Հարց հոգեբանին. պատասխանում է Չարենցավանի ավագ դպրոցի հոգեբան Ն.Մուրադյանը

[Ալվարդ_Մ]

Նարինե ջան հենց այդտեղ է, որ կարծում եմ երեխան պետք է ազատ լինի /թեկուզ դուրս գա թարմանալու/:
Համեմատաբար թույլ, հիպերակտիվ աշակերտները դպրոցի հասարակական գործունեության մեջ շատ ակտիվ են լինում և հանձնարարությունները կատարում են լիարժեք:
Տա աստված, որ մեր պետությունը այնքան բարգավաճի, որ դպրոցներում լինի արհեստանոցներ, արվեստանոցներ, տարբեր խմբակներ, յուրաքանչյուր աշակերտ լինի իրեն նախասիրած խմբակում, սովորի ազատ ռեժիմով և բոլոր տեսակի խնդիրները կլուծվի: Ինչպես Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիրում է:

[marine8]

Սիրելի՛ Նարինե, ըստ Ձեզ՝ հոգեբանության զարգացման նոր փուլ կձևավորվի արդյոք:

[Նարինե Մուրադյան]

Նարինե ջան հենց այդտեղ է, որ կարծում եմ երեխան պետք է ազատ լինի /թեկուզ դուրս գա թարմանալու/:

Անշուշտ, համաձայն եմ, հատկապես հիպերակտիվ երեխաների հետ աշխատանքում ուսուցիչները պետք է շատ հետևողական և զգույշ լինեն: Իսկապես հեշտ չէ, օրական 6-7 ժամ նստած մնալ: Էլ ուր մնաց` հիպերակտիվ երեխաների համար: Սակայն մյուս կողմից, ուսուցչի համար այդ ամենը վերահսկելն ու կոորդինացնելը ևս լրացուցիչ խնդիր է: Հենց այստեղ է, որ օգնության են գալիս մանկավարժի օգնականները: Ամենայն հավանականությամբ, այդ հաստիքը շուտով կբացվի բոլոր դպրոցներում, և ուսուցչի աշխատանքը քիչ թե շատ կհեշտանա:

[Նարինե Մուրադյան]

Սիրելի՛ Նարինե, ըստ Ձեզ՝ հոգեբանության զարգացման նոր փուլ կձևավորվի արդյոք:

Հաշվի առնելով գիտատեխնիկական առաջնընթացը` կարծում եմ, որ մոտ ապագայում հոգեբանության զարգացման 5-րդ փուլ ևս կլինի: Իմ կարծիքով այն կուսումնասիրի արհեստական ինտելեկտի և անձի վրա դրա ունեցած ազդեցության առանձնահատկությունները: Իսկ Դուք ինչ կարծիքի եք?

[marine8]

Համամիտ եմ Ձեզ հետ, Նարինե՛ ջան: Շնորհակալություն:

[Anna Melqumyan]

Հարգելի Նարինե,շնորհակալություն :

[Anna Melqumyan]

Հարգելի Աննա, հիպերակտիվությունը բավականին դժվար խնդիրների առջև է կանգնեցնում թե երեխայի ընտանիքին ու շրջապատողներին, և թե հենց իրեն` երեխային: Դպրոցում ևս այսպիսի երեխանրը որոշակի անհարմարություններ են ստեղծում համադասարանցիների և ուսուցիչների համար. չեն կարողանում կենտրոնանալ, անընդհատ խոսում են, շարժվում: Սակայն երեխային կամ նրա ընտանիքին մեղադրելուց առաջ նախ կարևոր է հասկանալ, որ այս խնդիրը շատ հաճախ պայմանավորվում է նյարդային համակարգի ֆունկցիոնալ խանգարումներով: Դա նշանակում է, որ երեխան մեղավոր չէ, որ չի կարողանում երկար ժամանակ նստած մնալ կամ ուշադրությունը կենտրոնացնել դասապրոցեսի վրա: Իհարկե, յուրաքանչյուր կոնկրետ դեպքում կարևոր է հասկանալ խնդրի առաջացման պատճառները և ըստ այդմ որոշակի լուծման ուղիներ առաջարկել, սակայն այստեղ կարող եք գտնել մի քանի ընդհանուր մոտեցում, որոնք կարելի է կիրառել հիպերակտիվ երեխաների հետ աշխատանքում.
1.Աշխատեք հնարավորինս զսպել Ձեր զայրույթը կամ դժգոհությունը երեխայի վարքագծից:
2.Խուսափեք կտրուկ արտահայտություններից, գնահատականներից:
3.Երեխայի հետ խոսելիս հետևեք Ձեր խոսքի տոնին և բառերին:
4.Ընդգծեք երեխայի անգամ աննշան ձեռքբերումները:
5.Միաժամանակ երեխայի մի տվեք մի քանի հանձնարարություն. դա լրացուցիչ լարվածություն կառաջացնի նրա համար:
6.Ինչ-որ բան բացատրելիս օգտագործեք դիդակտիկ, տեսանելի միջոցներ, որպեսզի գրավեք երեխայի ուշադրությունը:
7.Խրախուսեք, եթե երեխան կարողանում է ուշադրությունը որոշակի ժամանակ կենտրոնացած պահել որևէ գործունեության վրա:
8.Պաշտպանեք երեխային ավելորդ հոգնածությունից:
9.Պահպանեք օրվա հստակ ռեժիմ. երեխան պետք է ունենա սնվելու, քնելու, դասերը սովորելու, հանգստանալու հստակ կանոնակարգ:
10.Երեխային հնարավորություն տվեք ծախսել իր էներգիան, ուղղորդեք այն հասարակայնորեն ընդունելի ձևերի վրա:

Շնորհակալություն Նարինե ջան:

[Արսենյան]

Ինչպե՞ս սովորելու մղել այն աշակերտներին, որոնք կարող են նույնիսկ շատ լավ սովորել, բայց գրեթե ոչինչ չեն անում:

[Անահիտ Բաղդասարյան]

Հարգելի Ասյա, հոգեբանի աշխատանքը յուրաքանչյուր երեխայի դեպքում խիստ անհատական է: Հարկավոր է նախ հասկանալ, թե երեխայի ագրեսիվությունը տարիքային առանձնահատկություններով է պայմանավորված, որը ժամանակի ընթացքում սովորաբար նվազում է, թե կայուն անձնային գիծ է: Այդուհանդերձ, երկու դեպքում էլ կարելի է կիրառել ագրեսիվության նվազեցման որոշակի մեթոդներ, այդ թվում` խաղաթերապիա, արտթերապիա և այլն:

Հարգելի Նարինե, իսկ ինչ բացատրություն ունեն << խաղաթերապիա և արտթերապիա >> տերմինները: Կներկայացնե՞ք այդ մեթոդները:

[Նարինե Մուրադյան]

Ինչպե՞ս սովորելու մղել այն աշակերտներին, որոնք կարող են նույնիսկ շատ լավ սովորել, բայց գրեթե ոչինչ չեն անում:

Հարգելի Արսենյան, կարևոր հարց եք առաջ քաշում: Շատ դպրոցներում կա այդ խնդիրը. երբ երեխան ունի բավականաչափ ընդունակություններ, սակայն դրանք արդյունավետ չի օգտագործում: Որպեսզի երեխային կարողանանք օգնել ավելի լավ սովորել, նախ պետք է հասկանանք, թե որոնք են նրա չսովորելու պատճառները. գուցե լավ չի հարմարվել դասարանական կոլեկտիվին, դասն է անհետաքրքիր, ուսուցչի պահանջներն է դժվար ընկալում, ինքն է իր բնույթով քիչ պատասխանատու և այլն: Պատճառները բազմաթիվ կարող են լինել: Յուրաքանչյուր առանձին դեպքում դրանք կարելի է քննարկել երեխայի հետ և միասին լուծման ուղիներ գտնել, և շատ կարևոր է, որ երեխան հասկանա, թե ինչի համար է սովորում, որն է դրա արժեքը:

[Նարինե Մուրադյան]

Հարգելի Նարինե, իսկ ինչ բացատրություն ունեն << խաղաթերապիա և արտթերապիա >> տերմինները: Կներկայացնե՞ք այդ մեթոդները:

Հարգելի Անահիտ, շնորհակալ եմ հարցի համար: Արտթերապիան հոգեբանության թերապևտիկ ուղղություններից մեկն է, որի հիմնական նպատակը արվեստի միջոցով Այցելուի ինքնարտահայտումն ու ինքնաբացահայտումն է: Արտթերապիան ունի տարբեր տեսակներ՝ նկարչաթերապիա, հեքիաթաթերապիա, ավազաթերապիա, երաժշտաթերապիա, պարային թերապիա, խաղաթերապիա, կինոթերապիա և այլն:

Արտթերապիան կարող է լինել ակտիվ և պասիվ: Պասիվի դեպքում Այցելուն օգտագործում է որոշակի պատրաստի գեղարվեստական ստեղծագործություններ, կարդում հատուկ ընտրված պատմություններ և այլն, իսկ ակտիվի դեպքում Այցելուն ինքն է ստեղծում արվեստի նմուշներ՝ նկարներ, քանդակներ, հորինում հեքիաթներ և այլն:

Արտթերապիայի առավելություններից մեկն այն է, որ աշխատում է անձի ենթագիտակցության հետ, այսինքն՝ թվում է, թե Այցելուն զբաղվում է որոշակի գործով՝ նկարում է, երաժշտություն լսում, քանդակում և այլն, բայց ՙՙանկախ իրենից՚՚ դուրս է հանում իր հույզերը, ենթագիտակցության բովանդակությունը, որն էլ հենց առաջ է բերում ցանկալի փոփոխությունները:

Արտթերապիան օգտագործվում է ինչպես երեխաների, այնպես էլ մեծահասակների հետ աշխատանքում հոգեբանական տարբեր խնդիրների լուծման ժամանակ:

[Անահիտ Բաղդասարյան]

Հարգելի Անահիտ, շնորհակալ եմ հարցի համար: Արտթերապիան հոգեբանության թերապևտիկ ուղղություններից մեկն է, որի հիմնական նպատակը արվեստի միջոցով Այցելուի ինքնարտահայտումն ու ինքնաբացահայտումն է: Արտթերապիան ունի տարբեր տեսակներ՝ նկարչաթերապիա, հեքիաթաթերապիա, ավազաթերապիա, երաժշտաթերապիա, պարային թերապիա, խաղաթերապիա, կինոթերապիա և այլն:

Արտթերապիան կարող է լինել ակտիվ և պասիվ: Պասիվի դեպքում Այցելուն օգտագործում է որոշակի պատրաստի գեղարվեստական ստեղծագործություններ, կարդում հատուկ ընտրված պատմություններ և այլն, իսկ ակտիվի դեպքում Այցելուն ինքն է ստեղծում արվեստի նմուշներ՝ նկարներ, քանդակներ, հորինում հեքիաթներ և այլն:

Արտթերապիայի առավելություններից մեկն այն է, որ աշխատում է անձի ենթագիտակցության հետ, այսինքն՝ թվում է, թե Այցելուն զբաղվում է որոշակի գործով՝ նկարում է, երաժշտություն լսում, քանդակում և այլն, բայց ՙՙանկախ իրենից՚՚ դուրս է հանում իր հույզերը, ենթագիտակցության բովանդակությունը, որն էլ հենց առաջ է բերում ցանկալի փոփոխությունները:

Արտթերապիան օգտագործվում է ինչպես երեխաների, այնպես էլ մեծահասակների հետ աշխատանքում հոգեբանական տարբեր խնդիրների լուծման ժամանակ:

Շնորհակալություն, հարգելի Նարինե: