Հանելուկը որպես մտավոր զարգացման միջոց

[Էմմա Խաչատրյան]

Ինքը չի ուտում,
Ինքը չի խմում,
Բայց իր տիրոջը,
Միշտ կուշտ է պահում։

Արհեստ

[Էմմա Խաչատրյան]

Ընկերացավ ջրի հետ,
Մարեց տարավ աղտ ու կեղտ։

Օճառ

[Էլեոնորա Հովհաննիսյան]

* * *

Տուն է սպիտակ, լայնատարած,
Սև հավիկներ մեջը թառած,
Խոսում են ու զրույց անում՝
Մարդու նման լեզու առած:

(Գիրք)

* * *

Ամբողջ օրը քուն չունի,
Լայն դաշտերում տուն չունի,
Ծաղկից ծաղիկ է թռչում,
Փեթակ ունի, բուն չունի:

(Մեղու)

* * *

Արքա չունեն, սակայն արագ
Կազմում են մեծ, ահեղ բանակ,
Հենց մտնում են արտը հասած՝
Բերքն են հնձում առանց դանակ:

(Մորեխ)

[Էմմա Խաչատրյան]

Ունի կանաչ վերնազգեստ,
Ու ճերմակ վերնաշապիկ,
Կարմիր տաբատն, արի տես,
Ունի սև-սև պուտ-պուտիկ։

Ձմերուկ

[Էմմա Խաչատրյան]

Համեղ ու գույնզգույն,դե գուշակիր իսկույն

Խաղի նպատակն է զարգացնել երեխաների տրամաբանությունը,թարգմանել բառերը հայերենից անգլերեն:
Խաղի բովանդակությունը հետևյալն է`երեխաներին տրվում են գույնզգույն կոնֆետներ և բացատրվում է
խաղի կանոնները, այն է`երեխան պետք է գուշակի կարդացված հանելուկը, որի պատասխանը իր կոնֆետի
գույնն ունեցող որևէ առարկա է Պատասխանը գտնելուց հետո պետք է այն թարգմանել անգլերեն:Երբ բոլոր
երեխաները ստանում են կոնֆետներ,սկսում ենք հանելուկների ընթերցումը: Ստորև ներկայացնում եմ
հանելուկները դասակարգված ըստ գույների:
Նարնջագույն
Պոչը թավիշ ու երկար
Շրջում է լեռ,դաշտ ու սար
Ուտում է լոր ու կաքավ
Երազում է թառ ու հավ:
(Աղվես)

https://haykazunililit.wordpress.com/2017/08/08/%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A5%D5%B2-%D5%B8%D6%82-%D5%A3%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%B6%D5%A6%D5%A3%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%B6-%D5%A4%D5%A5-%D5%A3%D5%B8%D6%82%D5%B7%D5%A1%D5%AF%D5%AB%D6%80-%D5%AB%D5%BD%D5%AF%D5%B8/

[Էմմա Խաչատրյան]

Փափուկ բամբակ է լողում երկնքում,
Ինչքան բամբակը ցածր է,անձրևը մոտ է։
ampp.jpg

[Էմմա Խաչատրյան]

Այն ինչի՞ց է,որ երբեք
Փախչել,թաքնվել չի լինի
Ու թե օրը պայծառ է,
Ոտքիդ կպած կլինի։
stver.jpg

Առավոտյան խոտի վրա
Սիրուն-սիրուն մարգարիտներ,
Ցերեկը փորձեցի փնտրել,
Հետքը նույնիսկ չի մնացել։
cogh.jpg

[Էմմա Խաչատրյան]

Այն ի՞նչ առաստաղ է,
Համ բարձր է,համ ցածր է,
Մեկ սպիտակ է,մեկ մոխրագույն,
Իսկ հաճախ՝ երկնագույն։
yerkinq1.jpg

Երկու եղբայր իրար նայում,
Երբեք իրար չեն մոտենում:
geti-aper1.jpg

[Թամարա Միրզոյան]

Զվարթ հումորով գրված հանելուկները, ուրախ թվաբանությունը, շուտասելուկները, սուտասելուկները, անկասկած, օգտակար են և՛ ուսուցիչների, և՛ ծնողների համար, որպես ուսանելի և օժանդակ աղբյուր երեխաների միտքը, ընդունակությունը զարգացնելու, նրանց ժամանցը կազմակերպելու համար:

Մի պոչից կախված
Քառասուն գառնուկ,
Դունչ դնչի տված՝
Ծիծաղկոտ, գիրուկ:
Հենց պոչը կտրես՝
Կգան դեպի քեզ:/խաղող/

[Ա. Գինոսյան]

Ձմերուկ

Իրավացի եք հարգելի Էմմա։

[Մարգարյան Նաիրա]

Սպիտակ արտ, սև ցորեն,
Ձեռքով ցանեմ,աչքով հնձեմ:

Սա հանելուկ է , որի իմաստը պետք է <<հանել>>՝գտնել, գուշակել:Սպիտակ արտը թուղթն է, սև ցորենը՝ գիրը,ձեռքով ցանելը՝գրելը, իսկ աչքով հնձելը՝կարդալը:ՈՒրեմն հանելուկը մեկ կամ մի քանի առարկաների և կամ երևույթի այլաբանական պատկերն է՝ արտահայտված բոլորովին այլ առարկաներով ու երևույթներով:

Խելոք մորից գիժ զավակ,
Մարդուն կանի խայտառակ:

[Անահիտ Բաղդասարյան]

Եկե՛ք կռահենք․․․

Իմ ու քո գլխի վերևով
Սպիտակ փոքրիկ գառնուկ վազեց,
Մինչ դիմացի անտառ հասավ,
Նվազեց ու անհետացավ:



***

Երկու եղբայր իրար նայում,
Երբեք իրար չեն մոտենում:



***

Հոսում է, չի արտահոսում,
Վազում է բայց չի փախչում:
Ժապավեն է մի գեղեցիկ,
Մի ծայրը սարում, իսկ մյուսը՝ ծովում:



***

Անձրևից հետո կապույտ երկնքում
Գույնզգույն սիրուն կամար հայտնվեց:
Ամպիկը ծածկեց արևին,
Կամարն այդ սիրուն փլվեց:



***

Ողջ աշխարհը ջերմացնում է,
Ջերմ ժպտում է բոլորին:
Ամռանը նրանից փախչում ենք,
Իսկ ձմռանը կարոտում ենք:



***

Գիշերային երկնքում զբոսնում է այդ լուսատուն,
Օրոր երգում աստղերին, փոխարինում է արևին:



***

Քույր ու եղբայր են ապրում,
Քույրը միայն աղմկում, վախեցնում է ամենքին,
Իսկ եղբայրը սուս ու փուս լուսե նետեր է նետում։



***

Աղմկում է դաշտում, այգում,
Բայց տուն երբեք չի մտնում,
Ես սպասում եմ, որ ավարտվի,
Դուրս գամ բակում խաղալու:



***

Նա գալիս է, մենք փախչում ենք,
Թաքնվում ենք տան ներսում,
Նա հասնում է մեզ, գտնում է,
Ու լուսամուտն է թակում:



***

Մարմին չունի, լեզու չունի,
Բայց ցանկացած ձայնի
Պատասխան ունի։


***

Այն աճում է ձմռանը,
Ու գլխիվայր է աճում,
Հենց արևը տաքացնի,
Հալչում է, անհետանում։



***

Փափուկ բամբակ է լողում երկնքում,
Ինչքան բամբակը ցածր է, անձևը մոտ է։



***

Այն ինչի՞ց է, որ երբեք
Փախչել, թաքնվել չի լինի
Ու թե օրը պայծառ է,
Ոտքիդ կպած կլինի։



***

Առավոտյան խոտի վրա
Սիրուն-սիրուն մարգարիտներ,
Ցերեկը փորձեցի փնտրել,
Հետքը նույնիսկ չի մնացել։



***

Այն ի՞նչ առաստաղ է,
Համ բարձր է, համ ցածր է,
Մեկ սպիտակ է, մեկ մոխրագույն,
Իսկ հաճախ՝ երկնագույն։



***

Երկնքում պարում է սիրուն
Աստղիկը այդ սպիտակ ու նուրբ,
Բայց հենց ձեռքիս է նստում,
Հալչում է, անհետանում։

[Էմմա Խաչատրյան]

«Հանելուկներ փոքրերի և մեծերի համար»՝ Ալմաստ Եպիսկոպոսյանից

https://youtu.be/gAac200lu8g

[Թամարա Միրզոյան]

Հարգելի՛ Էմմա, թեմայի առնչությամբ առաջարկում եմ <<Հորինի՛ր հանելուկ>> խաղը, որի նպատակն է առարկայի հատկանիշ ցույց տվող բառերի ուսուցումը, բառապաշարի հարստացումը:
Ուսուցիչը երեխաներին առաջարկում է <<Այն ի՞նչն է, որ ...>> նախադասությամբ հանելուկներ հորինել, ասել բարձրաձայն և չկրկնել միմյանց: Ուսուցիչը յուրաքանչյուր երեխայի ասածը գրի է առնում և հնարավորություն է տալիս մյուսներին գուշակել հանելուկի պատասխանը: Այն երեխան, ով դժվարանում է հորինել հանելուկ, ուսուցչի օգնությամբ նկարագրում է որևէ առարկա կամ նկար, ապա հանելուկ է հորինում, որի պատասխանը կլինի ցուցադրված առարկան կամ նկարը:
Խաղը զարգացնում է երեխաների մտածողությունը, ճանաչողական կարողությունը և բացահայտում է ստեղծագործական ունակությունները:

[Էմմա Խաչատրյան]

Հարգելի՛ Էմմա, թեմայի առնչությամբ առաջարկում եմ <<Հորինի՛ր հանելուկ>> խաղը, որի նպատակն է առարկայի հատկանիշ ցույց տվող բառերի ուսուցումը, բառապաշարի հարստացումը:
Ուսուցիչը երեխաներին առաջարկում է <<Այն ի՞նչն է, որ ...>> նախադասությամբ հանելուկներ հորինել, ասել բարձրաձայն և չկրկնել միմյանց: Ուսուցիչը յուրաքանչյուր երեխայի ասածը գրի է առնում և հնարավորություն է տալիս մյուսներին գուշակել հանելուկի պատասխանը: Այն երեխան, ով դժվարանում է հորինել հանելուկ, ուսուցչի օգնությամբ նկարագրում է որևէ առարկա կամ նկար, ապա հանելուկ է հորինում, որի պատասխանը կլինի ցուցադրված առարկան կամ նկարը:
Խաղը զարգացնում է երեխաների մտածողությունը, ճանաչողական կարողությունը և բացահայտում է ստեղծագործական ունակությունները:

Շնորհակալություն հարգելի՛ Թամարա ակտիվության և ուսուցանող խաղի համար։