում նկարչի ձիրքը և առանձնապես նշում էր բարեխղճությունը. «Ուր որ նմանության պես բան մը կա, լսած է, վազած է հոն, տեսածը քաշած է թղթին վրա, այսօր գծած, հետևյալ օրը գծածն ավերած, սրբագրած և դարձյալ ավրած, մինչև որ պատկերն այժմյան վիճակին բերված է»: Բայց նրա համոզմամբ, այդ ամենը անօգուտ էր, քանի որ «կարկտած Դուրյան չստեղծվիր»:

    Հրանդի հոդվածը տպագրվեց «Մասիս» հանդեսում 1893 թ. հունիսի 11-ին: Նույն օրը տարօրինակ մի զուգադիպությամբ թոքախտից մահացավ Մկրտիչ Պարսամյանցը' անավարտ թողնելով Դուրյանի դիմանկարը:

    Պարսամյանցի նկարն ավարտի է հասցրել երիտասարդ նկարիչ Տիրան Չրաքյանը, որ հետագայում թողեց նկարչությունը և հայտնի դարձավ Ինտրա անունով: Դուրյանի դիմանկարը բազմացրել է լուսանկարիչ Ֆեպյուսը, իսկ 1893 թ. հոկտեմբերին այն արդեն հանձնվել է բաժանորդներին: Պ.Դուրյանի դիմանկարը չի գոհացրել նաև Արշակ Չոպանյանին: Բնորոշ է, որ անգամ մեր դարակեսին, երբ Չոպանյանը պատրաստվում էր երկրորդ, բարեփոխված հրատարակությամբ լույս ընծայել Պետրոս Դուրյանին նվիրված իր մեծարժեք ուսումնասիրությունը, չէր հաշտվում այդ նկարի հետ. «Այս հատորին մեջ, - գրում էր նա, - որևէ տեղ չեմ տար այն շինծու և անկենդան դիմանկարին, զոր պ. Էքսերճյան Դուրյանի ազգականներեն ու բարեկամներեն տեղեկություններ հավաքելով շինել տվավ գծագրչի մը և զոր ուրիշներ ալ, հետևելով անոր օրինակին, գրական հատընտիր էջերու հավաքածուներու մեջ արտատպեցին այդ անհոգի պաղ դեմքը …»:
    (Պետրոս Դուրյանի դիմանկարն օգնել է հետագա ստեղծագործողներին: Հակոբ Կոջոյանի (փորագրություն արծաթի վրա), հայրենադարձ նկարիչ Հ.Ասատուրյանի (այդ աշխատանքի վարարտադրությունը զետեղված է 1945 թ. Հալեպում հրատարակված Պ.Դուրյանի «Ընտիր քերթվածքներ»-ում), Մ.Արզումանյանի (Ե.Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարան) և այլ գործերի հիմքում ընկած է տասնամյակներ առաջ Մկրտիչ Պարսամյանցի ստեղծած նկար):

    Այսպիսին է ահա Պ.Դուրյանի դիմանկարի պատմությունը: Այդ դիմանկարը, որ գրեթե ութ տասնամյակ զետեղվում է գրքերում ու պարբերականներում, գեղարվեստական գործ է: Նրա բնորդը Պետրոս Դուրյանը չի եղել, այլ, ինչպես տեսաք, ստեղծվել է եղբոր և ուրիշների դեմքերի ու գլուխների այլուայլ մասերի նմանությամբ: Բացարձակ նույնության մասին խոսք չի կարող լինել: Հետաքրքիր է, որ նույնիսկ նկարի այնպիսի ջերմ պաշտպան, ինչպիսին Տ.Արփիարյանն է, ստիպված է եղել խոստովանել, թե «Դուրյանի ողջությանը ալապրոս (կարճ խուզված – Ա.Շ.) մազ կտրել չի կար, ինչպես կերևա այդ լուսանկարին մեջ»:

    Դուրյանի դիմանկարն ստեղծվեց գրողի մահից 20 տարի հետո միայն: Նրա պատվիրատուն ու վրձնողը մտահոգված էին՝ քանի դեռ կենդանի են գրողին անձամբ ճանաչողները, սերունդների համար պետք է փրկել Դուրյանին: Բայց ի՜նչ իմանային նրանք, որ գալու են ժամանակներ, երբ հնարավոր է դառնալու վերականգնել «Հանճարեղ պատանու» դեմքը: Ի՜նչ իմանային, որ մի սրտացավ ձեռք Դուրյանի նվիրական գերեզմանից վերցնելու է նրա փշրված գանգը և Ստամբուլից հասցնելու է Երևան, ուր մարդաբանական ու գանգաբանական սկզբունքներով վերստեղծվելու է Դուրյանի իսկական դեմքը:

    Պետրոս Դուրյանի դեմքի քանդակային վերականգնումը կատարվել է՝ ըստ հետևյալ փուլերի.
    1. Փշրված ոսկորներից վերակառուցվել է գանգը (ոսկորները կպցվել են հատուկ սոսնձով):

    2. Գանգի տիրոջ տարիքը, հասակը, սեռը որոշելիս հանդիպել եմ գանգակամարի ոսկրաբեկորների, որոնք պատկանում էին հասակավոր կնոջ: Հետագայում պարզվեց, որ Դուրյանի մոտ թաղված է եղել նրա մայրը և գերեզմանը տեղափոխելիս մոր գանգի ոսկորները խառնվել են որդու գանգի ոսկորներին:

    3. Գանգի ոսկորների հիման վրա դիմագծային գրաֆիկ սխեմաների վերականգմումը, որ կատարվում է կիսադեմի (պրոֆիլի) չափանշվածքները (ստանդարտները) ըստ տարիքի, սեռի, ազգի, ժամանակի, ծննդավայրի ռելիեֆի, աշխարհագրական միջավայրի, ռենտգենոգրամայից պատճենահանման թղթի վրա գծելով:


    4. Գլխի սխեմաների քանդակային վերականգնումը: Այստեղ ներառվում են շերտագրորեն, պլաստիկ անատոմիայի հիմունքներով և գլխի հորիզոնական հարթակների վրա կատարված հատածների չափագրության ելակետային սկզբունքով վերականգնված միմիկայի մկանները, փափուկ հյուսվածքների չափագրության ելակետային սկզբունքով վերականգնված միմիկայի մկանները, ծամիչ ապարատը, փափուկ հյուսվածքների հաստության գոտիները:


    5. Դիմաքանդակը վերջացնելու համար տարազի, մազերի երկարության և սանրվածքի ձևերը ստեղծվել են դոցենտ Ա.Շարուրյանի անվիճելի փաստացի տվյալների հիման վրա:


    6. Գանգը մնացել էր շերտերով հաջորդաբար ծածկված հատուկ մոմի տակ, որը պարունակում էր բևեկնախեժ, կենդանագրական յուղ, յուղաներկ, բալասան: Այնուհետև, դիմաքանդակը գիպսից ձուլելուց հետո միայն գանգն ազատվեց մոմի շերտերից:

    2 февраля 2012 в Ереване в Пантеоне им. Комитаса в стену Пантеона был запечатан череп Петроса Дуряна. Специально для церемонии захоронения была привезена земля из армянского кладбища Скютара в Стамбуле.

    В результате совместных обсуждений Министерства культуры РА, мэрии Еревана, МИД РА, Союза писателей Армении, Института литературы им. Абегяна НАН РА, Первопрестольного Святого Эчмиадзина было принято решение захоронить череп писателя в Ереване, в памятной стене Пантеона им. Комитаса.

    В 1957 году по решению мэрии Стамбула, останки Петроса Дуряна, преданные константинопольской земле, были потревожены. Именно на этом месте началось строительство новой дороги, и могилу Дуряна пришлось передвинуть вглубь армянского кладбища. Тогда патриарх Константинополя Гарегин Хачатурян дал распоряжение, чтобы кости черепа поэта были переданы в Патриархию, где они и хранились до 1969 года. В 1970 году над раздробленными костями начал работать известный армянский ученый, заведующий кафедрой оперативной хирургии Ереванского медицинского института, доктор медицинских наук, профессор Андраник Джагарян. Ему удалось воссоздать по черепу скульптурный портрет Петроса Дуряна, ибо после смерти поэта, ушедшего из жизни в двадцатилетнем возрасте, не сохранилось ни единого его портрета. С тех пор в течение нескольких десятилетий череп талантливейшего армянского лирика хранился в Музее литературы и искусства им.

    Чаренца. В 2011 году Музей обратился в Министерство культуры РА с предложением захоронить останки Петроса Дуряна в памятной стене ереванского Пантеона.

  2. Գրառմանը 2 հոգի շնորհակալություն են հայտնել.

    nairatad (13.05.2019), Zhanneta (08.05.2019)

  3. #32
    Մոդերատոր
    Գրանցման ամսաթիվ
    15.02.2018
    Գրառումներ
    128
    Հեղինակության աստիճան
    2417
    РОПОТЫ

    Ну, всего вам доброго, солнце и господь.
    Вы, блестя, вершите над душой восход.
    Новою звездою в небесах взойду я.
    Звезды — душ проклятья: смотрят, негодуя,
    Ввысь они взметнулись, горестям назло,
    Чтобы небу разом опалить чело..
    Только копья молний бог нацелил в нас.
    Для кого на свете пробил смертный час?
    О, что молвлю, боже! Молнией и громом
    Порази былинку — дума в ней огромна!
    А не то былинка захлебнется небом
    В странствии высоком, странствии нелепом.
    Ты цари, владыка завязи, волны
    И луча, и слога, и моей вины.
    Но за что ты отнял трепет уст моих,
    Розу лба и пламя взоров молодых?
    День завесил тьмою, мрачной крутовертью
    И сказал: «Тебе я улыбнусь пред смертью».
    Впрок мне жизнь припрятал ты, господь, конечно.
    Вечно жить молитве, луч и запах вечны.
    Если ж мне надежды на дыханье нету
    И мой дух исчезнет средь тумана где-то,
    Лучше стану молнией, желтою и тонкой,
    Твое имя выжгу, рык издам в потемках
    И проклятьем ярым в твой вопьюсь я бок.
    Дай же нареку тебя «Мой заклятый бог»!
    Нет, я трепещу — немощен я, грешный.
    Пенься во мне адом, жги нутро кромешным!
    Я стою под черной кипарисной сенью.
    Опаду вот-вот я, точно лист осенний.
    Дайте же мне искру, чтобы жил я, рос.
    Что — обнять могилу в завершеньи грез?
    Как судьба жестока, как она черна!
    Иль могильной гнилью чертана она?
    Дайте мне огонь — жить хочу я, жить!
    Дайте мне огонь — я хочу любить!
    Звезды, в душу сыпьтесь, звезды, сыпьтесь в кровь!
    Дайте мне огонь, дайте мне любовь!
    Розу на чело дарили весны.
    Нету ничего — поздно, поздно, поздно!
    Ночь, как черный гроб, тело принимает.
    Лишь луна над бездной, бледная, рыдает.
    Плачет тот, над кем плачущего нету.
    Лишь луна за тем катится по свету.
    Надо мною плачь, надо мною плачь!
    Над моей душой меч занес палач!
    Зря любовь мне звезды начертали праздно.
    Соловей любить меня научил напрасно.
    Зря любовью ветерок всколыхнул мне кровь,
    Непорочная волна повела в любовь.
    И напрасно чащи замолчали вдруг.
    И напрасно листья затаили дух:
    Чтоб дыханьем грезу не спугнуть случайно,
    Дали о любви мне помечтать печально.
    Завязь, сна касаясь ранью голубой,
    Сладковатым ладаном окурила боль.
    Все поиздевалось, жизнь сведя на нет.
    СТАЛ ИЗДЕВКОЙ БОГА ДАЖЕ БОЖИЙ СВЕТ!

  4. Գրառմանը 1 հոգի շնորհակալություն է հայտնել.

    nairatad (13.05.2019)

  5. #33
    Ավագ մասնակից Zhanneta-ի ավատար
    Գրանցման ամսաթիվ
    20.12.2018
    Հասցե
    ք.Կապան. Բաղաբերդ 27
    Տարիք
    47
    Գրառումներ
    479
    Հեղինակության աստիճան
    7605

  6. Գրառմանը 2 հոգի շնորհակալություն են հայտնել.

    nairatad (13.05.2019), Լիլիթ Աբաջյան (12.05.2019)

  7. #34
    Մոդերատոր
    Գրանցման ամսաթիվ
    15.02.2018
    Գրառումներ
    128
    Հեղինակության աստիճան
    2417
    С НЕЮ

    Впервые обнял ее,
    Впервые поцеловал,
    Когда багровый закат,
    Клубясь, вдали бушевал.
    Она ладони мои
    К груди прижала своей,
    И я ослеп и оглох,
    И замер я перед ней.
    Она меня повела
    К душистой зелени трав,
    И угасла заря,
    В ее очах отблистав.
    Я лепетал… я дрожал,
    Просил лобзанья дарить.
    “Скажи”, - шепнула она.
    Но я не мог говорить.
    Покуда очи горят,
    Покуда сердце стучит,
    Любовь не ищет речей,
    Любовь не в слове звучит.
    И вот угас горизонт,
    Явились звезды, чисты,
    Я вновь ее целовал
    Во имя каждой звезды.
    А шелест вольной волны
    Благоуханных волос
    Моим горячим вискам
    Прохладу дивную нес.
    О, та златая пора!
    О, как тот вечер далек!
    Его в железной руке
    Унес безжалостный рок.
    Но тайна наших сердеуц
    Живет в душистой траве,
    Живет в сиянии звезд
    И в шелестящей листве.
    Обет друг друга любить
    Храним мы свято с тех пор,
    От страшной клятвы такой
    Созвездий дрогнул узор.
    И беспредельность миров
    К нам обернулась лицом,
    И нас природа сама
    Венчала звездным венцом.

    1871
    Перевод А. Щербакова

  8. Գրառմանը 1 հոգի շնորհակալություն է հայտնել.

    nairatad (13.05.2019)

  9. #35
    Ավագ մասնակից Zhanneta-ի ավատար
    Գրանցման ամսաթիվ
    20.12.2018
    Հասցե
    ք.Կապան. Բաղաբերդ 27
    Տարիք
    47
    Գրառումներ
    479
    Հեղինակության աստիճան
    7605
    Ճակատագիրը միայն 21 տարի ապրելու հնարավորություն տվեց Պետրոս Դուրյանին, բայց իր սրտի ու հոգու մեջ կյանքի ու սիրո անմար կրակ ունեցող մահամերձ բանաստեղծը անտրտունջ չհեռացավ մեր աշխարհից։ Ընդհակառակը՝ 1871թ.-ին, մահվան իր սնարին գամված, հավերժության հանձնեց «Տրտունջք» խորագրված իր անմահ բանաստեղծությունը՝ Ճակատագրի և մահվան դեմ ընդվզումի ու ըմբոստացման հանճարեղ երգը երկնելով.-
    Է՜, մընաք բարով, Աստուած եւ արեւ,
    Որ կը պըլպըլաք իմ հոգւոյս վերեւ…
    Աստղ մþալ ես կþերթամ յաւելուլ երկինք,
    Աստղերն ի՜նչ են որ եթէ ոչ անբիծ եւ թշուառ հոգւոց անէ՜ծք ողբագին,
    Որք թըռին այրել ճակատն երկնքին.
    Այլ այն Աստուծոյն՝ շանթերո՜ւ արմատ՝ Յաւելուն զէնքերն ու զարդերն հըրատ…
    Այլ, ո՜հ, ի՞նչ կþըսեմ… շանթահարէ՛ զիս,
    Աստուա՛ծ, խոկն հսկայ փշրէ՛ հիւլէիս՝ Որ ժպրհի ձգտիլ, սուզիլ խորն երկնի,
    Ելնել աստղերու սանդուխքն անալի…։

  10. Գրառմանը 2 հոգի շնորհակալություն են հայտնել.

    nairatad (13.05.2019), Լիլիթ Աբաջյան (15.05.2019)

  11. #36
    Ավագ մասնակից Zhanneta-ի ավատար
    Գրանցման ամսաթիվ
    20.12.2018
    Հասցե
    ք.Կապան. Բաղաբերդ 27
    Տարիք
    47
    Գրառումներ
    479
    Հեղինակության աստիճան
    7605
    Կրկնակիորեն՝ թե՛ ընկերային և թե՛ առողջական առումով այսօրինակ դաժան մի կյանք ապրելով՝ Պետրոս Դուրյանը բանաստեղծության մեջ որոնեց և գտավ ինքնադրսևորման ու ինքնահաստատման իր կենսունակ աշխարհը։ Թեև զրկվեց բեղուն ստեղծագործության անհրաժեշտ ժամանակից, բայց հազիվ քառասունի հասնող իր բանաստեղծությունները ինքնին բավարար եղան, որպեսզի Պետրոս Դուրյանը հորիզոն բացեր հայ քնարերգության առջև ու թռիչք տար սիրո և տառապանքի` մարդկային ամենից վավերական, հորդ ու անկեղծ զգացումները թրթռացնելու և հավերժության հանձնելու երկունքին։ Իր ժամանակին Պետրոս Դուրյանը շատ սիրված և պահանջված բանաստեղծ դարձավ հայ երիտասարդության համար։ Իր «Լճակ»ը, «Տրտունջք»ը, «Հեծեծմունք»ը, «Ինչ կþըսեն»ը, «Թրքուհին», «Իմ մահը» և մյուս բանաստեղծությունները դարձան երիտասարդ սրտերի և հոգիների հարազատ թարգմանը, նրանց շուրթերին շարունակ հնչող երգերը…
    Շատերը զիս մերժեցին,
    «Քընար մþունի սոսկ» – ըսին.
    Մին՝ «դողդոջ է, գոյն չունի» –
    Միսն ալ ըսաւ.- «կը մեռնի»։
    Ոչ ոք ըսաւ,- «Հէ՛ք տըղայ, Արդեօք ինչո՞ւ կը մըխայ,
    Թերեւս ըլլայ գեղանի,
    Թէ որ սիրեմ, չը մեռնի»։

  12. Գրառմանը 2 հոգի շնորհակալություն են հայտնել.

    nairatad (13.05.2019), Լիլիթ Աբաջյան (15.05.2019)

  13. #37
    Ավագ մասնակից Zhanneta-ի ավատար
    Գրանցման ամսաթիվ
    20.12.2018
    Հասցե
    ք.Կապան. Բաղաբերդ 27
    Տարիք
    47
    Գրառումներ
    479
    Հեղինակության աստիճան
    7605
    Այդ էր պատճառը, որ իր թաղումը ազգային մեծ շուքով ու չորս հազարից ավելի երիտասարդների մասնակցությամբ տպավորիչ թափորով կատարվեց։ Մանրավեպի նշանակություն ունի, բայց արժե այստեղ մեջբերել Մուշեղ Իշխանի այն վկայությունը, որ երիտասարդությունը փափագում էր Դուրյանի թաղումը նվագախմբի ընկերակցությամբ կատարել, հակառակ նրան որ մեր եկեղեցին այդ ժամանակ արգելում էր նման բան։ Այդ խնդրանքով էլ երիտասարդները դիմում են Պոլսի Հայոց Պատրիարք Խրիմյան Հայրիկին, որի պատասխանը՝ «Հրաման չեմ տա, բայց կներեմ»-ը շատ բան է ասում մեր ժողովրդի սրտում Պետրոս Դուրյանի գրաված տեղը և հանճարեղ բանաստեղծի արժանավորության մասին։

  14. Գրառմանը 3 հոգի շնորհակալություն են հայտնել.

    nairatad (13.05.2019), Լաուրա Աթանեսյան (13.05.2019), Լիլիթ Աբաջյան (15.05.2019)

  15. #38
    Մասնակից
    Գրանցման ամսաթիվ
    21.12.2018
    Գրառումներ
    30
    Հեղինակության աստիճան
    0
    Ո՜հ, մի՛նչև ցե՞րբ, ըսե՚, ո՛կույս, հո՛գիս ըլլա գեղույդ գերի,
    Եվ մինչև ց՝ե՞րբ թրթռան աղիք ցաված սրտիս և քնարի,
    Լոկ համբուրիկ մ՚ուզեցի քաղել այտեդ մեկ թարմ վարդ,
    Ճառագայթ մը խնդրեցի աչերեդ երկնազվարթ,
    Զըլացար դո՚ւ անգո՜ւթ, վարդ մը դժգույն ճակտիս,
    Եվ ճառագայթ մ՚այն անդունդին խոր սրտիս․
    Ոչ, ես չ՛եմ կրնար ապրիլ զուրկ գրկեդ,
    Ծիծառնիկն ապրի դուրս բույնեն գեթ․
    Տրտմալար քնարս զարնեմ ջախջախ,
    Գոցեմ սիրտըս սիրաբախ․․․
    Մնայք բարով, կո՛ւյս և քնա՛ր,
    Կույսին տեղ լա՛ց, քա՛ր,
    Ճակատս նըսեմ
    Հանգչեցնեմ
    Մաշող հող:

    Առ Մայիս


    Ծաղիկներու մայրի՛կ դու կույս՝
    Ով իմ Մայի՛ս ծաղկահանդերձ,
    Սա երփներանգ ծաղկոքդ հանդերձ
    Է՞ր չը բերիր Ծաղիկն հոգվույս։

    Ո՜հ, միթե կա՞ այլ զըվարթուն
    Մայիս հոգվո Ծաղիկներու․
    - Նա փողփողե վերև գլխու,
    Մի դալկահար Մայիս անհուն։

    Գարնանային կենացս մեջ


    Գարնանային կենացս մեջ
    Սիրո ծաղկունք մինչ փըթթեին՝
    Սիրտըս վառված սիրովն անշեջ
    Առաքինվույն և գեղեցկին,

    Մահագուշակ խորշակն անդեն
    Հասավ տիրեց սրտիս բոլոր,
    Թառամեցան ծաղկունք ամեն
    Ծըլած փթթած սրտիս մեջ նոր։

    Այն, որ տըվավ երկրիս գարուն,
    Ծաղկունք, մարգերն ալ զարդ նորին
    Եվ մարդկային վեհ սրտերուն
    Ուսույց սիրել գեղն ու բարին,

    Ինչո՞ւ արդյոք խորշակահար
    Կ՚ընե ծաղկունք դեռափըթիթ,
    Ինչո՞ւ արդյոք Նա սիրահար
    Սըրտերն զեղու արտասվոք միշտ։

    Ահա կիջնեմ, ո՜հ, ես այժմեն
    Առջևս բացված գերեզման խոր,
    Բայց սա տըխուր տեսարանեն
    Ի՜նչ կա արդյոք հաճույք մ՚Անոր:

    Դրժել


    Փունջ մը կնճիռ, բույլ մը կայծակ,
    Դըժոխք մ՚անեծք խոցեց հոգյակս։

    Ես ուզեցի պաշտել ըզնե,
    Սիրել ժպիտքն՝ փըթիթք անհուն,
    Սիրել աստղերն սև աչերուն
    Եվ այն խոկումն, որ մըթագնե
    Պայծառ ճակատը՝ այն ամպըն է
    Որ կըշպարե դեմքը լուսնույն։

    Գիշեր մը սուգ, անդունդ մ՚հառաչ՝
    Հուզեց ներա հոգին ու լանջ։

    Ես ուզեցի միշտ քովն ըլլալ,
    Մըտիկ ընել թնդյուն սրտին,
    Շնչել, խմել ներա հոգին,
    Եվ շոշափել լոկ ձյունափայլ
    Ծոծորակին վըրա ծալ–ծալ
    Թափող վարսից ալյակք ծըփին։

    Օվկեան մը տրտունջ լսեցի,
    «Զիս կընեղե՜ս» հըծծեց ինծի։

    Ես ուզեցի քընար մ՚ըլլալ
    Նրա ձեռքին տակ հևացող,
    Ներա հոգվույն խորն հիացող
    Թեթև պատկեր մ՚ըլլալ շարժյալ,
    Մոռնալ զիս, լոկ ըզնե խոկալ՝
    Կվառե երազ մ՚որուն մեկ շող։

    Ամպրոպ մը սաստ ցընցեց հոգիս,
    Գոչեց. — «Սիրել չե՛ս կրնար զիս»։

    Ի զո՜ւր սիրտըս մըխաց առջին՝
    Խնկարկելու սիրտն անապատ,
    Ցուցի իրեն ճակատս գունատ,
    Կուրծըս գոգած՝ մառն իմ աչքին,
    Ի զո՜ւր շուրթերս դողդոջեցին,
    Զինքը սիրելս հըծծեցին հայտ։

    Նե հեռացավ ինձմե, ըսավ՝
    — «Բավ սիրեցի քեզ, մնաս բարյա՜վ»։

    Որոտացին խոկմանցս ամպեր,
    Կայծակնահար ըրին հոգիս,
    Մոխիր դարձան երազներս հիս,
    Ճակատագիրս խնծղաց ի վեր,
    Խորշ մը կար որ զիս չէր ծաղրեր,
    Այն՝ լուռ փոսն էր գերեզմանիս․․․

    Փունջ մը կնճիռ, բույլ մը կայծակ,
    Դժոխք մ՚անեծք խոցեց հոգյակս:

    Երգ մարտին Վարդանանց


    Արիք որդիք Արարատյան,
    Նըսեմ ճակատք ցայտե՚ն թող շանթ,
    Դողդոջ ձեռաց մեչ սուր ցոլա՛ն,
    Արդար վրիժուց ժամն հասավ արդ,
    Փշրի՛ Պարսկին անդուլ կացին,
    Հայք բա՛վ լացին.
    Մեռնի՚նք Մասյաց շուքերուն տակ,
    Հավերժ կանգնե՛նք հաղթանակ,
    Օ՜ն, ազա՛տ ըլլանք
    Եվ Հայաստան մեր,
    Թող տա՛ն արձագանք
    Մասիք անվեհեր.
    Մեռնի՚նք յ՚Արտազ՝
    Տղմուտի մոտ,
    Ուսկից ծագի մեզ առավոտ։
    Մեր սուսերց փայլեն
    Սասանին Սասանք,
    Մեր ամեն քայլեն
    Ծագի հաղթանակ։


    Թրքուհին


    Երեկո է, բոցավառ է հորիզոն.
    Կառք մը կ՛անցնի դագաղի պես համրընթաց,
    Գեղուհի մը ընկողմանած տրոփե հոն,
    Վերջալույսի աղջի՞կ մէ սա, ո՛վ Աստված.
    Եթե նայի՛,
    Կ՛ըսես - հի՛մա կը մարի։

    Մեղրամոմե անդրիանդի մ՛է հանգույն.
    Ի՜նչ դալկահար... կարծես հաջաղը վառե
    Պատան մէ նուրբ ներա վարդիցը դժգույն.
    Աստված ըզնե զույգ մաչերովն կը վառե.
    Եթե ժպտի՛,
    Կ՛ըսես - ո՜հ, հի՛մա կ՛անցնի։

    Նայիլ կուզե, բայց ա՛վելի կնըվաղի,
    Սիրտը խունկի պես կը մըխա սիրավառ,
    Նե շողերու, բույրերու է թագուհի,
    Խոնջ թիթեռնիկ մոր կը խնդրե ծաղկե թառ.
    Եթե շարժի՛,
    Կըսես - հի՛մա կը թռչի։

    Լանջն է հուզյալ Օվկեանի մը նըման.
    Կուզե սիրե՜լ... համբույրի մհետ նըվաղիլ,
    Մա՚իլ, խամրիլ, խոնջած ընկնիլ գերեզման,
    Քամել սիրո կրակե բաժկին հուսկ կաթիլ.
    Եթե շիկնի՛,
    Կըսես - հի՛մա կը բռընկի։

    Սրտի մեղո՜ւ, ինչպես կոչեց Լամարթին,
    Որուն ծըծած ծաղիկը՝ սիրտ, մեղրն է սերք
    Ես կոչեմ զնե կո՚ւյս, որուն սիրտն է երկին
    Անհուն սիրո, որ հորիզոն չունի դեռ.
    Եթե խոսի՛,
    Կ՛ըսես - հի՛մա կը հատնի։

    Նե կը վառի, մի՜շտ կը վառի, չը հատնիր
    Տընանկ կընոջ տաճարն վառած ճրագին պես,
    Աստղերու նման գիշեր սիրե՝ փողփողիլ.
    Կրակ մէ փրթած կողեն սիրո բոցագես...
    Թե իսկ մեռնի՛,
    Կ՛ըսես - հի՛մա կը ծընի։

    Իմ հանգիստը


    Եթե մոտի հողակույտիս,
    Թուխ - մոխրագույն աչեր ներա
    Թե չուխտ մարգրիտ թափին իմ վրա,
    Չը ցավագնիր ոսկերոտիս.
    Ա՛յս իմ հանգիստ.
    Իմ լըռանիստ
    Ա՛յս օթևան
    Խաղաղության։


    Իմ մահը

    Եթէ տժգոյն մահու հրեշտակ
    Անհուն ժպտով մ'իջնէ իմ դէմ…
    Շոգիանան ցաւքս ու հոգիս,
    Գիտցէ՛ք որ դեռ կենդանի եմ:

    Եթէ սընարըս իմ տիպար
    Մոմ մը վըտիտ ու մահադէմ
    Ո՜հ, նըշուլէ ցուրտ ճառագայթ,
    Գիտցէ՛ք որ դեռ կենդանի եմ:

    Եթէ ճակտովս արտօսրազօծ
    Զիս պատանի մէջ ցուրտ զերթ վէմ
    Փաթթեն, դընեն սեւ դագաղը,
    Գիտցէ՛ք որ դեռ կենդանի եմ:

    Եթէ հընչէ տխուր կոչնակ,
    Թրթռուն ծիղաղն մահու դժխեմ,
    Դագաղս առնէ իր յամր քայլ,
    Գիտցէ՛ք որ դեռ կենդանի եմ:

    Եթէ մարդիկն այն մահերգակ,
    Որք սեւ ունին եւ խոժոր դէմ՝
    Համասըփռեն խունկ ու աղօթք,
    Գիտցէ՛ք որ դեռ կենդանի եմ:

    Եթ’ յարդարեն իմ հողակոյտ,
    Եւ հեծեծմամբ ու սըգալէն
    Իմ սիրելիքը բաժնըւին,
    Գիտցէ՛ք որ դեռ կենդանի եմ:

    Իսկ աննըշան եթէ մնայ
    Երկրի մէկ խորշն հողակոյտն իմ,
    Եւ յիշատակս ալ թառամի,
    Ա՜հ, ա՛յն ատեն ես կը մեռնիմ։

    Իմ ցավը


    Սուրբ տենչերով լոկ ծարաված՝
    Ցամաք գտնե՛լ աղբերքն յամայր,
    Ցամքի՜լ ծաղիկ հասակի մեջ,
    Ո՜հ, չէ այնչափ ցավ ինձ համար։

    Ջերմ համբույրով մը դեռ չ՛այրած
    Սա ցուրտ ճակատըս դալկահար
    Հանգչեցունե՚լ հողե բարձին,
    Ո՜հ, չէ՛ այնչափ ցավ ինձ համար։

    Դեռ չը գրկած էակ - փունջ մը
    Ժըպտե, գեղե, հուրե շաղյալ՝
    Գրկե՚լ սա ցուրտ հողակույտը,
    Ո՜հ, չ է՛ այնչափ ցավ ինձ համար։

    Քաղցր երազով մհըղի մրափ մը
    Չանդորրած գլուխս մըրկահար՝
    Ննջել հողե վերմակի տակ,
    Ո՜հ, չէ այնչափ ցավ ինձ համար։

    Հագնի՚լ հյուղին մուր-անունը,
    Ծըծե՚լ նորա մըրուր-օդն հար,
    Միշտ ցավիլը միանգամայն,
    Ո՚հ, չե անչափ ցավ ինձ համար:

    Հեգ մարդկության մեկ ոստը գոս՝
    Հայրենիք մը ունիմ թըշվառ,
    Չ՚օգնած անոր՝ մեռնի՚լ աննշան,
    Ո՜հ, ա՛յս, է սոսկ ցավ ինձ համար

    ***
    Ո՜հ, ի՞նչ ես դու, սե՞ր, երկնի հուր կամ ժըպի՞տ․․․
    Չ՚ունի երկին աչացդ կայծերն ու կապուտ,
    Վարդը չ՚ունի քու լանջդ ամբիծ, լուսափթիթ,
    Չ՚ունի լուսինն վարդերն շիկնոտ այտերուդ։

    Գիշերն երկնի կայծից, լուսնույն սխրադեմ,
    Ցերեկն ալյաց, ծաղկանց ժպտիս․․․ մեկո՜ւն գեթ․․․
    Իսկ քեզ համար ես արցունքով կ՚աղոթեմ,
    Դու չ՚ես շնորհեր նայվածք մ՚ինձ հուր աչերեդ։

    Արդյոք էա՞կ մ՚ես թե երկնի զըվարթուն,
    Կը նախանձին փայլիդ վըրա վարդ, լուսնակ.
    Ձայնիկդ ապշած լըսելով քաղցր ու թրթրուն`
    Նոճերու մեջ կ՚սըգա լըռիկ լուսինյակ։

    Ծնեի իցի՜վ թ՚հևացող հով մ՚անուշիկ,
    Եվ գգվելով երազք ճակտիդ այդ անսուգ`
    Տայի շունչըս շուրթերուդ մեջ ես հուշիկ,
    Լոկ սրբելով` եթե շողար աչքդ արտսուք։

    Պարտեզդ իցի՜վ թե փթթեի վարդ լացող,
    Եվ երբ գայիր այգուն շաղին ժպտով պերճ՝
    Գունովս ներկել այտերդ, թափել գոգդ իմ ցող,
    Թոռմեի գիրգ ձեռքըդ տայի կյանքիս վերջ։

    Բխեի ես իցի՜վ թ՚առու մը վըճիտ,
    Եվ երբ հուշիկ նստած մոտ իմ եզերքին,
    Ցոլանար իմ հայելվույն մեջ քու ժըպիտ՝
    Պղտորելով կապույտ ալիքս՝ ցամքեին։

    Ա՜հ, իցի՜վ թե լինեի ես ճառագայթ,
    Շողշողայի դեմքիդ վըրա վայրիկ մի,
    Խաբեի քեզ թ՚ես ավելի գեղազարդ,
    Ի՚անուշաբույր մազերուդ մեջ մարեի։

    Այլ ո՛չ, անգո՛ւթ, եթե տըվիր մեկուն սեր,
    Իցի՜վ թ՚անոր գերեզմանին քարն լինիմ,
    Եվ դու թոշնած գաս շնչե՜լ շուրջս․․․ արտասվե՜լ․․․
    Քեզ հըպելու համար հարկ լոկ գոլ շիրիմ:

  16. Գրառմանը 1 հոգի շնորհակալություն է հայտնել.


  17. #39
    Մասնակից
    Գրանցման ամսաթիվ
    21.12.2018
    Գրառումներ
    30
    Հեղինակության աստիճան
    0

  18. Գրառմանը 2 հոգի շնորհակալություն են հայտնել.

    Լիլիթ Աբաջյան (15.05.2019), Zhanneta (15.05.2019)

  19. #40
    Մոդերատոր
    Գրանցման ամսաթիվ
    15.02.2018
    Գրառումներ
    128
    Հեղինակության աստիճան
    2417
    Մեջբերում nairatad-ի խոսքերից Նայել գրառումը
    Ո՜հ, մի՛նչև ցե՞րբ, ըսե՚, ո՛կույս, հո՛գիս ըլլա գեղույդ գերի,
    Եվ մինչև ց՝ե՞րբ թրթռան աղիք ցաված սրտիս և քնարի,
    Լոկ համբուրիկ մ՚ուզեցի քաղել այտեդ մեկ թարմ վարդ,
    Ճառագայթ մը խնդրեցի աչերեդ երկնազվարթ,
    Զըլացար դո՚ւ անգո՜ւթ, վարդ մը դժգույն ճակտիս,
    Եվ ճառագայթ մ՚այն անդունդին խոր սրտիս․
    Ոչ, ես չ՛եմ կրնար ապրիլ զուրկ գրկեդ,
    Ծիծառնիկն ապրի դուրս բույնեն գեթ․
    Տրտմալար քնարս զարնեմ ջախջախ,
    Գոցեմ սիրտըս սիրաբախ․․․
    Մնայք բարով, կո՛ւյս և քնա՛ր,
    Կույսին տեղ լա՛ց, քա՛ր,
    Ճակատս նըսեմ
    Հանգչեցնեմ
    Մաշող հող:

    Առ Մայիս


    Ծաղիկներու մայրի՛կ դու կույս՝
    Ով իմ Մայի՛ս ծաղկահանդերձ,
    Սա երփներանգ ծաղկոքդ հանդերձ
    Է՞ր չը բերիր Ծաղիկն հոգվույս։

    Ո՜հ, միթե կա՞ այլ զըվարթուն
    Մայիս հոգվո Ծաղիկներու․
    - Նա փողփողե վերև գլխու,
    Մի դալկահար Մայիս անհուն։

    Գարնանային կենացս մեջ


    Գարնանային կենացս մեջ
    Սիրո ծաղկունք մինչ փըթթեին՝
    Սիրտըս վառված սիրովն անշեջ
    Առաքինվույն և գեղեցկին,

    Մահագուշակ խորշակն անդեն
    Հասավ տիրեց սրտիս բոլոր,
    Թառամեցան ծաղկունք ամեն
    Ծըլած փթթած սրտիս մեջ նոր։

    Այն, որ տըվավ երկրիս գարուն,
    Ծաղկունք, մարգերն ալ զարդ նորին
    Եվ մարդկային վեհ սրտերուն
    Ուսույց սիրել գեղն ու բարին,

    Ինչո՞ւ արդյոք խորշակահար
    Կ՚ընե ծաղկունք դեռափըթիթ,
    Ինչո՞ւ արդյոք Նա սիրահար
    Սըրտերն զեղու արտասվոք միշտ։

    Ահա կիջնեմ, ո՜հ, ես այժմեն
    Առջևս բացված գերեզման խոր,
    Բայց սա տըխուր տեսարանեն
    Ի՜նչ կա արդյոք հաճույք մ՚Անոր:

    Դրժել


    Փունջ մը կնճիռ, բույլ մը կայծակ,
    Դըժոխք մ՚անեծք խոցեց հոգյակս։

    Ես ուզեցի պաշտել ըզնե,
    Սիրել ժպիտքն՝ փըթիթք անհուն,
    Սիրել աստղերն սև աչերուն
    Եվ այն խոկումն, որ մըթագնե
    Պայծառ ճակատը՝ այն ամպըն է
    Որ կըշպարե դեմքը լուսնույն։

    Գիշեր մը սուգ, անդունդ մ՚հառաչ՝
    Հուզեց ներա հոգին ու լանջ։

    Ես ուզեցի միշտ քովն ըլլալ,
    Մըտիկ ընել թնդյուն սրտին,
    Շնչել, խմել ներա հոգին,
    Եվ շոշափել լոկ ձյունափայլ
    Ծոծորակին վըրա ծալ–ծալ
    Թափող վարսից ալյակք ծըփին։

    Օվկեան մը տրտունջ լսեցի,
    «Զիս կընեղե՜ս» հըծծեց ինծի։

    Ես ուզեցի քընար մ՚ըլլալ
    Նրա ձեռքին տակ հևացող,
    Ներա հոգվույն խորն հիացող
    Թեթև պատկեր մ՚ըլլալ շարժյալ,
    Մոռնալ զիս, լոկ ըզնե խոկալ՝
    Կվառե երազ մ՚որուն մեկ շող։

    Ամպրոպ մը սաստ ցընցեց հոգիս,
    Գոչեց. — «Սիրել չե՛ս կրնար զիս»։

    Ի զո՜ւր սիրտըս մըխաց առջին՝
    Խնկարկելու սիրտն անապատ,
    Ցուցի իրեն ճակատս գունատ,
    Կուրծըս գոգած՝ մառն իմ աչքին,
    Ի զո՜ւր շուրթերս դողդոջեցին,
    Զինքը սիրելս հըծծեցին հայտ։

    Նե հեռացավ ինձմե, ըսավ՝
    — «Բավ սիրեցի քեզ, մնաս բարյա՜վ»։

    Որոտացին խոկմանցս ամպեր,
    Կայծակնահար ըրին հոգիս,
    Մոխիր դարձան երազներս հիս,
    Ճակատագիրս խնծղաց ի վեր,
    Խորշ մը կար որ զիս չէր ծաղրեր,
    Այն՝ լուռ փոսն էր գերեզմանիս․․․

    Փունջ մը կնճիռ, բույլ մը կայծակ,
    Դժոխք մ՚անեծք խոցեց հոգյակս:

    Երգ մարտին Վարդանանց


    Արիք որդիք Արարատյան,
    Նըսեմ ճակատք ցայտե՚ն թող շանթ,
    Դողդոջ ձեռաց մեչ սուր ցոլա՛ն,
    Արդար վրիժուց ժամն հասավ արդ,
    Փշրի՛ Պարսկին անդուլ կացին,
    Հայք բա՛վ լացին.
    Մեռնի՚նք Մասյաց շուքերուն տակ,
    Հավերժ կանգնե՛նք հաղթանակ,
    Օ՜ն, ազա՛տ ըլլանք
    Եվ Հայաստան մեր,
    Թող տա՛ն արձագանք
    Մասիք անվեհեր.
    Մեռնի՚նք յ՚Արտազ՝
    Տղմուտի մոտ,
    Ուսկից ծագի մեզ առավոտ։
    Մեր սուսերց փայլեն
    Սասանին Սասանք,
    Մեր ամեն քայլեն
    Ծագի հաղթանակ։


    Թրքուհին


    Երեկո է, բոցավառ է հորիզոն.
    Կառք մը կ՛անցնի դագաղի պես համրընթաց,
    Գեղուհի մը ընկողմանած տրոփե հոն,
    Վերջալույսի աղջի՞կ մէ սա, ո՛վ Աստված.
    Եթե նայի՛,
    Կ՛ըսես - հի՛մա կը մարի։

    Մեղրամոմե անդրիանդի մ՛է հանգույն.
    Ի՜նչ դալկահար... կարծես հաջաղը վառե
    Պատան մէ նուրբ ներա վարդիցը դժգույն.
    Աստված ըզնե զույգ մաչերովն կը վառե.
    Եթե ժպտի՛,
    Կ՛ըսես - ո՜հ, հի՛մա կ՛անցնի։

    Նայիլ կուզե, բայց ա՛վելի կնըվաղի,
    Սիրտը խունկի պես կը մըխա սիրավառ,
    Նե շողերու, բույրերու է թագուհի,
    Խոնջ թիթեռնիկ մոր կը խնդրե ծաղկե թառ.
    Եթե շարժի՛,
    Կըսես - հի՛մա կը թռչի։

    Լանջն է հուզյալ Օվկեանի մը նըման.
    Կուզե սիրե՜լ... համբույրի մհետ նըվաղիլ,
    Մա՚իլ, խամրիլ, խոնջած ընկնիլ գերեզման,
    Քամել սիրո կրակե բաժկին հուսկ կաթիլ.
    Եթե շիկնի՛,
    Կըսես - հի՛մա կը բռընկի։

    Սրտի մեղո՜ւ, ինչպես կոչեց Լամարթին,
    Որուն ծըծած ծաղիկը՝ սիրտ, մեղրն է սերք
    Ես կոչեմ զնե կո՚ւյս, որուն սիրտն է երկին
    Անհուն սիրո, որ հորիզոն չունի դեռ.
    Եթե խոսի՛,
    Կ՛ըսես - հի՛մա կը հատնի։

    Նե կը վառի, մի՜շտ կը վառի, չը հատնիր
    Տընանկ կընոջ տաճարն վառած ճրագին պես,
    Աստղերու նման գիշեր սիրե՝ փողփողիլ.
    Կրակ մէ փրթած կողեն սիրո բոցագես...
    Թե իսկ մեռնի՛,
    Կ՛ըսես - հի՛մա կը ծընի։

    Իմ հանգիստը


    Եթե մոտի հողակույտիս,
    Թուխ - մոխրագույն աչեր ներա
    Թե չուխտ մարգրիտ թափին իմ վրա,
    Չը ցավագնիր ոսկերոտիս.
    Ա՛յս իմ հանգիստ.
    Իմ լըռանիստ
    Ա՛յս օթևան
    Խաղաղության։


    Իմ մահը

    Եթէ տժգոյն մահու հրեշտակ
    Անհուն ժպտով մ'իջնէ իմ դէմ…
    Շոգիանան ցաւքս ու հոգիս,
    Գիտցէ՛ք որ դեռ կենդանի եմ:

    Եթէ սընարըս իմ տիպար
    Մոմ մը վըտիտ ու մահադէմ
    Ո՜հ, նըշուլէ ցուրտ ճառագայթ,
    Գիտցէ՛ք որ դեռ կենդանի եմ:

    Եթէ ճակտովս արտօսրազօծ
    Զիս պատանի մէջ ցուրտ զերթ վէմ
    Փաթթեն, դընեն սեւ դագաղը,
    Գիտցէ՛ք որ դեռ կենդանի եմ:

    Եթէ հընչէ տխուր կոչնակ,
    Թրթռուն ծիղաղն մահու դժխեմ,
    Դագաղս առնէ իր յամր քայլ,
    Գիտցէ՛ք որ դեռ կենդանի եմ:

    Եթէ մարդիկն այն մահերգակ,
    Որք սեւ ունին եւ խոժոր դէմ՝
    Համասըփռեն խունկ ու աղօթք,
    Գիտցէ՛ք որ դեռ կենդանի եմ:

    Եթ’ յարդարեն իմ հողակոյտ,
    Եւ հեծեծմամբ ու սըգալէն
    Իմ սիրելիքը բաժնըւին,
    Գիտցէ՛ք որ դեռ կենդանի եմ:

    Իսկ աննըշան եթէ մնայ
    Երկրի մէկ խորշն հողակոյտն իմ,
    Եւ յիշատակս ալ թառամի,
    Ա՜հ, ա՛յն ատեն ես կը մեռնիմ։

    Իմ ցավը


    Սուրբ տենչերով լոկ ծարաված՝
    Ցամաք գտնե՛լ աղբերքն յամայր,
    Ցամքի՜լ ծաղիկ հասակի մեջ,
    Ո՜հ, չէ այնչափ ցավ ինձ համար։

    Ջերմ համբույրով մը դեռ չ՛այրած
    Սա ցուրտ ճակատըս դալկահար
    Հանգչեցունե՚լ հողե բարձին,
    Ո՜հ, չէ՛ այնչափ ցավ ինձ համար։

    Դեռ չը գրկած էակ - փունջ մը
    Ժըպտե, գեղե, հուրե շաղյալ՝
    Գրկե՚լ սա ցուրտ հողակույտը,
    Ո՜հ, չ է՛ այնչափ ցավ ինձ համար։

    Քաղցր երազով մհըղի մրափ մը
    Չանդորրած գլուխս մըրկահար՝
    Ննջել հողե վերմակի տակ,
    Ո՜հ, չէ այնչափ ցավ ինձ համար։

    Հագնի՚լ հյուղին մուր-անունը,
    Ծըծե՚լ նորա մըրուր-օդն հար,
    Միշտ ցավիլը միանգամայն,
    Ո՚հ, չե անչափ ցավ ինձ համար:

    Հեգ մարդկության մեկ ոստը գոս՝
    Հայրենիք մը ունիմ թըշվառ,
    Չ՚օգնած անոր՝ մեռնի՚լ աննշան,
    Ո՜հ, ա՛յս, է սոսկ ցավ ինձ համար

    ***
    Ո՜հ, ի՞նչ ես դու, սե՞ր, երկնի հուր կամ ժըպի՞տ․․․
    Չ՚ունի երկին աչացդ կայծերն ու կապուտ,
    Վարդը չ՚ունի քու լանջդ ամբիծ, լուսափթիթ,
    Չ՚ունի լուսինն վարդերն շիկնոտ այտերուդ։

    Գիշերն երկնի կայծից, լուսնույն սխրադեմ,
    Ցերեկն ալյաց, ծաղկանց ժպտիս․․․ մեկո՜ւն գեթ․․․
    Իսկ քեզ համար ես արցունքով կ՚աղոթեմ,
    Դու չ՚ես շնորհեր նայվածք մ՚ինձ հուր աչերեդ։

    Արդյոք էա՞կ մ՚ես թե երկնի զըվարթուն,
    Կը նախանձին փայլիդ վըրա վարդ, լուսնակ.
    Ձայնիկդ ապշած լըսելով քաղցր ու թրթրուն`
    Նոճերու մեջ կ՚սըգա լըռիկ լուսինյակ։

    Ծնեի իցի՜վ թ՚հևացող հով մ՚անուշիկ,
    Եվ գգվելով երազք ճակտիդ այդ անսուգ`
    Տայի շունչըս շուրթերուդ մեջ ես հուշիկ,
    Լոկ սրբելով` եթե շողար աչքդ արտսուք։

    Պարտեզդ իցի՜վ թե փթթեի վարդ լացող,
    Եվ երբ գայիր այգուն շաղին ժպտով պերճ՝
    Գունովս ներկել այտերդ, թափել գոգդ իմ ցող,
    Թոռմեի գիրգ ձեռքըդ տայի կյանքիս վերջ։

    Բխեի ես իցի՜վ թ՚առու մը վըճիտ,
    Եվ երբ հուշիկ նստած մոտ իմ եզերքին,
    Ցոլանար իմ հայելվույն մեջ քու ժըպիտ՝
    Պղտորելով կապույտ ալիքս՝ ցամքեին։

    Ա՜հ, իցի՜վ թե լինեի ես ճառագայթ,
    Շողշողայի դեմքիդ վըրա վայրիկ մի,
    Խաբեի քեզ թ՚ես ավելի գեղազարդ,
    Ի՚անուշաբույր մազերուդ մեջ մարեի։

    Այլ ո՛չ, անգո՛ւթ, եթե տըվիր մեկուն սեր,
    Իցի՜վ թ՚անոր գերեզմանին քարն լինիմ,
    Եվ դու թոշնած գաս շնչե՜լ շուրջս․․․ արտասվե՜լ․․․
    Քեզ հըպելու համար հարկ լոկ գոլ շիրիմ:

    Петрос Дурян писал свои стихотворения и драмы на протяжении всего лишь трёх-четырёх лет. Причём наиболее плодотворным стал для поэта последний год его жизни —
    1871-й. Достаточно сказать, что в этом году написаны двадцать шесть из сорока дошедших
    до нас стихотворений Дуряна.
    Что придавало силы измождённому туберкулёзом двадцатилетнему юноше, что помогало ему уже на пороге смерти создавать поразительно глубокие и совершенные стихи, которым суждено было обессмертить его имя? Возможно, что и близкий, неотвратимый конец подвигнул его предельно напрячь силы, хотя бы отчасти воплотить в слово отпущенный
    ему гениальный творческий дар и завещать родному народу осуществление самых сокровенных своих чаяний.
    Всё, что вышло из-под пера Петроса Дуряна, отмечено не только печатью яркого таланта, но и зрелостью мысли. Поэту удалось глубоко постичь социальное содержание исторических и современных ему событий. Молодые герои драмы «Театр, или Отверженные» Эдуард и Вардуи не в силах смириться с социальной несправедливостью, решают покончить жизнь самоубийством: «Мы уйдём из этого мира, в котором люди не равны, в котором человек вовсе не брат человеку и только у слабого есть стыд, совесть и душа…» Ост-
    рым осознанием социальных противоречий проникнуты также исторические драмы Дуряна. В пьесе «Падение династии Аршакидов» дочь простого воина Шаандухт, похищенная
    деспотом-царём, с горечью думает: «Как же они различны, хижина и дворец!.. Между ними
    — пропасть, во тьме которой с факелом в руке возвышается справедливость: хижина содрогается от ветра, а дворец — от своих преступлений…»
    Однако венцом творчества Дуряна безусловно стали его лирические стихотворения,
    навсегда вошедшие в сокровищницу многовековой армянской поэзии. «Он явился, чтобы
    стать опорой моста, исполинская дуга которого, перекинутая с берега на берег, должна
    была соединить айрены и Варужана, Саят-Нову и Терьяна, — образно сказал о Дуряне Паруйр Севак. — Он — первый гений нашей новой лирики и всегда будет стоять рядом с последним гением, потому что он не стареет, как не стареют улыбка и стон, смех и рыдание»1.
    Юноша Дурян создал свой неповторимый поэтический мир, не только исполненный
    могучей симфонии любви и муки, грёз и надежд, но и отличающийся вполне чётким пониманием взаимоотношений личности и общества, человека и природы. Всё это воплотилось
    у него в своеобычных поэтических картинах, в достигающих ясности формулы строках, где
    гармонично слиты воедино мысль и чувство, идея и образ. Вот уже более ста лет эти стихи
    входят в сознание людей и становятся неотъемлемой частью их духовного мира.

  20. Գրառմանը 1 հոգի շնորհակալություն է հայտնել.

    nairatad (16.05.2019)

+ Կատարել գրառում
Էջ 4 5-ից ԱռաջինԱռաջին ... 2345 ՎերջինըՎերջինը

Թեմայի մասին

Այս թեման նայող անդամներ

Այս պահին թեմայում են 1 հոգի. (0 անդամ և 1 հյուր)

Էջանիշներ

Էջանիշներ

Ձեր իրավունքները բաժնում

  • Դուք չեք կարող նոր թեմաներ ստեղծել
  • Դուք կարող եք պատասխանել գրառումներին
  • Դուք չեք կարող կցորդներ տեղադրել
  • Դուք կարող եք խմբագրել ձեր գրառումները
  •