НЕЖЕЛАНИЕ ЧИТАТЬ

[Նարինե Մարգարյան]

Можно разработать систему мероприятий для повышения интереса у школьников к чтению литературы.
1. Конкурсно-игровая программа «По страницам литературных произведений». Здесь каждый класс должен продумать конкурс или игру по заданной теме и провести её среди школьников.

2. Литературный брейн-ринг (между классами).

3. Общешкольная конференция «Современный школьник и литература». Все желающие участвовать в конференции готовят доклад. Остальные ребята-участники задают вопросы, высказывают собственные мнения. На конференции для поддержки активности всех участников можно использовать интерактивные техники.

4. Бал литературных героев. Необходимо прийти в костюме своего самого любимого литературного героя и подготовить творческую презентацию.

5. Экспедиция на планету литературы. Каждый класс должен подготовить свою экспедицию (по выбору: литературное произведение или автор).

6. Разнообразные конкурсы: Конкурс собственного стихотворения. Конкурс на самый интересный рассказ. Конкурс сочинений «Я - необыкновенный герой». Конкурс «Читатель месяца».

7. Серия экскурсий: библиотеки города, типографии, литературные музеи, книжные магазины. Посещение театров и кинотеатров.

8. Встречи с интересными людьми: современными поэтами и писателями .

9. Презентации, выставки литературы, которые организуют сами ребята в своих классах, здесь могут быть и выставки рисунков по страницам прочитанных произведений, конкурсные, игровые программы.

[Նատաշա Պողոսյան]

Իմ դասերը տարբերվեցին նախորդներից, երբ Լևոն Ադյանի «Հեռացող եզերք» գիրքը ձեռքիս մտա դասարանները: Իմ ներքոհիշյալ հրապարարակումը տեսանելի դարձավ Արցախի տարբեր թերթերում: Այն և՛ Սումգայիթյան ոճրագործությանն էր վերաբերում, և՛ գրքի հանդեպ աշակերտների մոտ հետատաքրքրություն արթնացնելուն: Չնայած այն մի քիչ ծավալուն է, բայց ուսուցողական բնույթ ունի, որն էլ հետագայում տեղ գտավ 2017-ին իմ հրատարակած «Գրողն ու ուսուցիչը...Ժամանակի մեջ և անդին» գրքում: Իսկ այդ գրքում արծարծված թեմաները նպատակ ունեն աշակերտներին տանելու դեպի ընթերցանություն:

ՄԻ ՏԽՈՒՐ «ՀԵՌԱՑՈՂ ԵԶԵՐՔ»

Իմ փոքրիկ գրադարանում «Հեռացող եզերքն» իր արժանվույն տեղն ունի, բայց փետրվարյան այս օրերին, երբ մոտենում է մեկ այլ եղեռնի հիշատակի օր, այն դառնում է իմ ձեռքի գիրքը: Դա իրական մի պատմություն է, սիրավեպ մի զույգի, որ պատահաբար հանդիպել են իրար այս մեծ աշխարհի հարյուրավոր ճանապարհների խաչմերուկներից մեկում, առանց իմանալու, թե ինչ է սպասվում իրենց այդ պատահական հանդիպումից հետո:

11-րդ դասարանում եմ, դաս պատմելու համար ձեռք բարձրացրած աշակերտին հասկացնում եմ, որ ասելիք ունեմ, և կամաց, շատ հանգիստ իմ պայուսակից հանում եմ մի գիրք` շքեղ կազմով, սիրահար զույգի լուսանկարով...Մի ամբողջ քաղաք կա այնտեղ փռված, մի ամբողջ կապուտաչ ծով կա դրա կողքին, և վերևից երևացող երկնքի լազուրում մի անուն` ԼԵՎՈՆ ԱԴՅԱՆ, ու բարձրահարկ շենքերի գլխավերևում թառած մի տխուր «Հեռացող եզերք»: Գրողի անունը ծանոթ էր շատերին, և ահա աշակերտուհիներից մեկը հպարտությամբ բարձրաձայնում է` նա մեր գյուղից է, մյուսները զարմացած նայում են նրան, ու ես բացում եմ էջը, որ կարդամ մի փոքրիկ պատմություն իրական, մի կյանք գրողի մասին, որ ծնվել է մեզանից ոչ հեռու մի հրաշալի գյուղում, սովորել է նա մեկ այլ հարևան գյուղի դպրոցում, ուղիղ քառորդ դար ապրել է այժմ մեզ թշնամի երկրում, բայց երբ այնտեղ հայերի մի նոր եղեռն է եղել, մի կերպ փրկվել է այդ գեհենից ու հիմա ապրում է մեկ ուրիշ հեռավոր եզերքում: Իմ դասը տարբերվեց այդ օրը: Գիտեի, որ փետրվարյան սպանդի մասին նրանց ստեղծագործական մտքերում նոր ծնված անհանգիստ ապրումներ կլինեն, ցավից հառաչող ձայներ..., ու ես փակեցի գիրքը, այն նորից բացելու` իմ աշակերտներին տված խոստումով:

Եվ հաջորդ օրն այն նորից բացվեց` գրողին ուղղված ցավալի տողերով. «Հարգելի՛ Լևոն Ադյան, համոզված եմ, որ տագնապած և հուզախռով հոգով եք գրել այս վեպը, բայց ես էլ քարացած ու խռովահույզ հոգով եմ ընթերցում, մարմինս դողում է սարսափից, երբ լսում եմ զոհերի աղերսող ձայնը: Իմ կարծիքով, այս գիրքը պետք է տարածվի ամենուր, որպեսզի բոլորն իմանան, թե ինչպես մի գայլի ոհմակ դաժանաբար հոշոտեց մի ամբողջ գառան հոտ արյունոտ Բաքվում և Սումգայիթում»/Գասպարյան Էդիտա/: «Մարդկության դեմ իրականացված ոճրագործությունները չեն արժանանում անաչառ գնահատականի, այսպիսի համարձակ գրողները միայն կարող են օգնել` թղթին հանձնած իրական պատմությամբ, որ հետագայում նման ոճրագործությունների կրկնություն չլինի» /Բաղրյան Իննա/: «Ես շատ հավանեցի «Հեռացող եզերքը», այնքան ճշգրիտ ու շոյող քնքշանքով է նկարագրվում ամեն ինչ, որ դրսում թափվող ձյան սառը փաթիլներից ցրտաշունչ դարձած մթնոլորտը չի ազդում ներքնաշխարհիս տաքության վրա: Նոր եմ սկսել ընթերցել վեպը, բայց հոգուս հարազատ է թվում, մեծ է ձգողական ուժը և ուզում եմ հենց այսօր մինչև վերջ կարդալ այս գիրքը»/Անդրյան Անգելինա/: «Գիրքը կարդացի սրտի անհանգիստ տրոփյունով, մեկընդմեջ արցունքներս երկչոտ դողում էին թարթիչներիս վրա...Ինչքա~ն նախանձելի ու գեղեցիկ սիրո պատմություն է, կներե՛ս, սի՛րտ իմ, չէի ուզում քեզ նեղացնել, չէի մտածում, որ այդքան ուժգին ու խորը կարձագանքես Լեոյի և Ռենայի սիրո ողբերգությանը: Այս պահից մտորում եմ` երանի թե դառնայի հայտնի դերասանուհի, ֆիլմ նկարահանվեր, Ռենայի դերում լինեի, ու այն տարածվեր աշխարհեաշխարհ»/Հովսեփյան Լիլիթ/:

12-րդ դասարանում եմ: Ձեռքիս նորից «Հեռացող եզերքն» է, ու կամաց-կամաց էջերն եմ թերթում այդ գրքի: Անցած դարավերջի մի սոսկալի իրադարձություն, որ եղավ արյունոտ մի երկրում, այնտեղ, ուր հայեր են ապրել մաքուր ու ազնիվ տքնանքով: Այո՛, մի նոր եղեռն է եղել հայերի, իր էջերում այդ մասին է պատմում այս գիրքը, այնտեղ ընդհատված երազանքներ կան, սոսկալի տառապանք կա հայերի, արյունոտ հունվար-փետրվար կա այնտեղ, իրական մի տխուր պատմություն: Դասի թեմային համահունչ չէ իմ խոսքը, ու դասարանի լռությունը ճեղքում է իմ ձայնը, որ վարանոտ էր ու շատ ցավալի: Մի պահ չեմ շնչում կարծես, ուզում եմ լսելի դառնա անհանգիստ տրոփյունը սրտիս: Ես պատմությունն էի պատմում այն հեռավոր եզերքի, որ դարձել էր «որպես հիմն ու սգերգ» մեկ ուրիշ իրական պատմության: Ես լռում եմ մի պահ, իմ դիմաց նստած աղջիկներն են խուլ հառաչում, և հանկարծ նրանցից մեկը խոսում է կարծես ինքն իր հետ «Այս անգամ ուրիշ կլինի իմ զգացածը, երբ մոտենամ զոհերի հուշարձանին, այս անգամ իմ ապրումներն ուրիշ կլինեն, երբ ծաղիկներ դնեմ այդ քարե հուշակոթողին»/Ստեփանյան Իննեսա/: Ապա մեկ ուրիշն է խոսում. Տիկի՛ն Պողոսյան, մեր հայրենակից Լևոն Ադյանին փոխանցե՛ք, որ ես սիրում եմ նրա գրած ամեն մի ստեղծագործությունը և կարդացել եմ արդեն նրա «Այն հեռավոր ամռանը» » /Հարությունյան Շուշան/:

Փակում եմ գիրքն այդ տխուր, բայց ինձ ուղղված հարցումներ կան դեռ. «Այդ գիրքն ուզում ենք ունենալ, ինչպե՞ս կարող ենք գտնել այն»: Ես հուզված դուրս եկա դասարանից, որ մտնեմ մեկ ուրիշ դասարան... Ու նորից թերթում եմ այդ գիրքը, այնտեղ պատմություն կա տխուր, մի անցած հեռավոր տառապանք, այնտեղ կորսված սեր կա գեղեցիկ ու հեռացած մի տխուր եզերք:

Հաջորդ ժամին 7-րդ դասարանում եմ: Ամեն ինչ չէ, որ կարող եմ այստեղ ասել արյունոտ ոճիրից, բայց զարմացած հայացքներ կան ինձ ուղղված, և ահա լսում եմ նրանց. «Իմ կարծիքով, գրողը մեծ հայրենասեր է: Ցանկալի է, որ այս գիրքը ամենուր տարածվի, որ բոլորը տեղեկանան, թե ինչ է եղել այդ արյունոտ օրերին»/Պետրոսյան Կարինե/: «Իմ ուսուցչուհու միջոցով նա դարձավ իմ համար մի նոր ուսուցիչ, ես ուզում եմ ասել նրան. «Հարգելի՛ Լևոն Ադյան, Դուք այդ վեպով շատ բան սովորեցրիք ինձ» »/Հարությունյան Հարություն/: «Հոգուս հարազատ դարձավ այն, ամբողջ հայությունը պետք է ընթերցի այդ տխուր գիրքը»/Այվազյան Դարիկո/: «Ես ուրախ եմ, որ իմ մայրիկն էլ սովորել է այն նույն դպրոցում, որի տաղանդավոր սաներից մեկն է եղել Լևոն Ադյանը: Ես վաղուց քաջածանոթ եմ նրա անվանը, խոստանում եմ ընթերցել նրա բոլոր ստեղծագործությունները, նաև շնորհակալ եմ իմ հայրենակցին, որ այս գրքով ես հասկացա, թե ինչ է Սումգայիթը»/Հակոբջանյան Մերի/:

10-րդ դասարանի` իմ հաջորդ դասաժամերին աշակերտների խոսքերում անկեղծ խոստովանություն կար. «Այդ դասաժամը տարբերվեց մյուսներից: Ուսուցչուհիս մեզ համար ընթերցեց մի քանի հատվածներ այդ գրքից, մենք ապշած լսում էինք...Սկսեցի մտածել` երևի անչափ մեծ հայրենասիրությունն է ստիպել գրողին, որ նա գրի այդ գիրքը: Անհամբեր սպասում եմ, թե երբ ձեռք կբերեմ այն»/Դավթյան Տաթևիկ/: «Առաջին հերթին այդ գրքի կազմի հրաշագեղ նկարն ինձ հետաքրքրեց, իսկ երբ ուսուցչուհիս խոսեց այդ գրքի մասին, դասերից հետո, երբ գնացի տուն, առաջին գործս եղավ բացել համակարգիչը, գտնել այն ու կարդալ: Շատ ազգասեր, բարեհոգի մարդ պիտի լինի գրողը, որ ստեղծի այդպիսի գիրք» /Իսրայելյան Լիանա/: «Մեր դասարանում այդ դասաժամին անսովոր լռություն էր, հոգիս խռովված էր, հազիվ էի զսպում արցունքներս, այնտեղ իրականություն կար և մեծ ողբերգություն, այնտեղ չարիքին հակադրված էր մի գեղեցիկ սիրո պատմություն: Ես ուզում եմ դիմել Լևոն Ադյան գրողին: «Դուք մի հրաշալի գործ եք ստեղծել, մի տխուր հուշարձան, որ ոչ մի ահաբեկչի ձեռք չի հասնի նրան» »/Գրիգորյան Սեդա/:

Ու նորից փակում եմ այդ գիրքը, որտեղ տառապանք կա մեծ, կորսված մի գեղեցիկ սեր, անհույս երազներ, հեռացող մի տխուր եզերք: Նորից եմ նայում գրքին, որտեղ մի գեղեցիկ զույգ կա, ավերված սիրո մի տուն, արցունքոտ մի հիշողություն, որ հուշարձան է դարձել:

«Լուսարար», թիվ 4-5, 2016 թ.

«Ազատ Արցախ», 3 մարտի 2016 թ.

«Ջրաբերդ» թիվ 04 , 16-29 փետրվար, 2016 թ.

[Nelli Antonyan]

Учителю русского языка и литературы характеризуют, во-первых, системность знаний и профессиональных умений и навыков, во-вторых, активизация мышления и умение сочетать различные методы преподавания. Совместная ориентация преподавателя и учащихся способствует формированию мотивационных компонентов процесса обучения . На занятиях необходимо обогащать и совершенствовать речевую деятельность учеников , что позволит им наглядно представить и настроит себя на активное приобретение необходимых знаний, умений и навыков. Реализуя систему обучения, необходимо помнить, что успех может быть достигнут только путем комплексной работы над каждым из звеньев системы обучения.

Родители часто задают вопрос: «Почему мой ребенок плохо учится, почему ему
трудно самостоятельно выполнить домашнее задание, почему его речь косноязычна.» «Я
ему все купила, столько денег потратила, он двойки приносит», - возмущается мама.
Ребенок и рад учится лучше, да не может, потому что он нее любит, не умеет читать.
В настоящее время остро встает проблема: почему школьники не любят читать, как
исправить эту ситуацию? Попробуем в этом разобраться.
Усложнившаяся жизнь, обилие информации, повышение скорости происходящих
процессов, новые требования к образованию, интенсивное развитие аудиовизуальной
культуры – все это и многое другое приводит к тому, что меняются мотивы чтения в
целом, чтение меняет свой характер: становится более функциональным и даже в чем – то
прагматичным. В основном люди читают по необходимости, досуговое чтение стало более
легким, развлекательным, а «чтение для души» постепенно уходит.
Какие факторы жизни, социума влияют на то, что процесс чтения стал не
привлекателен? Прежде всего это доступ к детской книге. Книги должны быть доступны
ребенку, а репертуар их широк и разнообразен. Но зачастую они очень дороги и неудобны
в обращении.

[Nelli Antonyan]

Другой, на мой взгляд, важной причиной в заинтересованности ребенка чтением является семья. Родители стали читать намного меньше, исчезли семейные чтения. Дети не видят читающих родителей, так как книга не единственный источник информации.Телевидение и интернет завладели нашими душами. Чтение – это труд, а зачем трудится, кода можно просто посмотреть. Но необходимо помнить, что –чтение это прежде всего активный процесс мозговой деятельности, а именно: развитие речи, логики, мышления, воображения, в том числе и получения информации.

[Nelli Antonyan]

Прививать любовь к чтению нужно начинать с семьи. Маленькому ребенку необходимо читать сказки, чтобы развивать его воображение. Обсуждать вместе с ним прочитанное. Устраивать семейные чтения, чтение по очереди, отводя все больше и больше времени для чтения ребенком. Просить его пересказать прочитанное самостоятельно, тем самым вызывать естественный интерес к чтению. Родителям необходимо контролировать выполнение домашнего задания детьми. И если задано прочитать, нужно обязательно «прочитать», а не просмотреть или попросить взрослых рассказать.

[Nelli Antonyan]

Выписывайте своим детям периодические издания, соответствующие возрасту, покупайте книги, читайте вместе с ними, контролируйте выполнение домашнего задания. Все это непосредственным образом влияет на успеваемость вашего ребенка. Если ребенок хорошо читает, научился пересказывать, анализировать прочитанное, то ему будет интересно не только на уроках литературы, но и на уроках истории, обществознания, биологии, химии и др. На этих уроках и при их подготовке необходимо не просто прочитать заданное, но и отобрать наиболее важную информацию, затем озвучить или применить ее. Помните, что хорошее чтение - это залог успешного прохождения итоговой аттестации по любому предмету, потому что ряд предметов требует письменного изложения ответа на поставленный вопрос. У читающего ребенка и кругозор богатый, и речь красива, и мыслить он может самостоятельно.

[Նարինե Մարգարյան]

Другой, на мой взгляд, важной причиной в заинтересованности ребенка чтением является семья. Родители стали читать намного меньше, исчезли семейные чтения. Дети не видят читающих родителей, так как книга не единственный источник информации.Телевидение и интернет завладели нашими душами. Чтение – это труд, а зачем трудится, кода можно просто посмотреть. Но необходимо помнить, что –чтение это прежде всего активный процесс мозговой деятельности, а именно: развитие речи, логики, мышления, воображения, в том числе и получения информации.

Уважаемая Нелли Антонян, действительно, проблема глобальна. Культура чтения постепенно исчезает у молодого поколения. Вы совершенно правы, семья играет решающую роль. Раньше во всех домах были семейные библиотеки, и все читали. Ребенок привыкал к чтению на примере родителей.

[Նարինե Մարգարյան]

Дети лучше усваивают учебный материал, готовы к различным творческим заданиям, когда имеют навыки правильного, беглого, выразительного чтения. В. Сухомлинский писал: "Книга играет большую роль в духовной жизни детей, но только тогда, когда ребенок умеет хорошо читать. Что значит "хорошо читать"? Это, прежде всего владение элементарным умением - техникой чтения"

[Նարինե Մարգարյան]

Для повышения эффективности уроков внеклассного чтения и формирования читательской самостоятельности, по мнению Н. Светловской, могут быть использованы следующие творческие виды работ:

краткий пересказ, где ребенок должен отобрать главное, отсеять второстепенное: он выбирает из текста основное содержание, передает его связно, последовательно;

пересказ с изменением лица рассказчика;

пересказ от одного из персонажей, чтобы успешно справиться с таким заданием, ученик должен войти в роль героя рассказа, взглянуть на события его глазами;

передача прочитанного по ролям;

инсценировка;

[Nelli Antonyan]

Книга – это источник, который открывает ребенку мир. Взяв книгу в руки, за несколько минут можно сделать путешествие во времени и пространстве, найти ответ на интересующий вопрос. Книги - прекрасные психотерапевты. Открыл книгу, погрузился в чтение, и все печали, беды и горести остались где-то там…

Через сказки ребенок знакомится со многими тайнами мира взрослых, только эти знания для него пока зашифрованы в сказочные образы персонажей.

Начинайте приучать детей к книге с самого раннего детства. Для этого, в первую очередь, покупайте им книги. Пока дети маленькие, читайте им книжки на ночь или просто вместо просмотра мультфильма сядьте на диван, усадите свою кроху поближе, обнимите и в такой дружелюбной атмосфере начните читать книжку.

[Nelli Antonyan]

Когда ребенок подрос, предложите ему вместе с Вами починить книжку: подклеить порванные странички, приклеить новую обложку и т.д. Обязательно хвалите действия ребенка, в процессе работы над починкой книги и в конце, когда работа закончена. Скажите, ему или ей: «Смотри, какая красивая стала наша книжка!», «Ты молодец! Наклеил(а) полоски очень ровно и аккуратно.».

Если ребенок уже умеет читать, почитайте ВМЕСТЕ с ним. Одну страничку он, а другую Вы. Превратите чтение не в нудное занятие, а увлекательную игру.

Как быть если ребенок уже достаточно большой, но не любит читать книги?

Здесь самое главное заинтересовать ребенка.

Знаете, как женщина обольщает понравившегося ей мужчину? Делает прическу, хороший макияж, одевает красивое платье, улыбается, говорит ему комплименты… Другими словами, женщина делает себе хороший промоушен, чтобы заинтересовать.

[Nelli Antonyan]

Когда у ребенка идет стойкое отвращение к книгам, то все намного сложнее. В первую очередь, Вы сталкиваетесь с нежеланием. Поэтому, не ждите от ребенка быстрого немедленного результата.

Во вселенной все продумано очень мудро. Процесс «излечения» идет очень медленно для того, чтобы Вы все осмыслили и учли все важные моменты.

В случае с книгой - нежелание, отсутствие интереса к книге необходимо постоянно мотивировать так, чтобы книга вызвала у ребенка положительные эмоции. Допустим, ребенок любит играть в футбол. Заведите с ним разговор об его увлечении, а затем, дайте почитать что-нибудь интересное (заранее заготовленное) о футболе. Например, статью из журнала, газеты или Интернета об одном из известных игроков. Как говорили древние: «Капля за каплей и камень точит».

Безусловно, большую роль в жизни ребенка играет и пример взрослых. Как часто Вы берете книгу в руки и читаете? Личный пример родителей - прекрасное «средство» для того, чтобы заинтересовать ребенка в чтении книг.

[Նարինե Մարգարյան]

Ստորև ներկայացնում եմ տարատեսակ դասի և միջոցառումների պլաններ: Դասերի ընթացքում փորձել եմ կիրառել ՏՀՏ, ինչպես նաև կազմակերպել դասեր այլ առարկաների ինտեգրումով` սեր և հետաքրքրություն առաջացնելու նպատակով: Ինչը , անշուշտ, կնպաստի ռուսաց լեզվի ընթերցանության զարգացմանը սովորողների մոտ:

https://lib.armedu.am/resource/27742

https://lib.armedu.am/resource/27358

https://lib.armedu.am/resource/27782

https://lib.armedu.am/resource/27789

https://lib.armedu.am/resource/27790

https://lib.armedu.am/resource/27812

https://lib.armedu.am/resource/27813

[Նարինե Մարգարյան]

Книга – это источник, который открывает ребенку мир. Взяв книгу в руки, за несколько минут можно сделать путешествие во времени и пространстве, найти ответ на интересующий вопрос. Книги - прекрасные психотерапевты. Открыл книгу, погрузился в чтение, и все печали, беды и горести остались где-то там…

Через сказки ребенок знакомится со многими тайнами мира взрослых, только эти знания для него пока зашифрованы в сказочные образы персонажей.

Начинайте приучать детей к книге с самого раннего детства. Для этого, в первую очередь, покупайте им книги. Пока дети маленькие, читайте им книжки на ночь или просто вместо просмотра мультфильма сядьте на диван, усадите свою кроху поближе, обнимите и в такой дружелюбной атмосфере начните читать книжку.

Спасибо, уважаемая Nelli Antonyan, за активность в обсуждениях моей темы. Ваши советы очень ценны.

[Зогранян С.А.]

Հարգելի Սվետլանա, ծնողների դերը, իհարկե, մեծ է երեխաների կյանքում: Ծնողի անձնական օրինակը, մանկավարժի մասնագիտական ուղղորդումները կհանգեցնեն նրան, որ ի վերջո կարթնանա սեր դեպի ընթերցանությունը, մասնավորապես՝ դպրոցականը: Այսօրվա կիրթ աշակերտը վաղվա գրագետ ծնողն է:

«Глагол «читать» не терпит повелительного наклонения, как и некоторые другие глаголы: «любить», «мечтать»... — уточняет французский писатель Даниэль Пеннак. Конечно, всегда можно попытаться. Попробуем? «Люби меня!» «Мечтай!» «Читай!» «Да читай же, черт возьми, кому сказано — читай!» И что в результате? Ничего. По указке, по приказу удовольствия не получается. Получается совсем наоборот».

Беда многих заботливых родителей в том, что они настаивают на чтении тех книг, которые находят правильными, часто не считаясь с мнением ребёнка.