Էջ 5 5-ից ԱռաջինԱռաջին ... 345
Ցույց են տրվում 41 համարից մինչև 43 համարի արդյունքները՝ ընդհանուր 43 հատից

Թեմա: Դու հայ երգի Մեսրոպ Մաշտոց

  1. #41
    Մոդերատոր
    Գրանցման ամսաթիվ
    30.01.2019
    Գրառումներ
    452
    Հեղինակության աստիճան
    15760
    Կոմիտասի ամենաթանկ նվերը
    Աննա Բաբաջանյան

    Այս տարվա հունվարին բացված Կոմիտասի թանգարան-ինստիտուտի ամենաարժեքավոր ցուցանմուշներից մեկը մեծ երգահանի դաշնամուրն է, որը նորաբաց թանգարան է տեղափոխվել Ե.Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանից: Սակայն սա թանկարժեք ցուցանմուշի միակ «երթուղին» չէր: Մինչեւ իր վերջին հանգրվան հասնելը նրան վիճակվել էր տասնամյակներ շարունակ մի վայրից մյուսը տեղափոխվել` դառնալով անսովոր մի պատմության հերոսը: Իսկ անսովորն այս պատմության մեջ նախեւառաջ այն էր, որ հայ մեծագույն երաժիշտը երկար տարիներ զրկված էր եղել երաժշտական գործիք ունենալու հնարավորությունից: Էլ ավելի անհավանական պիտի թվա, եթե ասենք, որ սրանով հանդերձ Կոմիտասն արդեն իսկ հայ ժողովրդական եւ հոգեւոր երգերի մշակումներով համերգներ էր ունեցել, երգչախումբ էր ղեկավարել, հեղինակավոր վարդապետ էր, սակայն ստեղծագործում էր Էջմիածնի միաբանության հանդիսասրահում գտնվող մի հնամենի ֆիսհարմոնով: Ստեղնաշարային այդ գործիքը չափերով փոքր էր, անհարմար եւ չէր «բավականեցնում» Կոմիտասին:



    Հայտնի է, որ Վարդապետն այդ տարիներին ապրում էր նյութական սուղ պայմաններում, իսկ եթե նույնիսկ երբեմն միջոցներ էր ունենում, դարձյալ դրանք չէր ծախսում իր անձնական կարիքների համար: Այս առիթով հատկանշական է Հովհաննես Թումանյանի մի դիտարկում, որն առավել է սրում առաջին հայացքից գուցե խիստ կենցաղային, բայց իր էության մեջ իսկապես ցավալի երևույթը: Նամակներից մեկում Թումանյանը գրում է. «Կոմիտաս վարդապետի նման անհատականությունը, որ նույնիսկ հիացմունք է պատճառել Եվրոպային, ի վիճակի չէ իր սեփական երկրում ձեռք բերել դաշնամուր կամ հնարավորություն չունի ճամփորդելու գավառներում և կատարելու այն աշխատանքը, որ կարող է կատարել միայն ինքը և որն այնքան փառք կբերի մեր ազգին»:

    Ասվածի լավագույն ապացույց կարող է լինել թեկուզ Կոմիտասի կյանքի այն դրվագը, երբ նրան համերգներից մեկի ժամանակ հաջողվել էր հավաքել այդ ժամանակների համար աներևակայելի գումար` 1000 ոսկեդրամ, սակայն ողջ հասույթը նա նվիրաբերեց ազգային հիվանդանոցին:

    Եվ այսքանից հետո որքան մեծ պիտի լիներ Վարդապետի ուրախությունն ու ոգեւորությունը, երբ 1907 թվականին հայ նշանավոր գործարար ու բարեգործ Ալեքսանդր Մանթաշյանցից նվեր ստացավ թանկարժեք մի դաշնամուր: Ի դեպ, Մանթաշյանցը մինչ այդ էլ նկատել ու գնահատել էր 27-ամյա երգահանի տաղանդն ու հոգացել էր, որպեսզի վերջինս իր հովանավորությամբ բարձագույն կրթություն ստանար Գերմանիայում:

  2. Գրառմանը 3 հոգի շնորհակալություն են հայտնել.


  3. #42
    Ավագ մասնակից
    Գրանցման ամսաթիվ
    10.02.2019
    Գրառումներ
    440
    Հեղինակության աստիճան
    10417
    ...Կոմիտասը փափագում էր երաժշտանոց ունենալ, կարծում էր, որ Էջմիածնի կաթողիկոսությունը կհամոզվի դրա անհրաժեշտության մեջ և միջոցներ չի խնայի այդ ազգօգուտ նպատակի իրագործման համար: Այս է վկայում Գր. Հարությունյանի նշված հոդվածում առաջին անգամ հրատարակված այն զեկուցագիր -նամակը, որ Կոմիտասը գրել էր 1910 թ. մայիսի 10 -ին ` Նորին վեհափառության սրբազնագույն Հայրապետի ամենայն հայոց Տ. Տ. Մատթեոս Բ -ին: Զեկուցագիր - նամակը ներքուստ բաժանվում է երեք մասի: Առաջին մասում ներկայացված է եկեղեցական երգեցողության և ընդհանրապես հայ հոգևոր երաժշտության ողբալի վիճակը: <<Հայ եկեղեցական երաժշտությունն անցյալ ԺԹ և մանավանդ Ի դարում դեպի անկումն է դիմում: Ի միջի այլ հզոր պատճառների, դեպի անկումն է դիմում, զի , եկեղեցիներում առավելապես ուշք են դարձնում լոկ ս. Պատարագի և այլ աղավաղված երգեցողության, որ հիմն ի վեր կորցրել է իր պարզ ու վսեմ, անպաճույճ ու մանկական միամտությամբ համեմված , անմեղ ու հավատով ներկված եղանակները և տեղի տվել խառնաշփոթ, անպատշաճ, մուրացածո և մեղկիչ երգեցողության: Մեր նախնյաց ջերմ, օդի պես ջինջ ու ջրի պես կայտառ շարականները բոլորովին երկրորդական , նույնիսկ հետին տեղն են անցել, մոռացության մատնվել, որով մեր հոգևոր երաժշտության զարկերակն է կտրվել: Այդ շարականագետներն օր ավուր նվազում են և փոխարեն աճում են թերուս ու տգետ, անփորձ ու անշնորհք դպիրներ ու դպրապետներ, որոնք նախքան զտեսությունն երաժիշտ են և որոնց անսանձ ու շահատակ կամայականությանն է հանձնված հայ ժողովրդի հոգևոր ու պատասխանատու դաստիարակության գեղարվեստականը>>:

  4. Գրառմանը 1 հոգի շնորհակալություն է հայտնել.

    Hripsime Margaryan (26.04.2019)

  5. #43
    Ավագ մասնակից Կարինե Զիլֆիմյան-ի ավատար
    Գրանցման ամսաթիվ
    27.11.2018
    Գրառումներ
    160
    Հեղինակության աստիճան
    7047
    ԿՈՄԻՏԱՍԸ ԵՎ ԱԲՈՎՅԱՆԻ ԼՈՒՍԱՆԿԱՐԸ

    1907 թվի գարնան, երբ առաջին անգամ Փարիզի հայոց առաջնորդարանը գացինք, այնտեղ Կոմիտասի առանձնասենյակին պատին տեսանք Խաչատուր Աբովյանի մեծադիր լուսանկարը: Որքան հոգեթով պատկեր մը ստեղծվեցավ այնտեղ, երբ հայ ժողովուրդի մեծ գուսանը, երգած ատեն, աչքերը հառեց Աբովյանի պատկերին` իբրև ներշնչման աղբյուրի:
    Կոմիտասի սրտաշարժ ձայնի ելևէջները կարծես կենդանություն կուտային անոր անշունչ լուսանկարին: Այդ օրերեն մեկը Աբովյանի լուսանկարով հետաքրքրվող հյուրերուն Կոմիտաս հետևյալը ըսավ. «Այս Խաչատուր Աբովյանի լուսանկարը իմ ամենասիրած իրս է. իմ էության հետ մաս կազմող... Մոտ կամ հեռու` ուր որ ճամփորդեմ` հետս կտանիմ զայն: Այս թանկագին նվեր-հիշատակը ինձ տվավ Խրիմյան Հայրիկը` իր կաթողիկոսության առաջին օրերուն»:
    1911 թվին` աշնան երեկո մը, հորս հետ այցելեցինք Կոմիտասի Պերա-Լալե փողոցը գտնվող պանսիոնը: Կոմիտասի սենյակի պատին կրկին անգամ տեսա Խաչատուր Աբովյանի Փարիզեն ինծի ծանոթ լուսանկարը: Երբ ուշիուշով դիտեցի Աբովյանի լուսանկարը, մեծ երգիչը, գովելով իմ հետաքրքրասիրությունս, ըսավ. «Ուրեմն` այս օրվընե վերջ` ալ երբեք չմոռնաս, որ մեծանուն Խաչատուր Աբովյանը հայ ժողովրդական երաժշտությունը հետազոտող երգիչ-երաժիշտ եղած է»...
    Աբովյանի մահվան 100-ամյակի առթիվ ՀՍՍՌ Գիտ. ակադեմիայի դահլիճին մեջ, երբ մեր սիրելի վարպետ Դերենիկ Դեմիրճյանը իր ելույթով հայտնաբերեց իր խոր աբովյանագիտությունը, ես առիթեն օգտվելով հարցուցի անոր տասնյակ տարիներ առաջ Կոմիտասի այդ վկայության մասին` ուզելով իմանալ, թե արդյոք Աբովյանի երգիչ-երաժիշտ մը ըլլալուն մասին աղբյուրներ կան: Վարպետի պատասխանը եղավ հետևյալը. «Ոչ միայն երգիչ-երաժիշտ, ապա կիթառ նվագող ալ էր Խաչատուր Աբովյանը»:

    Աղավնի Մեսրոպյանի հուշերից

  6. Գրառմանը 1 հոգի շնորհակալություն է հայտնել.

    Լիա Մ (12.07.2019)

Էջ 5 5-ից ԱռաջինԱռաջին ... 345

Թեմայի մասին

Այս թեման նայող անդամներ

Այս պահին թեմայում են 1 հոգի. (0 անդամ և 1 հյուր)

Էջանիշներ

Էջանիշներ

Ձեր իրավունքները բաժնում

  • Դուք չեք կարող նոր թեմաներ ստեղծել
  • Դուք չեք կարող պատասխանել
  • Դուք չեք կարող կցորդներ տեղադրել
  • Դուք չեք կարող խմբագրել ձեր գրառումները
  •