Հանելուկները մաթեմատիկայում

[Միկինյան Տաթևիկ]

Հանելուկները նպաստում են սովորողների ինքնուրույն, տրամաբանական ու պատկերավոր մտածողության զարգացմանը, զարգացնում համեմատությունների միջոցով դատողություններ և եզրահանգումներ կատարելու հմտություններ՝ յուրացվող նյութի նկատմամբ ցուցաբերելով իմացական, ինքնաբուխ պահանջմունքներ ու հետաքրքրություններ, և դրանց բավարարմանը նպատակաուղղված սեփական նախաձեռնություն:

[Kristine Charchyan]

Հանելուկները արձակ կամ չափածո, մեկ կամ մի քանի տողից բաղկացած փոքրիկ բանաստեղծություններ են, որոնք պարունակում են «ի՞նչն է», «այն ի՞նչն է, ինչը», «ի՞նչ է, որ», «ո՞վ է» և այլ հարցեր: Նախկինում հանելուկներն անվանել են նաև հանք կամ առակ: Հանելուկը շատ սիրված ու տարածված էր մարդկանց առօրյա խոսքում, որից էլ փոխանցվել է գեղարվեստական գրականություն: Հանելուկներ են գրել միջնադարի և արդի ժամանակի շատ հեղինակներ: Նշանավոր են Անանիա Շիրակացու, Ներսես Շնորհալու հարյուրավոր հանելուկները: Մեր օրերում հանելուկներ են գրել մանկական գրողներ Մկրտիչ Կորյունը, Յուրի Սահակյանը, Սուրեն Մուրադյանը և ուրիշներ:
Աշխարհի բոլոր մանուկներն էլ սիրում են ոչ կռահել հանելուկներ:
Հանելուկները շատ հարմար են դասի խթանման փուլում օգտագործել`երեխաների մոտ առաջացնելով ակտիվություն և հետաքրքրություն:

[Միկինյան Տաթևիկ]

Հանելուկները արձակ կամ չափածո, մեկ կամ մի քանի տողից բաղկացած փոքրիկ բանաստեղծություններ են, որոնք պարունակում են «ի՞նչն է», «այն ի՞նչն է, ինչը», «ի՞նչ է, որ», «ո՞վ է» և այլ հարցեր: Նախկինում հանելուկներն անվանել են նաև հանք կամ առակ: Հանելուկը շատ սիրված ու տարածված էր մարդկանց առօրյա խոսքում, որից էլ փոխանցվել է գեղարվեստական գրականություն: Հանելուկներ են գրել միջնադարի և արդի ժամանակի շատ հեղինակներ: Նշանավոր են Անանիա Շիրակացու, Ներսես Շնորհալու հարյուրավոր հանելուկները: Մեր օրերում հանելուկներ են գրել մանկական գրողներ Մկրտիչ Կորյունը, Յուրի Սահակյանը, Սուրեն Մուրադյանը և ուրիշներ:
Աշխարհի բոլոր մանուկներն էլ սիրում են ոչ կռահել հանելուկներ:
Հանելուկները շատ հարմար են դասի խթանման փուլում օգտագործել`երեխաների մոտ առաջացնելով ակտիվություն և հետաքրքրություն:

Հանելուկների որոշմանը զուգակցում է տեղեկությունների քաղումը այս կամ այն տերմինի,առարկայի,երևույթի ծագման պատմությունից,տեսակներից,ձևից,չափից,...

[Լիլիթ Հակոբջանյան]

Հանելուկները նպաստում են սովորողների ինքնուրույն, տրամաբանական ու պատկերավոր մտածողության զարգացմանը, զարգացնում համեմատությունների միջոցով դատողություններ և եզրահանգումներ կատարելու հմտություններ՝ յուրացվող նյութի նկատմամբ ցուցաբերելով իմացական, ինքնաբուխ պահանջմունքներ ու հետաքրքրություններ, և դրանց բավարարմանը նպատակաուղղված սեփական նախաձեռնություն:

1. Դա մարդուն երեք անգամ է տրվում. առաջին երկու անգամն անվճար, իսկ երրրոդի համար հարկավոր է վճարել:

2. Իմ ծանոթը օրը 10 անգամ կարող է մորուք սափրել, սակայն, միևնույնն է, մորուքով է ման գալիս: Ինչպե՞ս է դա հնարավոր:

3. Մի անգամ աղջիկը նախաճաշի ժամանակ հանկարծակի գցում է իր մատանին սուրճով լի բաժակի մեջ: Ինչու՞ է այն չոր մնացել:

4. Ո՞ր դեպքում ենք մենք` նայելով 2 թվին, ասում «տասը»:

[Լիլիթ Հակոբջանյան]

maxresdefault.jpg

[Լիլիթ Հակոբջանյան]

Մի սենյակում երեք լամպ կար: Մյուս սենյակում երեք անջատիչ: Հարկավոր է որոշել, թե որ անջատիչը, որ լամպի համար է: Լամպերի սենյակ կարելի է միայն մեկ անգամ մտնել:

[Kristine Charchyan]

Հետաքրքիր են հանելուկները թվերի աշխարհում
Նա նման է սյունի,

Ծիծաղելի տեսք ունի

Կանգնած է ցից, իսկ գլխին,

Եռանկյունի իր կեսին: 1



Նա էլ գերանդու նման ,

Ափսոս չունի սուր բերան

Կոթն էլ բարակ ու երկար

Եվ բռնելուն շատ հարմար: 7

[Անուշ Հովհաննիսյան]

Հանելուկները նպաստում են սովորողների ինքնուրույն, տրամաբանական ու պատկերավոր մտածողության զարգացմանը, զարգացնում համեմատությունների միջոցով դատողություններ և եզրահանգումներ կատարելու հմտություններ՝ յուրացվող նյութի նկատմամբ ցուցաբերելով իմացական, ինքնաբուխ պահանջմունքներ ու հետաքրքրություններ, և դրանց բավարարմանը նպատակաուղղված սեփական նախաձեռնություն:

Հարգելի' Տաթևիկ, հետաքրքիր թեմա եք ընտրել, սիրով կմասնակցեմ քննարկումներին:

[Անուշ Հովհաննիսյան]

Հետաքրքիր են հանելուկները թվերի աշխարհում
Նա նման է սյունի,

Ծիծաղելի տեսք ունի

Կանգնած է ցից, իսկ գլխին,

Եռանկյունի իր կեսին: 1



Նա էլ գերանդու նման ,

Ափսոս չունի սուր բերան

Կոթն էլ բարակ ու երկար

Եվ բռնելուն շատ հարմար: 7

Ճիշտ մտածիր , Սանասա'ր,

Վարվիր ազնիվ ու արդար,

Յոթ տանձից թե մեկն ինձ տաս,

Դու քանի հատ կունենաս:

[Միկինյան Տաթևիկ]

Հետաքրքիր են հանելուկները թվերի աշխարհում
Նա նման է սյունի,

Ծիծաղելի տեսք ունի

Կանգնած է ցից, իսկ գլխին,

Եռանկյունի իր կեսին: 1



Նա էլ գերանդու նման ,

Ափսոս չունի սուր բերան

Կոթն էլ բարակ ու երկար

Եվ բռնելուն շատ հարմար: 7

Այս թիվը ոտքը ծալել,
Գլուխն առաջ է թեքել,
Նազանքով վիզն է ճոճում՛
Ինչպես կարապը լճում: (2)

Թիվն այս կարծես աթոռ լինի
Բայց ո՞վ է այն շուռ տվել,
Ոտքերը՝վեր,մեջքը՝վար,
Նստելու էլ անհարմար (4)

[Միկինյան Տաթևիկ]

Հարգելի' Տաթևիկ, հետաքրքիր թեմա եք ընտրել, սիրով կմասնակցեմ քննարկումներին:

Շնորհակալություն,հարգելի՛ Անուշ: Կփորձեմ հնարավորինս շատ ու հետաքրքիր հանելուկներ տեղադրել մաթեմատիկական տարբեր հասկացությունների,գործողությունների,թվերի,խնդիրների վերաբերյալ,որոնք կօգնեն դասն ավելի աշխույժ ու բովանդակալից դարձնել:

[Միկինյան Տաթևիկ]

Շատ հետաքրքիր,տրամաբանական մտածողություն խթանող հանելուկներ են:

[Միկինյան Տաթևիկ]

1. Դա մարդուն երեք անգամ է տրվում. առաջին երկու անգամն անվճար, իսկ երրրոդի համար հարկավոր է վճարել:

2. Իմ ծանոթը օրը 10 անգամ կարող է մորուք սափրել, սակայն, միևնույնն է, մորուքով է ման գալիս: Ինչպե՞ս է դա հնարավոր:

3. Մի անգամ աղջիկը նախաճաշի ժամանակ հանկարծակի գցում է իր մատանին սուրճով լի բաժակի մեջ: Ինչու՞ է այն չոր մնացել:

4. Ո՞ր դեպքում ենք մենք` նայելով 2 թվին, ասում «տասը»:

Շատ հետաքրքիր,տրամաբանական մտածողություն խթանող հանելուկներ են:

[Միկինյան Տաթևիկ]

Մաթեմատիկայի առաջին ձեռագիր դասագրքերը կազմվել են 3000 տարի առաջ,բաբելոնցիների կողմից: 15-րդ դարում լույս է տեսել առաջին տպագիր գիրքը:Թվաբանության առաջին հայերեն դասագիրքը տպագրվել է 1875թ:

Թերթեր ունեմ ծաղկի պես,
Բայց կարված եմ շորի պես,
Համրում եմ ու գումարում,
Խնդիր լուծում մարդու պես:

Հանելուկները՝ «Մաթեմատիկական հանելուկներ և առակներ» գրքույկից, հեկինակ՝ Ալիք Դանիելյան

[Միկինյան Տաթևիկ]

Մաթեմատիկայի դասագրքերի առաջադրանքները կատարում ենք վանդակավոր տետրերում:

Այս ի՞նչ սպիտակ ցանց է հարթ,
Սև ձկներ են բռնվում անկարթ
Եվ մնալով վանդակներում՝
Հավիտյան անշարժանում: