Հանելուկները մաթեմատիկայում

[Ռուզաննա Թադևոսյան]

Ծառի ճյուղին երեք ծիտ
Ծլվլում են՝ ծիվ, ծիվ, ծիվ,
Թռչում են վեր, իջնում ցած՝
Իրենց երգով հիացած:
Հանկարծ ամպը ճեղքելով,
Մի ծիտ անուշ երգելով
Ծիտիկներին միացավ.
-Ծառին քանի՞ ծիտ դարձավ:

[Ռուզաննա Թադևոսյան]

Մարոն չորս հատ խնձոր ուներ,
Վարդի նման ալ կարմիր,
Իսկ Սուսիկը ոչինչ չուներ,
Տխուր՝ կանգնած նայում էր:
-Առ, Սուսի՛կ ջան, երկուսը քեզ,
Միայն թե դու չտխրես,
Չորս խնձորը, իմ լա՛վ Սուսիկ,
Թող լինի մեր երկուսին:
Երբ երկուսը նրան տվեց,
Իր մոտ քանի՞սը պահեց:

[Մինասյան Նորա]

Հեղինակ՝ Հրաչյա Օհանյան

Ծիտը ծառին բույն է դրել,
Մեջը դարսել փափուկ խոտ,
Հինգ սիրունիկ ձագեր հանել՝
Դեղնակտուց, մազմզոտ:
Երեք ձագը շուտ թև առան,
Բնից թռան, գնացին:
-Իսկ ո՞վ կասի, քանի ձագուկ
Ծիտիկի մոտ մնացին:

Ձեր տան մոտիկ, ծառին՝ տիտիկ,
Նախշուն տոտիկ 10-ը ծիտիկ:
Որսորդն եկավ, լուռ կանգնեց,
Հրացանով կրակեց...
4 ծիտիկ ընկավ ցած,
Որսորդն առավ ու գնաց:
Ծառին քանի՞ ծիտ մնաց:

[Միկինյան Տաթևիկ]

Արաբական թվերը առաջացել են Հնդկաստանում V դարից ոչ ուշ:<<Արաբական թվեր>> անվանումը ձևավորվել է պատմականորեն, քանի որ հենց արաբներն էին տարածում տասնորդական դիրքային համակարգը:Ավանդական արաբական թվերը հանդիսանում են հնդկական թվերի ձևափոխված գծագրերը:

1. Թվածին մանուկներ են,
Տասը քույր ու եղբայրներ են:

2. Թվով տասն ենք
Մենք հազիվ,
Մեզնով կանեք
Դուք հաշիվ:

3. Տասը մանուկներ հին բաբելոնցի
Նորաձևության սրահ եկան,
Հին շորերից ազատվեցին,
ՈՒ հնդկական շորեր հագան:

4. Եկե՛ք հերթով
Անցկացե՛ք,
Եվ հերթական
Թիվ ստացե՛ք:

[Միկինյան Տաթևիկ]

Զրոն հայտնի էր դեռևս 2000 տարի առաջ,բաբելոնցիներին,թվի կազմի մեջ որպես <<դատարկ>> կարգ ցույց տվող նիշ:Հնդիկ գիտնականները, 4-5-րդ դարերում, առաջարկեցին թվի վերջից կցագրել այլ թիվ: Այդ ժամանակ էլ բացահայտվել և ձևավորվել է զրոյի (շունյա) հասկացությունը, որը թույլ է տվել անցնել թվերի դիրքային գրառմանը:

1. Նման նիշ եմ
Բլիթի,
Ձեռքը չընկնե՞մ
Լիլիթի:

2. Շա՜տ ափսոս՝ գլուխ չունեմ,
Ո՞վ իր գլուխն ինձ կտա,
Ա՛յ թե ինչու արժեք չունեմ,
Ո՞վ իր արժեքն ինձ կտա:

3. Մարդ մինչև տասը հաշվեց,
Տասը մատը հերթով ծալեց:
Տասը թվից մեկն եմ ես,
Իմ անունով մատ չծալեց:

4. Է՛հ, թեկուզ ասեն թերածին՝
Որ չունեմ գլուխ,չունեմ ոտք,
Ես հին թիվ եմ՝ ո՛չ նորածին,
Ոչ-ոք ինձ պես կլոր չէ:

5. Գումարվելիս
Ինձ են կուլ տալիս,
Բաժանվելիս
Ես եմ կուլ գնում:

6.Ցից պոչ ունենայի՝
Վեց կլինեի,
Մի օղ էլ ունենայի՝
ՈՒթ կլինեի,
Կախ պոչ ունենայի՝
Ինը կդառնայի...
Արժեքով կամաց
Կմեծանայի,
ՈՒ մի օր էլ աշխարհի
Տերը կդառնայի:

7. Գումարելիս
Կուլ է գնում խենթի պես,
Բազմապատկելիս՝
Կուլ է տալիս ագահի պես:

[Ռուզաննա Թադևոսյան]

Կատակ-խնդիրներ

Հեղինակ՝ Գուրգեն Գաբրիելյան

-Բա չե՞ս ասի,
Ա՛յ Արտակ,
Տանը կա 5
Կարկանդակ:
Բայց 2-ը
Կորել է,
Գուցե կատուն
Կերե՞լ է...
-Տեղը մութ էր,-
Ասավ սա,-
Այն 3-ը
Չտեսա...

[Ռուզաննա Թադևոսյան]

-Մի խնձոր ունես,
Մեկն էլ ես տամ քեզ,
Ի՞նչ կլինի, Արո՛ւս...
-Կլինի՝ երկուս:
-Իսկ ի՞նչ կլինի՞,
Որ երկու հատ էլ
Պապը նվիրի...
-Շատ լավ կլինի:

[Ռուզաննա Թադևոսյան]

-Այգում տասը
Տնկի ունես,
Այդքանից թե
Ութը հանես,
Ի՞նչ կստանաս,
Ա՛յ Հովհաննես:
-Ոչ մի բան էլ
Չեմ ստանա,
Իզուր հարց տալ
Դու մի ջանա...
Չէ՞ որ այգին
Կփչանա:

[Ռուզաննա Թադևոսյան]

Սեխը անեմ
Տասը կես,
Տասից մեկը
Բերեմ քեզ...
Ի՞նչ կլինի,
Ա՛յ Վարդգես:
-Ժլատություն
Պարզապես:

[Ռուզաննա Թադևոսյան]

Տանն ասացին.
-Ա՛յ Վահիկ,
Ինչքա՞ն կլինի՝
Հինգ ու հինգ:
Վահիկը քիչ մտածեց,
Հետո ձեռքերը բացեց.
-Դուք ինձ պստիկ
Չկարծեք՝
Այդ կլինի 2 ձեռք:

[Անուշ Հովհաննիսյան]

Այս թիվը ոտքը ծալել,
Գլուխն առաջ է թեքել,
Նազանքով վիզն է ճոճում՛
Ինչպես կարապը լճում: (2)

Թիվն այս կարծես աթոռ լինի
Բայց ո՞վ է այն շուռ տվել,
Ոտքերը՝վեր,մեջքը՝վար,
Նստելու էլ անհարմար (4)

Ինը ծաղիկ տնկեցի,

Եթե տասն էլ դու տնկես,

Աշխատիր ճիշտ գուշակել,

Որքան կանի Հովհաննես:

[Ռուզաննա Թադևոսյան]

-Դ՛ե, բալիկս,
Մի՛ քաշվիր,
Ձողերը առ
Ու հաշվի՛ր:
Տասից հանի՛ր
Չորս հատ ձող:
-Չէ՛, մայրի՛կ ջան,
Չեմ կարող...
-Դե լավ, ինչո՞ւ,
Ի՛մ Աշխեն:
-Խնձոր ասա,
Որ հաշվեմ:

[Միկինյան Տաթևիկ]

Հանելուկներ 1-ի վերաբերյալ.
1. Քթով ցցված
Տեսքի թիվ է,
Ասես՝ ցցված
Տեսքի քիվ է:

2. Սրաքիթ եմ,
Բուրատինոն չեմ,
Միանիշ եմ,
Բայց յոթը չեմ:

3.Միակ թիվն եմ
Շարքում բնական՛
Որ կազմություն չունեմ
Նույնիսկ անբնական:

4.Բնական թիվ եմ,
Կազմություն չունեմ,
Բայց սլացիկ,բարետես
Կազմվածք ունեմ:

5. Ես ծնունդն եմ
Աննման,
Ինքն իրենով
Բաժանման:

[Միկինյան Տաթևիկ]

Հանելուկներ 2-ի վերաբերյալ.
1.Թիվ եմ չքնաղ ու գեղանի,
Իմ կազմվածքն էլ ո՞վ ունի,
Սակայն ում որ նվիրում են՝
Քիթ ու ականջ միշտ կախում են:

2. Միանիշ եմ,
Ծուռոտիկ,
Գլուխ ոնեմ
Մինչ գոտիկ:

3.Կնճիթ ունեմ,
Բայց փիղ չեմ,
Միանիշ եմ
ՈՒ զույգ եմ:

3. Զույգ թվի մասին խոսելիս՝
Ինձ պատվով են հիշում,
Դասամատյանում գրելիս՝
<<Թքով-մրով>> են հիշում:

4. Իմ ձախ հարևան
Թվին բնական,
Ես եմ միայն
Բնական հարևան:

5. Ինձ մեծացնես երկուսով,
Թե մեծացնես երկու անգամ,
Կզարմանանք երկուսով՝
Նույնը կլինեմ ամեն անգամ:

[Միկինյան Տաթևիկ]

Հանելուկներ 3-ի վերաբերյալ.
1. Ինձնից մեկով
Փոքր է այն թիվը,
Որից մեկով
Փոքր է մեկ թիվը:

2. Երեք միանիշից
Ո՛չ մեծ միանիշ եմ,
Երեք միանիշներից
Մեծ միանիշ եմ: