Էջ 17 17-ից ԱռաջինԱռաջին ... 7151617
Ցույց են տրվում 161 համարից մինչև 168 համարի արդյունքները՝ ընդհանուր 168 հատից

Թեմա: Ի՞նչ է ՈՃԻՐԸ, երբ դառնում է ՑԵՂԱՍՊԱՆՈՒԹՅՈՒՆ: ՑԵՂԻ հույսերը...

  1. #161
    Ավագ մասնակից
    Գրանցման ամսաթիվ
    05.04.2019
    Գրառումներ
    301
    Հեղինակության աստիճան
    10145
    Կոմիտասը, վերադառնալով Կոստանդնուպոլիս 300 մարդուց բաղկացած «Գուսան» անունով երկսեռ երգչախումբ հիմնեց և սկսեց համերգներ տալ մայրաքաղաքում:
    Կոստանդնուպոլսի թերթերը գրեցին.
    «Ըլլա կրոնական, ըլլա ժողովրդական, արվեստագետ վարդապետին երաժշտությունը տակնուվրա կընե մեր սրտերը. անոր մեջ այնպիսի պարզ, հոգեբուխ, անուշ, գգվող բան մը կա:
    ...Կամիտաս վարդապետի հոգին ներդաշնակության հետ կապված է այնպես, ինչպես աշխարհի վրա քիչ անգամ կպատահի. իր երաժշտությամբ մարդկային ամենագաղտնի և ամենավսեմ զգացումները բացատրելու հազվագյուտ ձիրք ունի...»:

  2. Գրառմանը 4 հոգի շնորհակալություն են հայտնել.


  3. #162
    Ավագ մասնակից
    Գրանցման ամսաթիվ
    05.04.2019
    Գրառումներ
    301
    Հեղինակության աստիճան
    10145
    Արաբական թերթերը Կոմիտասին հռչակեցին որպես «Միջազգային երաժշտության ամենից համբավավոր վարպետը»:
    Հունական թերթերը գրեցին.
    «Ե՞րբ է հույն ժողովրդի մեջ Աստված հարուցանելու մի Կոմիտաս, որ հին հելլենական երաժշտությունը փրկեր կորստից...»:

  4. Գրառմանը 4 հոգի շնորհակալություն են հայտնել.

    Lusine Badalyan (25.06.2019), Nelli Antonyan (26.06.2019), Զարուհի Մարգարյան (26.06.2019), Կարինե Զիլֆիմյան (25.06.2019)

  5. #163
    Ավագ մասնակից Կարինե Զիլֆիմյան-ի ավատար
    Գրանցման ամսաթիվ
    27.11.2018
    Գրառումներ
    170
    Հեղինակության աստիճան
    7434
    Վարդան Պետոյանի հուշը Կոմիտասի մասին

    Փարիզի մի մեծ թատերասրահում բազմահազար հանդիսատեսների ներկայությամբ շռայլ դեկորացիա ունեցող մի բեմի վրա, ուր ամեն երաժիշտ իր ցանկացած պեյզաժում` «աղբյուրի եզերքին կամ ծովի ափին» նստած կամ ժայռին կանգնած կարող էր իր ելույթն ունենալ, հաջորդաբար բեմ էին բարձրանում ըստ երաժշտական «առաջնության» իտալական, ֆրանսիական և այլ երաժիշտներ` իրենց սեփական գործիքներով նվագելու կամ երգելու երկու կտոր միայն:
    Բեմ բարձրանալու հրավերի հերթը հասնում է Կոմիտասին: Բազմահազար հանդիսականների ներկայությամբ բեմ է բարձրանում մի մարդ` փարաջայով, որ հասնում է մինչև ոտքերը, գդակը գլխին, առանց որևէ մի գործիք ունենալու իր ձեռքին: Ընդհանուր հիասթափություն է տիրում, թե «եվրոպական» երաժիշտների հետ ի՛նչ մրցում կարող է ունենալ մի սևազգեստ հայ` Փարիզի հսկա թատրոնի շռայլ դեկորացիա ունեցող այդ բեմի վրա` առանց գործիքի:
    Կոմիտասը հասարակությանը հայտնում է, թե ինչ երկու
    երաժշտական կտորներ է կատարելու և բարձրանում «սարի լանջին», նստում մի ժայռի վրա «առանց գործիքի»: Մարդիկ շնչակտուր սպասում են, թե ինչ է լինելու: Կոմիտասը ֆարաջայի տակից ` ծոցից, հանում է Բյուրականի իր 1909 թվի սրինգը, որն այժմ գտնվում է ԳԱ Գրականության և Արվեստի թանգարանում, դնում է բերանին և «Ոչխարը ջրին կանչելու» մեղեդին նվագում: Բարդ և քաղցրաձայն այդ եղանակը զմայլեցնում է լսողներին: Նրանք քար լռության մեջ լսում են հայկական սրինգը, որի միջից Կոմիտասի սիրտն էր հոսում, և հա՛ նվագում: Կոմիտասը սրինգը դնում է ծոցը և ոտքի կանգնում ժայռի գլխին ու պատրաստվում կատարելու երկրորդ մասը` «առանց գործիքի»:
    Աուդիտորիան քարացած սպասում է:
    Կոմիտասն սկսում է «Մոկաց Միրզան» և «հալվում-էրվում», իր հերթին էլ «հալում», «էրում» լսողներին, որոնց հագեցնելու համար հա՛ երգում է «Մոկաց Միրզայի» մի քանի տները: Բուռն ծափահարությունների տակ Կոմիտասն «իջնում է սարից» հաղթական և ժյուրիի որոշմամբ ստանում առաջին մրցանակ` ոսկյա ժամացույց, որ իբրև թանկագին նվեր` պահում էր իր մոտ: Հաջորդ կիրակի օրը, երբ իմանում են փարիզեցիները, թե հայկական գաղութի եկեղեցում պատարագի ժամանակ Կոմիտասն է երգելու, գնում են լսելու Կոմիտասին, բայց փոքրիկ եկեղեցական շենքը չի կարող ընդունել բոլորին, և նրանք, եկեղեցին շրջապատած, դրսում են լսում քառաձայն մեղեդիները:
    ... 1916-18 թվերին հիվանդ և ապրուստից զուրկ մնալով` ստիպված ծախել ու գրավ է դրել իր գույքը և նույնիսկ 1906 թվին Փարիզի համերգում մրցանակ ստացած իր ոսկյա ժամացույցը, որ այնքան թանկագին էր իր համար:

  6. Գրառմանը 3 հոգի շնորհակալություն են հայտնել.


  7. #164
    Ավագ մասնակից
    Գրանցման ամսաթիվ
    05.04.2019
    Գրառումներ
    301
    Հեղինակության աստիճան
    10145
    Կոմիտասի համերգներից հետո ֆրանսիական թերթերը գրում էին.
    «...Հայ ժողովրդի հոգին էր, որ ամբողջովին թրթռաց. մի հոգի, որն համակ եռանդ է, որին ոչ մի ուժ չի կարող բանտել կամ մարել: Գիշերային սարսուռի մեջ ներդաշնակ խոսքեր, ժողովրդի զգացմունքներով արյունած ու շառագույն` իջնում են խազ առ խազ, մի ժողովրդի, որն իր հպարտությունը պահում էր և իր փոքրիկ համայնքից իսկ`ճոխություններ էր պարգևում մարդկությանը...»

  8. Գրառմանը 3 հոգի շնորհակալություն են հայտնել.


  9. #165
    Ավագ մասնակից Կարինե Զիլֆիմյան-ի ավատար
    Գրանցման ամսաթիվ
    27.11.2018
    Գրառումներ
    170
    Հեղինակության աստիճան
    7434
    ԿՈՄԻՏԱՍ - ԵԿՄԱԼՅԱՆ

    Կոմիտասը հայ երաժշտության քարոզիչն էր՝ հայ երգի առաքյալն ինչպես օտարների, այնպես էլ հենց հայերի համար: Նրա կյանքի նպատակներից էր համոզել աշխարհին, որ հայն ունի իր ինքնուրույն երաժշտությունը: Եվ ճշմարտության
    որոնման ճանապարհին Կոմիտասն անկոտրում էր. նա անգամ վտանգեց իր հարաբերությունները թանկագին ուսուցչի` Մակար Եկմալյանի հետ:
    Բանն այն է, որ Եկմալյանը հայ երաժշտությունը համարում էր պարսկա-արաբական երաժշտության մի ճյուղը՝ բացառելով նրա ինքնուրույնությունը: 1898-ին «Արարատ» հանդեսի
    Գ. և Դ. համարներում տպագրվում է Կոմիտասի` Բեռլինից ուղարկած գրախոսականը` «Երգեցողութիւնք Ս. Պատարագի: Փոխադրեալ Ի Խաղս Եւրոպականս Եւ Ներդաշնակեալ Ի Ձեռն Մ. Եկմալեան, Տպագրեալօ Պ. Գ. Մեղուինեան: Լայպցիկ -
    Բրեյտկոպֆ եւ Հերտել, Վիեննա, Մխիթարեան տպարան, 1896» վերնագրով: Կոմիտասը, շատ բարձր գնահատելով Եկմալյանի նորերս լույս տեսած «Պատարագը», գրում է. «Հարգելի Պրն Մակար Եկմալյանը մեր երգեցողության ամայի անդաստանի մեջ ներդաշնակության անդրանիկ բուրաստանը տնկեց:Սրտանց ուրախ ենք, որ Հայերս այժմ կարող ենք պարծել, թե մենք էլ հետ չենք մնացել վսեմ գեղարվեստի և կատարելագույն երաժշտության զարգացումից»:
    Սակայն, միևնույն ժամանակ, նա նկատում է. «...մեր երաժշտությունն էլ, յուր ամբողջ ազգային ոգվովն ու ոճով նույնքան արևելյան է, որքան պարսիկ-արաբացին. բայց ոչ պարսիկ-արաբականը մերն է և ոչ էլ մերը նորա մի մասն է. այլ խնդիր է, թե նոցա ազդեցությանն է ենթարկվել. ճիշդ այնպես, որպես մեր լեզուն Հինդ-եվրոպականի մի ճյուղն է, այսպես են և պարսկերենը, քրդերենը, գերմաներենը և այլն, բայց մեր լեզուն ո՛չ գերմաներեն, ո՛չ քրդերեն և ո՛չ էլ պարսկերեն է»:
    Կոմիտասն անում է իր հայտնագործությունն առ այն, որ հայ ժողովրդական և հոգևոր երաժշտության հիմքում ընկած են շղթայված տետրախորդները, և դրանով իսկ այն տարբերվում է եվրոպական մաժորից ու մինորից: «Քառյակների դրությամբ են հորինված մեր թե՛ ժողովրդական, թե՛ եկեղեցական եղանակները, որոնք քույր եղբայր են և նույն կազմությունն
    ունին: Քառյակների դրության չենթարկվողներն օտարամուտ են: Ուրեմն պարզ է մեր եղանակների կազմության գաղտնիքը.այսպես զուր ջանք կլիներ, եթե եվրոպական Majeur, Mineur կամ Dur, Moll ձևերին համապատասխանող ելևէջներ որոնեինք մեր երաժշտության մեջն էլ. չենք գտնի, որովհետև չկան»,– փաստում է Կոմիտասը:
    Գրախոսականին հաջորդում է վիրավորված Եկմալյանի պատասխանը` նույն «Արարատում»: Չնայած Եկմալյանի հանդեպ տածած իր խորին պատկառանքին ու երախտագիտությանը՝ Կոմիտասը, որպես ճշմարիտ գիտնական ու երաժիշտ, չէր կարող մեղանչել ճշմարտության դեմ՝ հանուն սիրելի ուսուցչի հետ իր բարեկամության.մարդկային խառնվածքի հատկանիշ, որն այսօր էլ, ավաղ, հանդիպում է սակավադեպ:
    51-ամյա Մ. Եկմալյանը կյանքից հեռացավ 1905-ի մարտի 6-ին, Թիֆլիսում` այդպես էլ չներելով Կոմիտասին ու չհաշտվելով նրա հետ…
    Օրեր անց` մարտի 20-ին, Էջմիածնի Գևորգյան ճեմարանի երգեցիկ խումբը Կոմիտասի ղեկավարությամբ ելույթ ունեցավ եկեղեցում` Մ. Եկմալյանի հիշատակին
    կատարվող հոգեհանգստի ժամանակ:

    Մ. Մազմանյան

  10. Գրառմանը 1 հոգի շնորհակալություն է հայտնել.


  11. #166
    Ավագ մասնակից
    Գրանցման ամսաթիվ
    05.04.2019
    Գրառումներ
    301
    Հեղինակության աստիճան
    10145
    Կոմիտաս վարդապետի խոստովանությունը.
    «Վաղ պատանեկական օրերես մինչև այսօր իմ հոգու հսկիչն է Խաչատուր Աբովյանը և իմ ուսուցիչս... Հոգվույս մեջ ամենօրյա արձագանքողը... Աշխատիլ, տքնիլ, պայքարիլ` միայն և միայն ժողովրդիս և մարդկության համար... Ես երբեք չեմ կարող ապրիլ առանց Աբովյանի... Պատանի տարիքիս, Էջմիածնու ճեմարանը ուսանողությանս ատեն, երբ առաջին անգամ «Վերք Հայաստանը» կարդացի, հոգվույս մեջ այնպիսի ալեկոծություններ զգացի, որ երբեք չեմ մոռանար... Այդ օրերուն, ընկերոջ մը հետ, վաղ արշալույսին, ճեմարանեն փախչելով և սար ու ձոր կտրելով, հասանք Քանաքեռ գյուղը` Աբովյանի ծնած և մեծցած տնակին առջև... Համատարած լռությունը տխրությամբ համակեց մեզ... Քանի մը անգամ անոր տնակին շուրջը պտտեցանք, ոչ ոք տեսանք այնտեղ...Այդ օրը մեր վերադարձին, հայաստանյան անծայրածիր դաշտերուն մեջ , մենք քրքրեցինք «Վերք»-են մեր հոգվույն մեջ պահած աշակերտներու շարանները... Եվ ուխտեցինք` հավետ մնալ հայ ժողովրդի ճշմարիտ զավակը...»:

  12. Գրառմանը 3 հոգի շնորհակալություն են հայտնել.

    Զարուհի Մարգարյան (13.07.2019), Լիա Մ (10.07.2019), Մարգարյան Նաիրա (14.07.2019)

  13. #167
    Մասնակից
    Գրանցման ամսաթիվ
    27.12.2017
    Գրառումներ
    62
    Հեղինակության աստիճան
    2597
    Ազգը մեծ է իր մեծերով, իսկ Կոմիտասը մեր ազգի անկրկնելի մեծերից է , այն զարկերակներից, որով հավերժորեն սնվում է հայ ժողովուրդը: Կոմիտասյան երաժշտությունը հայի էությունը փոթորկում է ազնվության, կարոտի, հույսի, ազատության և ապրելու տենչով: Կոմիտասի երգերը լսելիս հայն ավելի է մարդանում, իսկ մարդը` ավելի հայանում...
    Պատմության ողջ ընթացքում, երբ հուսահատության ձմեռը փորձում էր սառեցնել մեր ժողովրդի հույսը ու գալիքի երազանքը, Կոմիտասն այն ձնծաղիկն ր, որ իրենով գարուն բերեց, ու ապրեցրեց մեզ`դառնալով երաժշտությա'ն Մեսրոպ Մաշտոց:

  14. Գրառմանը 2 հոգի շնորհակալություն են հայտնել.

    Լիա Մ (14.07.2019), Մարգարյան Նաիրա (14.07.2019)

  15. #168
    Ավագ մասնակից Կարինե Զիլֆիմյան-ի ավատար
    Գրանցման ամսաթիվ
    27.11.2018
    Գրառումներ
    170
    Հեղինակության աստիճան
    7434
    ԿՈՄԻՏԱՍԻ ԹԱՇԿԻՆԱԿԸ

    Սա այն դեպքն է, երբ երկու հոգի, երբեք միմյանց չտեսած, միացած են հոգևոր անխզելի կապով:
    Եղիշե Չարենցն ու Կոմիտասը երբեք չեն հանդիպել: Մեկն Արևելահայաստանում է արմատներ գցել, մյուսը՝ Արևմտահայաստանում, ու վերընձյուղել ազգի ամենանվիրական, գերագույն արժեքը՝ հոգևոր զարթոնքը, զտել ցեղի գենը, մաքրել նրա միտքը, սրբագրել ապագան:
    Չարենցն ու Կոմիտասը երբեք չեն հանդիպել, բայց Պոետը պաշտում էր Վարդապետին: Նա իր «Ռեքվիեմում» զուգահեռներ է անցկացնում իր Աբգար հոր ու Կոմիտաս վարդապետի միջև: Իսկ Ջոտտոն հենց այդպես էլ նկարել է Պոետին՝ գլուխը հակած Կոմիտասի հանգչող լուսեղեն դեմքին՝ սգավոր, դժգույն ու որբացած:
    1936-ն էր. կտակի համաձայն՝ Կոմիտասի մարմինը զմռսած դագաղով Փարիզից բերում են Երևան: Իսկ Չարենցը, հիվանդ ու հալածված, տնային բանտարկության էր դատապարտված: Կոմիտասին շրջապատող խուռն ամբոխը հանկարծ լուռ ու հնազանդ հետ է քաշվում. դագաղից քիչ հեռու Չարենցն էր կանգնած: Կոմիտասին նա այդպես էլ ողջ չտեսավ, ապրեց՝ ոգեշնչված ու հիացած նրա հանճարով, ու հիմա իր առջև նրա զմռսած դագաղն է: Չարենցը համրաքայլ մոտենում է ու համբուրում Կոմիտասի դագաղը: Պոետը ծաղկեպսակներից մեկից մոմե կապտաթույր ծաղիկ է պոկում ու իր հետ տուն բերում՝ որպես կոմիտասյան մասունք, հյուլե՝ նրա խնկարկված հիշատակից: Այդ ծաղիկը հիմա Չարենցի տուն-թանգարանում է՝ Կոմիտասին նվիրված անկյունում, իսկ վերևում՝ պատին, Ջոտտոյի նկարն է՝ երկու հանճարեղ գլուխներ՝ հանգչող Կոմիտասն ու իր մոտալուտ մահը տեսնող Չարենցը:
    Պոետի թանգարանում նոր ցուցանմուշ կա՝ Կոմիտասի թաշկինակը: 1952 թվականից այն պահվում էր Չարենցի Անահիտ դստեր տանը: Այդ մասունքը Չարենցի կոմիտասյան պաշտամունքի առհավատչյան է:
    Հայ գրերի գյուտի 1500 ամյակի կապակցությամբ 1913-ին Կոմիտասը Պոլսում հանդիսություն է կազմակերպում: Համերգներից մեկի ժամանակ նրա սիրելի աշակերտուհիներից մեկը՝ դաշնակահարուհի Աղավնի Մեսրոպյանը, նվագում է Բեթհովենի սոնատը: Կոմիտասը թղթե ծաղկազարդ մի թաշկինակի ներքևի մասում ֆրանսերեն մակագրում է ու նվիրում Աղավնուն: Իսկ դաշնակահարուհին հետո թաշկինակի դարձերեսին անգլերեն գրում է. «Հիշենք ամենուր, ամեն օր և ամեն ժամ Կոմիտասի նվերը, որ տրվեց համերգի ժամանակ, երբ ես նվագում էի Բեթհովենի սոնատը»: Թաշկինակի վրա տպագրված է «Ով մեծասքանչ դու լեզու» բանաստեղծությունը, որ հենց այդպես էլ արտադրվել է Թուրքիայում:
    Աղավնի Մեսրոպյանն ու դերասանուհի Արուս Ոսկանյանը մանկության ընկերուհիներ են եղել: Արուս Ոսկանյանն իմանալով, որ Չարենցն ընդգծված վերաբերմունք ունի Կոմիտասի նկատմամբ, որոշում է Աղավնուն ծանոթացնել պոետի հետ: 1923-ին Չարենցն ու Արուս Ոսկանյանը մեկնում են Թիֆլիս՝ Աղավնուն այցելության: «Դաշնակահարուհին իր հուշերում պատմում է, թե Չարենցն ինչ կլանված ու հուզված էր լսում իր պատմությունները Կոմիտասի մասին, աղերսում Աղավնուն, որ որևէ մանրուք բաց չթողնի, ամեն բան պատմի բոլոր մանրամասներով: Աղավնին պապիկիս ցույց է տալիս Կոմիտասի թաշկինակը: Նա նվերը սեղմում է կրծքին ու թախանձագին խնդրում Աղավնուն այն իրեն նվիրել: «Այս թաշկինակն ինձ համար ներշնչանքի աղբյուր կդառնա»,- ասում է Չարենցը: Աղավնին պապիկիս խոստանում է, որ երբ տեղափոխվի Երևան, անպայման Կոմիտասի նվերը կնվիրի նրան»,- պատմում է Չարենցի թոռնուհին՝ Գոհար Չարենցը՝ Անահիտ Չարենցի դուստրը: Աղավնու համար էլ, փաստորեն, դժվար է եղել այդ պահին բաժանվել կոմիտասյան նվիրական մասունքից:
    Տարիներ են անցնում: 1935-ին Աբովյան փողոցում Չարենցը պատահաբար հանդիպում է Երևան տեղափոխված Աղավնի Մեսրոպյանին: Գոհար Չարենցը պատմում է, որ իր պապի ձեռքին մետաքսե մի ծրար է եղել, որի միջից երևացել է իր նորածին մոր՝ Անահիտի նկարը: Չարենցը հորդորում է Աղավնուն. «Արի մեր տուն, Աղավնի, արի տես իմ նորածին դստերը: Նա, ճիշտ է, Չարենցի աչքերն ունի, բայց ով գիտե, միգուցե մի օր Կոմիտաս նվագի: Արի մեր տուն ու հետդ բեր Կոմիտասի թաշկինակը՝ իբրև նվեր»:
    Բայց մինչ Աղավնին կգնար, 37 թիվն է գնում Չարենցի տուն: Այդպես էլ Աղավնի Մեսրոպյանը չի հասցնում Չարենցի բաղձանքն իրականացնել՝ Կոմիտասի թաշկինակն անձամբ նվիրել նրան:
    1952-ին՝ մահից երկու տարի առաջ, Աղավնի Մեսրոպյանն իր մոտ է կանչում Անահիտ Չարենցին ու հոգու պարտք դարձած խոստումը կատարում՝ նրան նվիրում Կոմիտասի թաշկինակը:
    Սրբազան մասունքը Չարենցի ընտանիքին է պատկանում ու հանձնված է թանգարանին՝ ժամանակավոր ցուցադրության: Գոհար Չարենցի համար այն առավել քան արժեքավոր է. խորհրդանշում է իր պապի սերն ու ակնածանքը Կոմիտասի նկատմամբ ու ծրարում գողտրիկ մի պատմություն՝ շաղախված նվիրումի, ցավի ու հույզերի զգացողություններով:

    ՆԱԻՐ ՅԱՆ

  16. Գրառմանը 2 հոգի շնորհակալություն են հայտնել.


Էջ 17 17-ից ԱռաջինԱռաջին ... 7151617

Թեմայի մասին

Այս թեման նայող անդամներ

Այս պահին թեմայում են 1 հոգի. (0 անդամ և 1 հյուր)

Համանման թեմաներ

  1. Անի Հակոբյան. Այստեղ ես հպարտ եմ, որ ուսանող եմ
    Հեղինակ՝ manush, բաժին` Ուսանողի անկյուն
    Գրառումներ: 7
    Վերջինը: 18.03.2018, 21:39
  2. Գրառումներ: 0
    Վերջինը: 20.06.2013, 22:14
  3. Շնորհավում եմ բոլոր ձախլիկներին: Այսօր ձախլիկների միջազգային օրն է :
    Հեղինակ՝ Իրինա, բաժին` Տոներ, շնորհավորանքներ
    Գրառումներ: 5
    Վերջինը: 16.08.2012, 22:08
  4. Արդյոք դուր է գալիս ձեզ այսօրվա կրթական համակարգը?
    Հեղինակ՝ Anushik.DV, բաժին` Հանրակրթական դպրոց
    Գրառումներ: 20
    Վերջինը: 26.11.2011, 21:25
  5. Այսօր Աշոտ Բլեյանի ծննդյան օրն է
    Հեղինակ՝ Hassmik, բաժին` Տոներ, շնորհավորանքներ
    Գրառումներ: 4
    Վերջինը: 08.09.2011, 01:38

Էջանիշներ

Էջանիշներ

Ձեր իրավունքները բաժնում

  • Դուք չեք կարող նոր թեմաներ ստեղծել
  • Դուք չեք կարող պատասխանել
  • Դուք չեք կարող կցորդներ տեղադրել
  • Դուք չեք կարող խմբագրել ձեր գրառումները
  •