Հայտարարություն

Collapse
No announcement yet.

Իրավիճակներ, որտեղ մանկավարժի վարպետություն է պետք

Collapse
X
 
  • Զտիչ
  • Ժամանակ
  • Դիտել
Clear All
նոր գրառումներ

  • Իրավիճակներ, որտեղ մանկավարժի վարպետություն է պետք

    Երբեմն մեղադրվում է ուսուցիչը... Ինչու՞մն է նրա մեղքը, որ հայտնվում է դժգոհությունների թիրախում: Ծնողների ոչ վայելուչ վերաբերմու՞նքը նրա հանդեպ, թե՞ վերջինիս ոչ մանկավարժական մոտեցումը, որ երբեմն ծնող, ուսուցիչ, աշակերտ հայտնվում են հակասությունների տարբեր ծայրամասերում:

    Ուսուցիչները կարող են այս թեմայի շուրջ տարբեր իրավիճակներ ներկայացնել կամ լուծման իրենց առաջարկները: Ստեղծված իրավիճակներում յուրաքանչյուր ուսուցիչ տարբեր վերաբերմունք կարող է ցուցաբերել, բայց կարևորը՝ այդ մոտեցումը ընդունելի դարձնի դեռահասին կամ նրա ծնողին՝ մնալով միշտ իր բարձրության վրա:

  • #2
    Ծնողը բացեիբաց հայտարարում է, թե ինքն է ուղղորդում իր երեխային՝ ում դասաժամին իրեն ինչպես դրսևորի: Ուրեմն այստեղ կան դասաժամեր, որ ծնողի կողմից իրավունք է տրված երեխային՝ կարգապահական խախտումներ կատարելու: Ծնողը երեխայի համար մեծագույն դերակատար է, նրա խոսքը արդարացված և ընդունելի է երեխայի համար, ուրեմն տվյալ իրավիճակում ուսուցիչը հայտնվում է աշակերտի և նրա ծնողի կողմից ստեղծած բարդ հանգույցում:

    Մանկավարժական ճիշտ մոտեցումը միայն կարող է «փրկել» ուսուցչին՝ «գորդյան խնդիրը» լուծելու, այն դեպքում, երբ ծնողը հաստատակամ է իր որոշման մեջ, որտեղ նաև մեղադրանքներ կան՝ ուղղված ուսուցչին: Ուրեմն այստեղ ուսուցիչը գործ ունի «վրիժառու» ծնողի հետ, հետևաբար նա պիտի կարողանա իրավիճակից դուրս գալու փրկությունը գտնի իր վարպետությամբ՝ դեռահասի հետ հարաբերությունների մի նոր մթնոլորտ ստեղծելով, որը և կանդրադառնա ծնողի վարքագծի փոփոխությանը:

    Comment


    • #3
      Երբեմն աշակերտը հայտնվում է երկընտրանքի մեջ, նա իր գործած սխալի համար պետք է ներողություն խնդրի ուսուցչից: Ավագ դպրոցում իր հասակակիցների մոտ նա ծանր հոգեվիճակ է ապրում, բայց մի կողմից՝ պարտադրանքը, մյուս կողմից՝ իր դասընկերներից սպասվող ծաղրալից ակնարկները, երկփեղկվում են, ու ստեղծված իրավիճակում միակ հանգուցալուծումը տվյալ ուսուցչի մոտ է, որ պետք է թույլ չտա դեռահասի «նսեմացված» կերպարի տեսանելիությանը ու թռուցիկ անցումով հասկացնի, որ ամեն ինչ հարթված ու հասկացված է:

      Բայց բոլո՞ր ուսուցիչներն են կարողանում նման անցումներն ապահովել, թե՞ սպասում են դեռահասի հետ իրենց «հաղթանակը» ամրագրելու՝ ի տես համադասարանցիների:

      Comment


      • #4
        Ծանր էր տպավորությունս, երբ տեղեկացա ծնողի կողմից այսպիսի դժգոհության. «Տղաս առաջին դասարանում է սովորում, արդեն տառերն են անցնում, տնային առաջադրանք են հանձնարարել` մեծատառ և փոքրատառ «Աա» գրել: Ահագին մեծ ջանքեր գործադրելով` տղայիս օգնել եմ` գրել տառերը, բայց երեխաս հաջորդ օրը եկավ տուն շատ հիասթափված, այլևս չէր ուզում ոչինչ գրել, անգամ դպրոց գնալ: Պարզվում է` դասվարը մեղադրել է երեխային, որ տառերը մայրդ է գրել, կոպտելով երեխային` պարտադրել է` գրատախտակին գրել տառերը, իսկ նա, ճնշվելով դասվարի վերաբերմունքից, ամեն ինչ իրար է խառնել: Որպես առաջին դասարանցի` գեղեցիկ, սլացիկ տառերով է գրում, երևի դա է պատճառը, որ չի հավատում երեխային: Նա խրախուսելու փոխարեն` հիասթափեցրել է երեխային, չգիտեմ` ինչպես վարվեմ, շատ ահավոր է...»:

        Միշտ էլ այդ տարիքի երեխաների անձի առանձնահատկությունները լրացուցիչ դժվարություններ են առաջացնում ուսման գործընթացում: Նրանց ուսուցանելն ինքնին դժվար է, հասկանալի է, թե այսպիսի երեխաների համար ինչ ազդեցություն կունենա անհարմարության վիճակը, որը կարող է տանել տագնապայնության, պասիվության, նյարդային լարված վիճակի: Մանկավարժի կողմից երեխային բոլորի ներկայությամբ հոգեկան անհավասարակշիռ վիճակի մեջ գցելը վարքի անկայունության կարող է հասցնել երեխայի մոտ, այն էլ այն դեպքում, երբ նա դեռ նոր է հարմարվում դպրոցական նստարանին: Այդ տարիքում երեխաների մոտ շատ մեծ է հավանականությունը հիասթափության, որի արդյունքում թերարժեքություն է ծնվում իր իսկ անձի նկատմամբ, հասկանալի է, որ երեխայի համար դպրոցը կդառնա մի օտար միջավայր, որտեղ երբևէ չի ցանկանա ոտք դնել, ինքնըստինքյան նա կկորցնի իր հետաքրքրությունը ուսման նկատմամբ:

        Comment


        • #5
          Տարրական դասարանում բաց դաս լսեցի, հետո ուսուցչուհիների մոտ տարաձայնություններ առաջացան: Զարմանալի էր, որ սխալ մասնագիտական կարծիքներ կային, և այդ սխալը պիտի անցներ աշակերտներին: Որոշեցի նրանց բացատրել հայոց լեզվի գաղտնարաններից մի քանի օրենքներ, բայց իմ որոշումն անկատար մնաց: Ակնհայտ էր նրանց դժգոհությունը, որ իրենք ամեն ինչ գիտեն…

          Լռեցի, երբ օրեր անց ծնող էր բողոքում, թե երեխայի տնային առաջադրանքում ուսուցչուհու կողմից սխալ ուղղում կա: Ու՞մ մեղադրել` ծնողի՞ն, ով բողոքում է, թե՞ ուսուցչուհուն, ով չի ուզում սովորել:

          Եվ ես ուզում եմ ամեն օր ասել, որ միշտ էլ պիտի սովորենք, սովորելը միայն աշակերտի համար չէ, սովորենք ամեն մի նրբություն, որ կարողանանք սովորեցնել:

          Comment


          • #6
            Արդյո՞ք քննություններից առաջ կա այն մտահոգությունը, որ ունեցել ենք մենք տարիներ առաջ դպրոցում կամ բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում սովորելիս: Այդ ո՞ր մի աշակերտն է անհանգստություն ապրում, թե ինչպես կհանձնի քննությունը: Աշակերտների անհոգությունը փոխանցվում է ծնողներին, բայց ու՞մ մեղադրել՝ աշակերտի՞ն, ով գիտի, որ ամենացածր անցումային միավորն անգամ վաստակելուց հետո դյուրին ձևով հայտնվելու է որևէ բուհում: Գուցե ծնողի՞ն մեղադրենք, որ մինչ իր երեխայի ընդունվելն արդեն մտածում է, թե ինչպես պիտի նրա ուսման տարեկան վարձավճարը փոխանցի:

            Փորձում եմ բարձրաձայնել, որ թերությունը պետք է գտնել ոչ թե դպրոցներում՝ ուսուցչի ձեռքի տակ եղած թղթաբանությունն օր օրի ավելացնելով, այլ պետք է վերևից սկսել՝ կրթության համակարգից, որ ամեն տարի չնայած նոր «փորձարկումներ են» կատարվում, բայց արդյունքում ընդունելության մարմաջով տարված բուհերի դռները ավելի լայն են բացվում բոլոր դիմորդների համար՝ արժեզրկելով ուսուցիչներիս տքնաջան աշխատանքը:

            Comment


            • #7
              Շրջանային առարկայական օլիմպիադայի օրերն էին: Ոչ մասնագետներ էին կցված տարբեր առարկաների: Մտա դասարան: Մի հայացքով նկատեցի, որ բոլորն անծանոթ էին, հիմնականում` գյուղական դպրոցներից եկած աշակերտներ: Առաջադրանքները պատճենելու հնարավորություն չկար, քիմիայի համար նախատեսված առաջադրանքները պետք է գրատախտակին գրեի, աշակերտները` արտագրեին: Եվ շուտով մի որոշ ժամանակ անց առաջարկեցի` գրատախտակի մի մասը մաքրել, որ մնացած հարցերի համար տեղ բացվեր, շարունակեի գրել: Բոլորը զարմացած ինձ էին նայում, հատուկենտ աղջիկներ կային, մեծ մասամբ` տղաներ, և ահա նրանցից մեկը կանգնեց: Սպասում էի, որ նա կմոտենա գրատախտակին, բայց հանկարծ լսում եմ նրա խոսքը, որ իրենց դպրոցում ուսուցիչներն են մաքրում իրենց գրածը:

              Ինձ համար անսովոր էր երևույթը, ինչու՞ չէ, երբեմն ուսուցիչն էլ կարող է մաքրել, բայց գիտեի, որ մեր դպրոցում իրար հերթ չտալով` օրվա հերթապահներն ապահովում են գրատախտակի մաքրությունը: Լուռումունջ սրբիչը վերցնում եմ, հանկարծ տղաներից մեկը տեղից վեր է թռչում, գալիս, մաքրում է գրատախտակը: Ես նայում եմ մյուսներին, հատկապես ինձ «ծանոթ» այն տղային: Նա գլխահակ նստած էր: Բայց ո՞վ էր մեղավորը` գրատախտակը մաքրող ուսուցի՞չը, ով իր գրածը ինքը պիտի պարտադիր մաքրեր, թե՞ աշակերտը, ում այդպես էին սովորեցրել:

              Comment


              • #8
                Ակնկալում եմ, որ ուսուցիչները կարձագանքին այս թեմայի տակ նշածս իրավիճակներին:

                Մի օր լսում եմ. «Գլուխը պատովն է տվել ձեր ուսուցիչը, որ այդքան շատ տնային աշխատանք է հանձնարարել...»:
                Զարմանալի չէ, որ այդ ուսուցչի վարկանիշն ընկնում է աշակերտի աչքում, չէ՞ որ ծնողը երեխայի համար հեղինակություն է, ավելին` նա օրինակելի կերպար է, ում խոսքն արժեք ունի: Դրանից հետո հասկանալի է, որ այդ աշակերտը չի ընդունի իր ծնողի կողմից հերյուրանքների արժանացած ուսուցչի դիտողությունները: Նա արդեն վեճի է բռնվելու նրա հետ, հակադրվելու է նրան, չէ՞ որ դեռահասները շուտ բռնկվող են և շատ ժամանակ չեն կարողանում զսպել իրենց վայրկենական ապրումները մարդկանց ու երևույթների նկատմամբ: Ու՞մ մեղադրենք տվյալ իրավիճակում՝ ծնողի՞ն, աշակերտի՞ն, թե՞ ուսուցչին...

                Comment


                • #9
                  Երբեմն հանդիպում ենք դժգոհությունների` կապված տնային հանձնարարությունների ծանրաբեռնվածության հետ: Մի՞թե ցավոտ չի հնչում այս արտահայտությունը. «Ես ցանկանում եմ, որ ուսուցիչը լինի բարի, ներողամիտ, մտնի երեխայի դրության մեջ և քիչ տնային հանձնարարություն տա»:

                  Աշակերտը ցանկություն է հայտնում, որ ուզում է իրեն դասավանդող ուսուցչուհին բարի լինի, բայց չէ՞ որ յուրաքանչյուր ուսուցչի ամբողջ մանկավարժական գործունեությունը բարություն սերմանելն է:

                  Միշտ էլ եղել եմ այն համոզմունքին, որ աշակերտի համար տառապանք չպետք է դառնա տնային առաջադրանք կատարելը:

                  Comment


                  • #10
                    Ուսուցիչը երբեմն բարդ ու խրթին հանգույցներում հայտնվող անհատականություն է, ով պետք է յուրաքանչյուր իրավիճակից պատվով դուրս գա, որ երբեմն ստեղծվում են աշակերտների և նրանց ծնողների հետ հարաբերություններում:

                    Ուսուցիչը հանդուրժող է, ներողամիտ, բայց ոչ միշտ է այդպիսին ընկալվում շրջապատի կողմից: Երբեմն տեղյակ չէ ծնողը, թե ինչերից ենք կառչում, որ կարողանանք մի դրական գնահատական ապահովել իր ծույլ ու անաշխատասեր երեխայի համար: Համոզված ենք, որ մեր նկատմամբ հարգանքն ու պատիվը ձեռք ենք բերում մեր իսկ մանկավարժական ճիշտ գործունեությամբ, դժվարությունների հաղթահարման մեր ընտրած ճիշտ ճանապարհով, դեռահասների հետ ունեցած փոխադարձ հասկացվածությամբ, ծնողների հետ հարաբերությունների անհատական մոտեցմամբ...

                    Comment


                    • #11
                      Արդյո՞ք միշտ է, որ դպրոցականը կարողանում է իրեն դրսևորել կարգապահական վայել կեցվածքով: Երբեմն երկընտրանքի մեջ ենք հայտնվում. որտե՞ղ է ծնողի կամ ուսուցչի սխալը, որ պետք է կարողանալ ժամանակին շտկել: Եվ շտկում ենք, երևի թե տարբեր ուսուցիչների մոտ տարբեր իրավիճակներ կլինեն, շտկման տարբեր ձևեր...

                      Միշտ կանգնում ենք մի ճշմարտության առջև, որ ուսուցչի աշխատանքը դժվար է, բայց նուրբ, աշխատատար է, երևի թե՝ ոմանց կողմից էլ չհասկացված, թե ինչերի միջով ենք անցնում տարբեր ընտանիքների նույնքան տարբեր դաստիարակություն ունեցող երեխաների հետ:

                      Տարիներ շարունակ հղկում ենք կերպարներ, ուսման ու դաստիարակության բարդ գործընթացում ձգտում հաշտ ու համերաշխ լինել դպրոցականի ու նրա ծնողների հետ ունեցած հարաբերություններում: Բայց այդ ո՞ր մի մասնագիտությունն է պահանջում այսպիսի զգոնություն մաքրամաքուր հոգիների կերտման համար, կամ ո՞վ է ամեն անգամ դասարան մտնող ուսուցչի տրամադրությունը հարցնում, որ զսպում, թաքցնում ենք, երբեմն մեր դեմքի արտահայտությունից մեզ հասկացող դպրոցականի հարցումին մեղմ ժպիտով արձագանքում:

                      Comment


                      • #12
                        Բարի լույս, հարգելի' Նատաշա: Իրավիճակներ, որոնք ուսուցչի համար կարող են դառնալ շրջադարձային: Որքան էլ հմուտ կամ վարպետ լինենք մեր գործում, դասապրոցեսի ընթացքում պահեր են լինում, երբ կորցնում ենք հավասարակշռությունը, որովհետև դասարանում կան աշակերտներ, ովքեր դպրոց են գալիս ընդամենը չբացակայելու համար:
                        Մաշտոցի թեմայի գրառումների ժամանակ, երբ կարդում էի, թե ինչպես են նախկինում վերաբերվել ուսուցչին, ինչ հարգանք է ունեցել ուսուցիչը, աչքիս առջև հայտնվում էին մեր աշակերտները, ում համար ուսուցիչը <<դասատու>> է :
                        Միշտ հարց է ծագում` ինչու՞ ուսուցիչը դարձավ անտեսված, ու՞մ մեղքով:

                        Comment


                        • #13
                          Հերմինե Խառատյան-ի խոսքերից Նայել գրառումը
                          Բարի լույս, հարգելի' Նատաշա: Իրավիճակներ, որոնք ուսուցչի համար կարող են դառնալ շրջադարձային: Որքան էլ հմուտ կամ վարպետ լինենք մեր գործում, դասապրոցեսի ընթացքում պահեր են լինում, երբ կորցնում ենք հավասարակշռությունը, որովհետև դասարանում կան աշակերտներ, ովքեր դպրոց են գալիս ընդամենը չբացակայելու համար:
                          Մաշտոցի թեմայի գրառումների ժամանակ, երբ կարդում էի, թե ինչպես են նախկինում վերաբերվել ուսուցչին, ինչ հարգանք է ունեցել ուսուցիչը, աչքիս առջև հայտնվում էին մեր աշակերտները, ում համար ուսուցիչը <<դասատու>> է :
                          Միշտ հարց է ծագում` ինչու՞ ուսուցիչը դարձավ անտեսված, ու՞մ մեղքով:
                          Բարև Ձեզ, հարգելի՛ Հերմինե: Հոգուս խորքում անչափ մեծ ցավ եմ ապրում, երբ տեսնում եմ ուսուցչի հեղինակությունն ընկած, բայց այն հիմնականում նկատելի է Հայաստանում, թե ինչու՞, դեռ չեմ կարողանում կողմնորոշվել: Կցանկանայի այն վերականգնվեր գոնե այնքան, որքան այսօր ուսուցչի հանդեպ հեղինակությունն առկա է Արցախում՝ առավելապես իշխանությունների կողմից, որը շատ մեծ դեր է խաղում այդ գործում: Կարծում եմ՝ մեր դժվար ու բարդ աշխատանքին զուգահեռ՝ կկարողանանք այս հարթակում նույնպես արծարծել այդ անտեսվածությունը, որից էլ ծնվում են բազմաթիվ հակասություններ ծնողի և աշակերտի կողմից:

                          Comment


                          • #14
                            Դժվարացել է ուսուցչի աշխատանքը, երբ անչափ պատասխանատու և պատվաբեր առաքելությամբ ենք պարտավորված: Տարիների հոլովույթում շատ բարձր հնչած ուսուցչի անունը երբեմն վարկաբեկվում է, ընկնում նրա ինքնագնահատականը, պատահում է, որ դպրոցականի կամ ծնողի խոսքում նրա անունը կոշտ է հնչում...

                            Մեր օրերի ազատ խոսքը շահարկվում է, դեռահասը, չգիտակցելով ազատության սահմանը, անցնում է այն «ոսկե միջինը», որն անհրաժեշտաբար պետք է պահպանել:
                            Չնայած ուսուցչակենտրոն ուսուցումը վաղուց իր տեղը զիջել է աշակերտակենտրոնին, բայց երբեմն այն խեղաթյուրվում է ու տանում դեռահասին մի այնպիսի ազատության, որով կարծում է՝ պետք է սահմանափակի ուսուցչի գործունեության ազատ տարածքները:

                            Comment


                            • #15
                              Արտահայտությունս կենցաղային թող չհնչի, բայց ուսուցչի հեղիանակությունը կբարձրանա նաև այն դեպքում, երբ դադարենք լինել ծնողների սուրճի սեղանի քննարկման թեմա:
                              Ճապոնիայում ուսուցչին բարևելեու տարբեր աստիճաններ գոյություն ունեն, Հայաստանում ողջույնի մի ձև կա, այն էլ ` կիսատ -պռատ:

                              Comment

                              Working...
                              X