НЕЖЕЛАНИЕ ЧИТАТЬ

[Նատաշա Պողոսյան]

Գրքի հանդեպ հետաքրքրության մի տարբերակ էր, երբ ինքս առաջարկեցի աշակերտներին կարդալ մեր հայրենակից գրող Լևոն Ադյանի գրքերից, գրողի «Հեռացող եզերք» գրքի շնորհանդեսին մասնակցելուց հետո, որը տեղի ունեցավ Ստեփանակերտում: Այն ականատես գրողի պատմություն էր Բաքվի և Սումգայիթի եղեռնագործության մասին: Սկզբում աշակերտներն իմ առաջարկը անուշադրության մատնեցին, բայց մի օր գրողի գրքերը, այդ թվում՝ նրա «Իրիկնային աղջամուղջը», ձեռքիս մտա դասարան. դա փետրվարին էր: Կարդացի հատվածներ, աշակերտները հուզվեցին, նույնիսկ արտասվողներ կային: Ու հետո կատարվեց այն, ինչի երբևէ չէի սպասում: Այդ գրքերը ձեռքից ձեռք էին անցնում, որ ընթերցեն, և ես կապ հաստատեցի Սանկտ-Պետերբուրգում ապրող գրողի հետ, ու նա գրքեր ուղարկեց ինձ, որոնք փոխանցեցի մեր գրադարանին, ու այն հասանելի դարձավ շատ-շատերին:

Ահա այդ օրերի տպավորություններից է իմ այս հրապարակումը, երբ աշակերտուհիս հուզվել էր այդ գիրքն ընթերցելիս: Ու ես հասկացա, որ դեռ կորած չեն մեր ջանքերը, դեռ կարելի է սեր արթնացնել երեխաների մոտ դեպի գիրքը:

Այդ գիրքն ընթերցելիս տաք արցունքները գլորվում էին այտերիս...

Երբ մտա դասարան, աչքովս ընկավ, որ նա մտասույզ, կարծես վերացած ամեն ինչից` խորասուզված է ընթերցանության մեջ: Առաջարկեցի գիրքը մի կողմ դնել, իսկ նա վարանոտ նայեց ինձ ու նորից շարունակեց կարդալ: Ինձ թվաց` նա ուզում էր ասել, որ ինչպե՞ս կարող է իր ուսուցչուհին ընդհատել գիրք կարդացող աշակերտուհուն: Ես մտասևեռ նայեցի նրան, նա առանց գլուխը բարձրացնելու` մի քանի խոսք ասաց, որով ուսուցչուհուս հասկացնում էր, որ իրեն «չխանգարեմ», նա գիրք է ընթերցում: Մեր օրերում այնքա~ն դժվար է դպրոցականներին տանել դեպի ընթերցանություն, նույնիսկ ուրախ էի, որ գտնվել է գիրք, որից իմ աշակերտուհին չի կարողանում կտրվել: Այդ պահին իմ ծրագրային դասը նրա համար հետին պլան մղվեց, և ես չէի ուզում նրան «խանգարել»:

Նրա ձեռքին Լևոն Ադյանի «Իրիկնային աղջամուղջ» ժողովածուն էր, բայց հիշում եմ նաև նրա անհանգիստ ապրումները, երբ ամիսներ առաջ ձեռքից ձեռք անցնող «Հեռացող եզերք» վեպն ընթերցելուց հետո իմ աշակերտուհի Լիլիթ Հովսեփյանը ինձ մեկնեց թղթին հանձնված տողեր. ««Հեռացող եզերք»,-մտմտում էի ես, ու ձեռքերս մեղմորեն շոշափում էին գիրքը: Հուզմունքը պատել էր ինձ, սիրտս թրթռում էր, շուրթերս ինքնաբերաբար ինչ-որ խոսքեր էին շշնջում: Սկսեցի կարդալ սրտի անհամբեր տրոփյունով` սպասելով վեպի ավարտին: Ես չգիտեմ ինչպես, բայց նկատեցի, որ արցունքներս երկչոտ դողում են աչքերիս մեջ ու փայլում ապակու անկենդան փայլով, ներսս մի տեսակ այրվում էր, աչքիս երևում էին անբովանդակ տեսիլներ: Խորը շունչ քաշեցի և նույնիսկ մի պահ կարծես դադարեցի շնչել, ուզում էի հասկանալ, թե ինչու այդպես...Տաք արցունքները գլորվում էին այտերիս ու դանդաղ սահում ցած: Անհամբեր սպասում էի վերջաբանին, չնայած մի պահ, հակառակ իմ ցանկությանը, ընդհատեցի ընթերցելս և սպասեցի մեկ այլ վերջաբանի, որին սիրտս էր ուզում, որ այդպես լիներ»:

12-րդ դասարանում եմ...Նայում եմ այս շիկահեր գեղեցկուհուն, որ դասամիջոցին անգամ գիրքը ձեռքին է: Աշակերտուհիներից մեկը նրան նկարում է, իսկ ես նորից հիշում եմ անցած օրերի նրա խոսքերը «Հեռացող եզերք» վեպի հերոսների մասին. «Կներես սի'րտ իմ, չէի ուզում քեզ նեղացնել, չէի կարծում, որ այդքան ուժգին ու խորապես կարձագանքես Ռենայի և Լեոյի սիրուն: Ես ուզում եմ դառնալ հայտնի դերասանուհի և իմ անունը գրանցվի աշխարհի ամենահարուստ մարդկանց թոփ տասնյակում: Ես խոստանում եմ այդ վեպի հիման վրա ֆիլմ նկարահանել, ինքս լինել Ռենայի դերում և ցուցադրել այն աշխարհի տարբեր երկրներում, իսկ ամենակարևորը` ցուցադրել անվճար, որպեսզի բոլորն էլ հնարավորություն ունենան գալ ու հիանալ այս չքնաղ ստեղծագործությամբ: Ուզում եմ յուրաքանչյուր ոք տեսնի ու զգա այն, ինչ ես զգացի այս օրերին»:

Երբ նրան ասացի, որ ֆիլմ է նկարահանվում և Ռենայի դերակատարուհին արդեն գիտեն ով է, նա մի պահ վարանեց, բայց հետո ասաց, որ դա չի խանգարում իր ցանկությանը...Հուսանք, որ մի օր նրա երազանքը կկատարվի, կդառնա հայտնի դերասանուհի և ամեն մի դերում նկարահանվելիս կունենա այն մաքուր, ազնիվ ու բնական ապրումները, որ ունեցել էր այդ գիրքն ընթերցելիս:

http://usarmenianews.com/am-n-5762.html

[Nelli Antonyan]

Очень интересное мнение по этой теме высказывает врач-психолог Татьяна Ухова.
https://www.youtube.com/watch?v=0D09gqwNSjE

В современном мире, в век высокоразвитых технологий, актуальной проблемой становится нежелание детей читать. Больше свободного времени ученики уделяют не чтению книг, а играм на компьютере. Вопрос «Как привить ребенку любовь к чтению?» волнует многих учителей и родителей. Если раньше книга была основным источником знаний, то теперь интернет и СМИ расширяют детский кругозор. Не вызывает сомнения то, что ученики стали относительно мало читать, особенно классическую художественную литературу.

Дети, которые плохо читают, неусидчивы, им неинтересно на уроках, они не посещают библиотеку, потому что чтение книги для них из удовольствия превращается в муку. Неумение читать отрицательно влияет не только на успеваемость ребенка, но и на его общее развитие.

[Anait61]

“Чтение – это окошко, через которое дети видят и познают мир и самих себя. Оно открывается перед ребёнком лишь тогда, когда, наряду с чтением, одновременно с ним и даже раньше, чем впервые раскрыта книга, начинается кропотливая работа над словами”.
В.А. Сухомлинский

Несмотря на то, что большинство современных детей овладевает чтением уже в раннем возрасте, но в дальнейшем они не проявляют достаточного интереса к книге. В настоящее время проблема снижения или потери интереса детей к чтению волнует всех и ,в первую очередь, учителей- словесников. Между тем, именно чтение способствует развитию интеллектуальной личности, его грамотности. Проблемы грамотности, образования, культуры, чтения являются особенно значимыми в наши дни и выходят на уровень проблем, от которых зависит благополучие общества. Очень важно развивать интеллект, эмоциональную отзывчивость, эстетические потребности и способности учащихся. Главное – организовать процесс так, чтобы чтение способствовало развитию личности, а развивающаяся личность испытывала потребность в чтении как источнике дальнейшего развития. Повышению интереса к чтению способствуют участие школьников в театрализованных, сюжетно-ролевых играх, различных конкурсах, викторинах.

[Նարինե Մարգարյան]

Գրքի հանդեպ հետաքրքրության մի տարբերակ էր, երբ ինքս առաջարկեցի աշակերտներին կարդալ մեր հայրենակից գրող Լևոն Ադյանի գրքերից, գրողի «Հեռացող եզերք» գրքի շնորհանդեսին մասնակցելուց հետո, որը տեղի ունեցավ Ստեփանակերտում: Այն ականատես գրողի պատմություն էր Բաքվի և Սումգայիթի եղեռնագործության մասին: Սկզբում աշակերտներն իմ առաջարկը անուշադրության մատնեցին, բայց մի օր գրողի գրքերը, այդ թվում՝ նրա «Իրիկնային աղջամուղջը», ձեռքիս մտա դասարան. դա փետրվարին էր: Կարդացի հատվածներ, աշակերտները հուզվեցին, նույնիսկ արտասվողներ կային: Ու հետո կատարվեց այն, ինչի երբևէ չէի սպասում: Այդ գրքերը ձեռքից ձեռք էին անցնում, որ ընթերցեն, և ես կապ հաստատեցի Սանկտ-Պետերբուրգում ապրող գրողի հետ, ու նա գրքեր ուղարկեց ինձ, որոնք փոխանցեցի մեր գրադարանին, ու այն հասանելի դարձավ շատ-շատերին:

Ահա այդ օրերի տպավորություններից է իմ այս հրապարակումը, երբ աշակերտուհիս հուզվել էր այդ գիրքն ընթերցելիս: Ու ես հասկացա, որ դեռ կորած չեն մեր ջանքերը, դեռ կարելի է սեր արթնացնել երեխաների մոտ դեպի գիրքը:

Այդ գիրքն ընթերցելիս տաք արցունքները գլորվում էին այտերիս...

Երբ մտա դասարան, աչքովս ընկավ, որ նա մտասույզ, կարծես վերացած ամեն ինչից` խորասուզված է ընթերցանության մեջ: Առաջարկեցի գիրքը մի կողմ դնել, իսկ նա վարանոտ նայեց ինձ ու նորից շարունակեց կարդալ: Ինձ թվաց` նա ուզում էր ասել, որ ինչպե՞ս կարող է իր ուսուցչուհին ընդհատել գիրք կարդացող աշակերտուհուն: Ես մտասևեռ նայեցի նրան, նա առանց գլուխը բարձրացնելու` մի քանի խոսք ասաց, որով ուսուցչուհուս հասկացնում էր, որ իրեն «չխանգարեմ», նա գիրք է ընթերցում: Մեր օրերում այնքա~ն դժվար է դպրոցականներին տանել դեպի ընթերցանություն, նույնիսկ ուրախ էի, որ գտնվել է գիրք, որից իմ աշակերտուհին չի կարողանում կտրվել: Այդ պահին իմ ծրագրային դասը նրա համար հետին պլան մղվեց, և ես չէի ուզում նրան «խանգարել»:

Նրա ձեռքին Լևոն Ադյանի «Իրիկնային աղջամուղջ» ժողովածուն էր, բայց հիշում եմ նաև նրա անհանգիստ ապրումները, երբ ամիսներ առաջ ձեռքից ձեռք անցնող «Հեռացող եզերք» վեպն ընթերցելուց հետո իմ աշակերտուհի Լիլիթ Հովսեփյանը ինձ մեկնեց թղթին հանձնված տողեր. ««Հեռացող եզերք»,-մտմտում էի ես, ու ձեռքերս մեղմորեն շոշափում էին գիրքը: Հուզմունքը պատել էր ինձ, սիրտս թրթռում էր, շուրթերս ինքնաբերաբար ինչ-որ խոսքեր էին շշնջում: Սկսեցի կարդալ սրտի անհամբեր տրոփյունով` սպասելով վեպի ավարտին: Ես չգիտեմ ինչպես, բայց նկատեցի, որ արցունքներս երկչոտ դողում են աչքերիս մեջ ու փայլում ապակու անկենդան փայլով, ներսս մի տեսակ այրվում էր, աչքիս երևում էին անբովանդակ տեսիլներ: Խորը շունչ քաշեցի և նույնիսկ մի պահ կարծես դադարեցի շնչել, ուզում էի հասկանալ, թե ինչու այդպես...Տաք արցունքները գլորվում էին այտերիս ու դանդաղ սահում ցած: Անհամբեր սպասում էի վերջաբանին, չնայած մի պահ, հակառակ իմ ցանկությանը, ընդհատեցի ընթերցելս և սպասեցի մեկ այլ վերջաբանի, որին սիրտս էր ուզում, որ այդպես լիներ»:

12-րդ դասարանում եմ...Նայում եմ այս շիկահեր գեղեցկուհուն, որ դասամիջոցին անգամ գիրքը ձեռքին է: Աշակերտուհիներից մեկը նրան նկարում է, իսկ ես նորից հիշում եմ անցած օրերի նրա խոսքերը «Հեռացող եզերք» վեպի հերոսների մասին. «Կներես սի'րտ իմ, չէի ուզում քեզ նեղացնել, չէի կարծում, որ այդքան ուժգին ու խորապես կարձագանքես Ռենայի և Լեոյի սիրուն: Ես ուզում եմ դառնալ հայտնի դերասանուհի և իմ անունը գրանցվի աշխարհի ամենահարուստ մարդկանց թոփ տասնյակում: Ես խոստանում եմ այդ վեպի հիման վրա ֆիլմ նկարահանել, ինքս լինել Ռենայի դերում և ցուցադրել այն աշխարհի տարբեր երկրներում, իսկ ամենակարևորը` ցուցադրել անվճար, որպեսզի բոլորն էլ հնարավորություն ունենան գալ ու հիանալ այս չքնաղ ստեղծագործությամբ: Ուզում եմ յուրաքանչյուր ոք տեսնի ու զգա այն, ինչ ես զգացի այս օրերին»:

Երբ նրան ասացի, որ ֆիլմ է նկարահանվում և Ռենայի դերակատարուհին արդեն գիտեն ով է, նա մի պահ վարանեց, բայց հետո ասաց, որ դա չի խանգարում իր ցանկությանը...Հուսանք, որ մի օր նրա երազանքը կկատարվի, կդառնա հայտնի դերասանուհի և ամեն մի դերում նկարահանվելիս կունենա այն մաքուր, ազնիվ ու բնական ապրումները, որ ունեցել էր այդ գիրքն ընթերցելիս:

http://usarmenianews.com/am-n-5762.html

Շնորհակալություն տիկին Պողոսյան: Հիանալի գաղափարներ եք տալիս: Երկար դասամիջոցներին անպայմա մի որևէ հետաքրքիր գիրք կընթերցեմ աշակերտներիս համար: Իսկ շարունակությունը նրանք տանը կկարդան:
Յուրաքանչյուրս պետք է գիտակցենք, որ ընթերցանությունը դրական է ազդում ոչ միայն անհատների վրա. դրանից նաև հանրությունն է շահում: Եթե անհատական մակարդակում ընթերցանությունը տանում է նրան, որ անհատին ավելի շատ են սիրում, ու նա ավելի լավ սոցիալական ստատուս է ձեռք բերում, ապա հանրային մակարդակում բռնությունները նվազում են: Եթե ընտանիքում ծնողները իրենց երեխաների մեջ գրքի հանդեպ սեր են դաստիարակում, կամ ինչ որ մեկն իր ընկերոջը խորհուրդ է տալիս գիրք կարդալ, դրանից ոչ միայն շահում է ընթերցողը, այլև հանրությունը:

[Նարինե Մարգարյան]

В современном мире, в век высокоразвитых технологий, актуальной проблемой становится нежелание детей читать. Больше свободного времени ученики уделяют не чтению книг, а играм на компьютере. Вопрос «Как привить ребенку любовь к чтению?» волнует многих учителей и родителей. Если раньше книга была основным источником знаний, то теперь интернет и СМИ расширяют детский кругозор. Не вызывает сомнения то, что ученики стали относительно мало читать, особенно классическую художественную литературу.

Дети, которые плохо читают, неусидчивы, им неинтересно на уроках, они не посещают библиотеку, потому что чтение книги для них из удовольствия превращается в муку. Неумение читать отрицательно влияет не только на успеваемость ребенка, но и на его общее развитие.

Уважаемая Нелли, полностью с вами согласна.
Когда читаешь, у тебя в голове будто целый мир создается. Причем твой собственный мир. Он ни от кого и ни от чего не зависит – ни от режиссеров, ни от актеров, ни от бюджетов, ни от спецэффектов – только от тебя! Читающего человека видно за версту. Он всесторонне развит и умен, будучи при этом отличным собеседником. В жизни таким людям гораздо легче справляться с трудностями и достигать своих целей.
Наконец, практически все успешные личности уделяют чтению значительную часть своего времени. «Знания – это сила» -нам надо это внести в учениках.

[Նարինե Մարգարյան]

“Чтение – это окошко, через которое дети видят и познают мир и самих себя. Оно открывается перед ребёнком лишь тогда, когда, наряду с чтением, одновременно с ним и даже раньше, чем впервые раскрыта книга, начинается кропотливая работа над словами”.
В.А. Сухомлинский

Несмотря на то, что большинство современных детей овладевает чтением уже в раннем возрасте, но в дальнейшем они не проявляют достаточного интереса к книге. В настоящее время проблема снижения или потери интереса детей к чтению волнует всех и ,в первую очередь, учителей- словесников. Между тем, именно чтение способствует развитию интеллектуальной личности, его грамотности. Проблемы грамотности, образования, культуры, чтения являются особенно значимыми в наши дни и выходят на уровень проблем, от которых зависит благополучие общества. Очень важно развивать интеллект, эмоциональную отзывчивость, эстетические потребности и способности учащихся. Главное – организовать процесс так, чтобы чтение способствовало развитию личности, а развивающаяся личность испытывала потребность в чтении как источнике дальнейшего развития. Повышению интереса к чтению способствуют участие школьников в театрализованных, сюжетно-ролевых играх, различных конкурсах, викторинах.

Спасибо уважаемая Анаит. Порой ученики не понимают насколько чтение важно в современном мире. Оно увеличивает словарный запас человека. Когда мы читаем книги различных жанров, то сталкиваемся со словами, которые обычно не используются в повседневной речи. Если какое-то слово незнакомо, совсем не обязательно искать в словаре определение. Иногда о значении термина можно понять по смыслу, заключенному в предложении. Чтение помогает не только в увеличении словарного запаса, но и повышает грамотность.Еще книги делают людей счастливее. К такому выводу пришли ученые из Ливерпульского университета. На основе опроса 4000 человек выяснилось, что читающие люди меньше страдают от депрессии, легче справляются с проблемами и обладают более высокой самооценкой.

[Նատաշա Պողոսյան]

Շնորհակալություն տիկին Պողոսյան: Հիանալի գաղափարներ եք տալիս: Երկար դասամիջոցներին անպայմա մի որևէ հետաքրքիր գիրք կընթերցեմ աշակերտներիս համար: Իսկ շարունակությունը նրանք տանը կկարդան:
Յուրաքանչյուրս պետք է գիտակցենք, որ ընթերցանությունը դրական է ազդում ոչ միայն անհատների վրա. դրանից նաև հանրությունն է շահում: Եթե անհատական մակարդակում ընթերցանությունը տանում է նրան, որ անհատին ավելի շատ են սիրում, ու նա ավելի լավ սոցիալական ստատուս է ձեռք բերում, ապա հանրային մակարդակում բռնությունները նվազում են: Եթե ընտանիքում ծնողները իրենց երեխաների մեջ գրքի հանդեպ սեր են դաստիարակում, կամ ինչ որ մեկն իր ընկերոջը խորհուրդ է տալիս գիրք կարդալ, դրանից ոչ միայն շահում է ընթերցողը, այլև հանրությունը:

Գրքի հանդեպ հետաքրքրությունը ծնվում է նաև նրանից, թե ինչպես է մատուցվել տվյալ գրողն իր ստեղծագործություններով: 5-րդ դասարանում սովորող թոռնիկս վերջերս դժվարացավ դասանյութի բանաստեղծությունը սովորելիս: Այդ գրողի մասին բազմաթիվ նյութեր ցուցադրեցի, այդտեղ ասմունքներ էին, բանաստեղծություններ՝ երգերի վերածված, գրողի կյանքի մասին նոր մանրամասներ...Արդեն հարթվել էր ճանապարհը, րոպեների ընթացքում նա սովորեց բանաստեղծությունը և արտասանեց այն մի նոր ոգևորությամբ: Թերևս իմ նախորդ օրերի հրապարակումներից մեկը շուտով կտեղադրեմ, որը նմանատիպ օրինակ է...

[Նատաշա Պողոսյան]

Գրողի կենսագրություն, որ լացացրեց աշակերտուհուս...

Ի՞նչն առիթ հանդիսացավ, որ աշակերտուհիս տարբեր աղբյուրներից ուսումնասիրեց այդ գրողին ու նրա ստեղծագործությունները:

12-րդ գ դասարանում նոր դասանյութի հաղորդման ժամանակ հայացքս ընկավ աշակերտուհուս խոնավացած աչքերին: Չտեսնելու տվեցի՝ հասկանալով, որ երբեմն գրողի կենսագրությունը, նրա ստեղծագործությունն ուսումնասիրելիս զուգահեռվում ենք մեր իրականությանը...Ես խոսում էի գրողներից Գուրգեն Մահարու կենսագրության մասին, և ինչ-որ դրվագներ կապակցվում էին հանգուցյալ հորս մանկության տարիներին:

Ամեն անգամ, Մահարի անցնելիս, ինձ ավելի ընկալելի են դառնում հորս ապրումները, երբ վաղ հասակից, ծնողներին կորցնելով, նրան քրոջ հետ տարան մանկատուն: Գաղթի ճանապարհին Մահարին քրոջն էր կորցրել: Հայրս էլ կորցրեց իր քրոջը, երբ տղաներին և աղջիկներին տարբեր մանկատներում տեղավորեցին... Մանկության դառը օրերի մասին այդպես էլ ոչինչ չպատմեց հայրս, բայց գիտեմ, որ տարբեր մանկատներում է եղել: Իրենից մեկուկես տասնամյակ առաջ որբանոցներում ապրած Գուրգեն Մահարին հետագայում իր «Ինքնակենսագրականի» մեջ գրել է. «1915 թ.-ին ես Էջմիածին ընկա, հետո՝ Դիլիջան, հետո՝ Երևան, քաղաքից քաղաք, փողոցից փողոց, մայթից մայթ, որբանոցից որբանոց, մահճակալից մահճակալ...»:

Հաջորդ օրը գրականության դասաժամին նույն աշակերտուհին՝ Տաթևիկ Ղահրամանյանը, ցանկություն հայտնեց, որ պատմի դասը, նաև իր նստարանին Մահարու գրքերից էին, որ վերցրել էր գրադարանից: Դասարանը քարացած լսում էր նրան, այդ նույն հափշտակությամբ ես էլ լուռ վայելում էի նրա ամեն մի խոսքը: Դա շարունակվեց այնքան, մինչև որ հանկարծ զգացինք, թե ինչպես խզվեց ձայնը, մի տեսակ դարձավ կերկերուն... Ես շրջվեցի. նա լուռ արտասվում էր... Սրբեց աչքերը, իսկ ես հմայված նայում էի նրան, ով դարձել էր հույզերի մի գեղեցիկ աշխարհ:

Ո՛չ, ես չէի կարող տխրել, երբ հիացած էի, ու իմ հիացմունքն արտահայտեցի շատ հպարտորեն: Դա հրաշք էր, ապրումի մի այնպիսի հուզական դրսևորում, որ չէի կարող չընդհատել նրան... Գոհունակություն հայտնեցի, որ այսպես ապրեցնել գիտի իր շրջապատին, որ այսպես մարդկային զգացումների հորդացած մի աղբյուր կարող էր մեզ էլ հուզել իր զգացմունքների գագաթնակետին: Շուտով արցունքների միջից նա սկսեց ժպտալ, ապա այդ արցունքոտված ժպիտը կամաց-կամաց անհետացավ, ու նորից շարունակեց գրողի մասին խոսել...

Ես չկարողացա մեկ ուրիշի դաս հարցնել, անցա գրողի ինքնակենսագրական հնգապատումին, որտեղ մի ծանր կյանքի նկարագրություն կար, առավել տառապալիցը նրա ճամբարային սիբիրյան աքսորի տարիներն էին, որտեղ մարդը չի կորցնում իր դեմքը, պահպանում է իր զգացումները և այդ իսկ ջերմությամբ կարողանում անգամ փշալարեր կենդանացնել: /«Ծաղկած փշալարեր»/:

Բայց դրանով չվերջացավ ամեն ինչ, հետո Տաթևիկը փոխանցեց ինձ տողեր. «Մահարին ինձ ամբողջությամբ կլանել էր։ Թվաց՝ ես էլ զգացի նրա մանկության երկնքի ամենամեծ արևի ջերմությունը, բաց պատուհանից նշմարեցի լուսնին, բայց այդ հիացումի ապրումները մի վայրկյանում փոխարինվեցին հոգի կաշկանդող զգացումներով...Կարծես իմ աչքի առջև որբացան երեխաներ, կորցրին հարազատներին ու իրենց անհոգ մանկությունը։ Չկարողացա հուզմունքս զսպել, անկարող եղա սառնասիրտ լինել որբացած երեխաների, մարդկային ողբերգության, կորսված հայրենիքի հանդեպ»:

Միայն դասաժամի ավարտից հետո, երբ դուրս եկա դասարանից, հիշեցի, որ մոռացել, չէի գնահատել իմ աշակերտուհուն: Բայց ի՞նչ գնահատեի, մի՞թե այն ամենաբարձր «10» գնահատականն իր մեջ կամփոփեր այն մեծ հուզումը, որ նա զգաց այդ դասաժամին՝ յուրահատուկ ձևով ապրեցնելով բոլորիս:

http://www.usarmenianews.com/am-n-11092.html

[Fuzelina Karapetyan]

Պայմանավորված տեքստի առանձնահատկություններով, աշակերտների տարիքային և անհատական հնարավորություններով՝ գործադրելի են կարդալու տարբեր ձևեր՝ ինքնուրույն լուռ ընթերցանություն , ընթերցանություն - ունկնդրում կամ համակցված ընթերցանություն:Սկզբնական ընկալման որոշում ՝ զրույցի, առաջին տպավորությունների ճշգրտման միջոցով: Ընթերցված տեքստի բովանդակության և աշակերտների նախնական կանխագուշակումների, հուզական տպավորությունների համապատասխանության բացահայտում :

[Fuzelina Karapetyan]

Տեքստի դանդաղ , խորհելով վերընթերցում/ ամբողջական կամ հատվածաբար /:Տեքստի վերլուծություն / զրույց հեղինակի հետ, զրույց կարդացածի շուրջ , հենակետային բառերի առանձնացում և այլն /: Կարդացածի ամփոփում, արտահայտիչ ընթերցանություն : Մեթոդները բազմազան են , ուսուցիչն ինքը պետք է ընտրի ՝ ելնելով թեմայի և բնագրի առանձնահատկություններից:

[Նարինե Մարգարյան]

Գրողի կենսագրություն, որ լացացրեց աշակերտուհուս...

Ի՞նչն առիթ հանդիսացավ, որ աշակերտուհիս տարբեր աղբյուրներից ուսումնասիրեց այդ գրողին ու նրա ստեղծագործությունները:

12-րդ գ դասարանում նոր դասանյութի հաղորդման ժամանակ հայացքս ընկավ աշակերտուհուս խոնավացած աչքերին: Չտեսնելու տվեցի՝ հասկանալով, որ երբեմն գրողի կենսագրությունը, նրա ստեղծագործությունն ուսումնասիրելիս զուգահեռվում ենք մեր իրականությանը...Ես խոսում էի գրողներից Գուրգեն Մահարու կենսագրության մասին, և ինչ-որ դրվագներ կապակցվում էին հանգուցյալ հորս մանկության տարիներին:

Ամեն անգամ, Մահարի անցնելիս, ինձ ավելի ընկալելի են դառնում հորս ապրումները, երբ վաղ հասակից, ծնողներին կորցնելով, նրան քրոջ հետ տարան մանկատուն: Գաղթի ճանապարհին Մահարին քրոջն էր կորցրել: Հայրս էլ կորցրեց իր քրոջը, երբ տղաներին և աղջիկներին տարբեր մանկատներում տեղավորեցին... Մանկության դառը օրերի մասին այդպես էլ ոչինչ չպատմեց հայրս, բայց գիտեմ, որ տարբեր մանկատներում է եղել: Իրենից մեկուկես տասնամյակ առաջ որբանոցներում ապրած Գուրգեն Մահարին հետագայում իր «Ինքնակենսագրականի» մեջ գրել է. «1915 թ.-ին ես Էջմիածին ընկա, հետո՝ Դիլիջան, հետո՝ Երևան, քաղաքից քաղաք, փողոցից փողոց, մայթից մայթ, որբանոցից որբանոց, մահճակալից մահճակալ...»:

Հաջորդ օրը գրականության դասաժամին նույն աշակերտուհին՝ Տաթևիկ Ղահրամանյանը, ցանկություն հայտնեց, որ պատմի դասը, նաև իր նստարանին Մահարու գրքերից էին, որ վերցրել էր գրադարանից: Դասարանը քարացած լսում էր նրան, այդ նույն հափշտակությամբ ես էլ լուռ վայելում էի նրա ամեն մի խոսքը: Դա շարունակվեց այնքան, մինչև որ հանկարծ զգացինք, թե ինչպես խզվեց ձայնը, մի տեսակ դարձավ կերկերուն... Ես շրջվեցի. նա լուռ արտասվում էր... Սրբեց աչքերը, իսկ ես հմայված նայում էի նրան, ով դարձել էր հույզերի մի գեղեցիկ աշխարհ:

Ո՛չ, ես չէի կարող տխրել, երբ հիացած էի, ու իմ հիացմունքն արտահայտեցի շատ հպարտորեն: Դա հրաշք էր, ապրումի մի այնպիսի հուզական դրսևորում, որ չէի կարող չընդհատել նրան... Գոհունակություն հայտնեցի, որ այսպես ապրեցնել գիտի իր շրջապատին, որ այսպես մարդկային զգացումների հորդացած մի աղբյուր կարող էր մեզ էլ հուզել իր զգացմունքների գագաթնակետին: Շուտով արցունքների միջից նա սկսեց ժպտալ, ապա այդ արցունքոտված ժպիտը կամաց-կամաց անհետացավ, ու նորից շարունակեց գրողի մասին խոսել...

Ես չկարողացա մեկ ուրիշի դաս հարցնել, անցա գրողի ինքնակենսագրական հնգապատումին, որտեղ մի ծանր կյանքի նկարագրություն կար, առավել տառապալիցը նրա ճամբարային սիբիրյան աքսորի տարիներն էին, որտեղ մարդը չի կորցնում իր դեմքը, պահպանում է իր զգացումները և այդ իսկ ջերմությամբ կարողանում անգամ փշալարեր կենդանացնել: /«Ծաղկած փշալարեր»/:

Բայց դրանով չվերջացավ ամեն ինչ, հետո Տաթևիկը փոխանցեց ինձ տողեր. «Մահարին ինձ ամբողջությամբ կլանել էր։ Թվաց՝ ես էլ զգացի նրա մանկության երկնքի ամենամեծ արևի ջերմությունը, բաց պատուհանից նշմարեցի լուսնին, բայց այդ հիացումի ապրումները մի վայրկյանում փոխարինվեցին հոգի կաշկանդող զգացումներով...Կարծես իմ աչքի առջև որբացան երեխաներ, կորցրին հարազատներին ու իրենց անհոգ մանկությունը։ Չկարողացա հուզմունքս զսպել, անկարող եղա սառնասիրտ լինել որբացած երեխաների, մարդկային ողբերգության, կորսված հայրենիքի հանդեպ»:

Միայն դասաժամի ավարտից հետո, երբ դուրս եկա դասարանից, հիշեցի, որ մոռացել, չէի գնահատել իմ աշակերտուհուն: Բայց ի՞նչ գնահատեի, մի՞թե այն ամենաբարձր «10» գնահատականն իր մեջ կամփոփեր այն մեծ հուզումը, որ նա զգաց այդ դասաժամին՝ յուրահատուկ ձևով ապրեցնելով բոլորիս:

http://www.usarmenianews.com/am-n-11092.html

Այո ՛, տիկին Պողոսյան: Պետք է վերապրել գրքի իրադարձությունները: Երբ տեղափոխվում ես այնտեղ, անհնար է չփշաքաղվել, չհուզվել, չարտասվել,: Միայն այդ ժամանակ ես հասկանում կարդացածդ:
Գրքերը, պետք է հետք թողնեն ընթերցողի մտքում և հոգում: Եթե անգամ ոչ իրենց բովանդակությամբ, ապա փոխանցած էմոցիաներով անջնջելի են հիշողությունից․․․ Եվ այդ գրքերից յուրաքանչյուրի շնորհիվ աշակերտը կսիրի ընթերցանությունն ավելի ու ավելի․․․

[Hripsime Margaryan]

Տեսանյութի միջոցով ընթերցումը մեկ անգամ ևս ընդգծում է ընթերցանության կարևորությունը արդի տեխնոլոգիաների ժամանակաշրջանում, ակտիվորեն արձագանքելով նյութի ընթերցանության նորովի ներկայացմանը:
՞Յուրաքանչյուր գիրք (պատմվածք) մի ճանապարհորդություն է դեպի հեղինակի երևակայական աշխարհը, որտեղ կան բազմաթիվ հերոսներ, հետաքրքիր մտքեր և թաքնված ենթատեքստեր՞: Թոմաս Ֆոսթեր
https://www.youtube.com/watch?v=Qhk5uH_dk4k https://www.youtube.com/watch?v=TlI48rs7LBY https://www.youtube.com/watch?v=VLY-gbsWqHY

[Նարինե Մարգարյան]

Տեքստի դանդաղ , խորհելով վերընթերցում/ ամբողջական կամ հատվածաբար /:Տեքստի վերլուծություն / զրույց հեղինակի հետ, զրույց կարդացածի շուրջ , հենակետային բառերի առանձնացում և այլն /: Կարդացածի ամփոփում, արտահայտիչ ընթերցանություն : Մեթոդները բազմազան են , ուսուցիչն ինքը պետք է ընտրի ՝ ելնելով թեմայի և բնագրի առանձնահատկություններից:

Հարգելի Ֆուզելինա , Դուք ճիշտ եք: Նայած ընթերցանության բնույթին ու նպատակին ՝ նրա կազմակերպումն ու մեթոդն էլ տարբեր են լինում: Քանի որ ընթերցանությունը բնատուր շնորհ չէ, ուստի երեխաների զգալի մասը դժվարանում է կարդալ: Արագությունն ու հեշտությունը լավ ընթերցելու բանալիներն են: Ուսուցիչը պետք է աշակերտներին ոգևորված պահի և առաջնորդի այն հավատով, որ վերջիվերջո նրանք կկարողանան լավ կարդալ: Կարող ենք խթանել աշակերտի հետաքրքրությունը և սահուն կարդալը տարբեր վարժությունների և մեթոդների օգնությամբ, որնոք կիրառվում են մինչև կարդալը, կարդալու ընթացքում և կարդալուց հետո:

[Նարինե Մարգարյան]

Տեսանյութի միջոցով ընթերցումը մեկ անգամ ևս ընդգծում է ընթերցանության կարևորությունը արդի տեխնոլոգիաների ժամանակաշրջանում, ակտիվորեն արձագանքելով նյութի ընթերցանության նորովի ներկայացմանը:
՞Յուրաքանչյուր գիրք (պատմվածք) մի ճանապարհորդություն է դեպի հեղինակի երևակայական աշխարհը, որտեղ կան բազմաթիվ հերոսներ, հետաքրքիր մտքեր և թաքնված ենթատեքստեր՞: Թոմաս Ֆոսթեր
https://www.youtube.com/watch?v=Qhk5uH_dk4k https://www.youtube.com/watch?v=TlI48rs7LBY https://www.youtube.com/watch?v=VLY-gbsWqHY

«Ընթերցանությունը մարդու և տեխնոլոգիաների փոխհարաբերություն է, – ասում է նորվեգիական Ստավանգերի համալսարանի բանասիրական գիտությունների պրոֆեսոր Էն Մանգենը: – Հնարավոր է՝ թղթի շոշափելիությունն ու ֆիզիկական հաստատունությունը հանգեցնում է որոշակի իմացական և զգայական փորձառության»: Նույն հոդվածի պնդմամբ՝ որոշ ուսումնասիրություններ ցույց են տալիս, որ ընթերցանությունը թղթից ավելի խորքային է, քան ընթերցանությունը էկրանից, իսկ այլ ուսումնասիրություններ էլ, թերևս որևէ տարբերություն չեն գտնում: Ընդ որում, հոդվածում շատ երկար խոսվում է համակարգչային էկրանից ուղղահայաց ընթերցման անհարմարությունների մասին՝ վերջում հավելելով, որ դա արդեն ժամանակավրեպ հարցադրում է, քանի որ բազմաթիվ ծրագրեր և գաջեթներ գալիս են լուծելու սքրոլ (նավարկումային) թերթման թերությունները:

[Նարինե Մարգարյան]

У каждого учителя свой стиль преподавания. Я думаю, что если ждать от школьника больших успехов сразу, это может погасить в нем желание читать. Важно, чтобы он понимал: знания меняют его самого и придают ему уверенность. И для этого во время моих уроков, наряду с другими интересными методами , я использую своеобразный метод мотивации. Суть моего метода в том, что я доверяю ученикам преподнесение нового урока. Грамматику объясняю сама, а текст представляет ученик. Чувствуя доверие и ответственность, он обязательно заранее читает текст, готовит сведения об авторе, выдумывает разные способы красочно и достойно справиться со своей задачей. Каждый раз этот роль дается новому ученику. И сильные, и слабые ученики участвуют в этой увлекательной "игре".
С помощью этого способа я смогла внести интерес к моему предмету.
Уважаемые коллеги, прошу высказать свои мнения.