Հայ գրողների կյանքն ու ստեղծագործությունները

[Էմմա Խաչատրյան]

Չարենցի ժամանակը

https://youtu.be/68z9Un3GZ-g

Չարենց. Մի ճրագ մթում

https://youtu.be/YWPCTudqTUY

ԵՂԻՇԵ ՉԱՐԵՆՑ ԲԱՆԱՍՏԵՂԾՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐ

https://youtu.be/72oCA9WPbsc

Պոեզիա Եղիշե Չարենց ''Տաղարան''

https://youtu.be/XXUEYWz8Fb4

Եղիշե Չարենց "ԵՍ ԻՄ ԱՆՈՒՇ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ..."

https://youtu.be/9vXlrHXq9P8

ԵՂԻՇԵ ՉԱՐԵՆՑ - ՀԱՅԱԴԱՐԱՆ

https://youtu.be/azXB4r90s-U

Եղիշե Չարենց «Ամբոխները խելագարված» (հատված)

https://youtu.be/jEj3Kxh457U

[Էմմա Խաչատրյան]

Նա մեր մեծագույն բանաստեղծն է, մեծ է նրա ազդեցությունը մեր գրականության վրա,
մեր երիտասարդության վրա:
Ակսել Բակունց

Չարենցը խոհուն, զարգացած, մեծ ինտելեկտի տեր անձնավորություն էր, անհանգիստ
բնավորություն, ըմբոստ և եռուն:
Բոլոր ազգերի գրականությունը գիտեր, լավ ճանաչում էր, և մեծ ճաշակի տեր էր…
Չարենցի կորուստը հավիտյան ողբալի է, և եթե նա ողջ մնար, դեռ ինչեր կարող էր անել:
Համենայն դեպս նա ինչ-որ տվեց, դա մի անմահ կոթող է հայ գրականության մեջ…
Ավ. Իսահակյան

Չարենցը մեր բանաստեղծության վերջին հեղափոխականն է, այսինքն` նորարարը:
Եվ Չարենց ասելիս նախ և առաջ այս պիտի հասկանալ` երբեք չմոռանալու պայմանով:
Նա մեր բազմադարյան քերթության սակավաթիվ ձևարարաներից մեկն է:
Պարույր Սևակ

[Էմմա Խաչատրյան]

Մարտիրոս Սարյանը Չարենցի մասին
Չարենցը լեգենդ էր: Ի՞նչ գրես լեգենդի մասին: Գուցե կանխորոշված էր նրան ողջակիզվել իբրև
տառապանքի, մաքառման ու հավատի խորհրդանշում…
Ո՞վ գիտե … Ա՛յ, ես մտածում եմ Չարենցի մասին ու զարմանում, որ այդ հրաշքը մեզ հետ միասին
ապրում էր նույն քաղաքում, որ նստել, վեր եմ կացել նրա հետ ու նկարել եմ նրան:
Բազմիցս Չարենցին նկարել եմ հենց այնպես, մեծ մասամբ ուրիշների ներկայությամբ, իբրև
ճեպանկարներ: Սրանցից մի երկուսը, իմ կարծիքով, հաջողված են:

https://elenasargsyan.wordpress.com/2013/01/27/%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%BF%D5%AB%D6%80%D5%B8%D5%BD-%D5%BD%D5%A1%D6%80%D5%B5%D5%A1%D5%B6%D5%A8-%D5%B9%D5%A1%D6%80%D5%A5%D5%B6%D6%81%D5%AB-%D5%B4%D5%A1%D5%BD%D5%AB%D5%B6-martiros-saryan-charenc/

[Էմմա Խաչատրյան]

Լուսմփոփի՜ պես աղջիկ

Լուսմփոփի՜ պես աղջիկ՝ աստվածամոր աչքերով,
Թոքախտավոր, թափանցիկ, մարմինի՜ պես երազի,
Կապու՜յտ աղջիկ, ակաթի ու կաթի պես հոգեթով,
Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ․․․

Ես ի՞նչ անեմ, ի՞նչ անեմ, որ չմեռնի իմ հոգին,
Որ չմարի իմ հոգին քո ակաթե աչքերում․
Ես ի՞նչ անեմ, որ մնա ծիածանը երեքգույն,
Որ չցնդի, չմարի՜ իմ հոգու հեռուն․․․

Լուսմփոփի՜ պես աղջիկ՝ աստվածամոր աչքերով,
Թոքախտավոր, թափանցիկ, մարմինի՜ պես երազի,
Կապո՜ւյտ աղջիկ, ակաթի ու կաթի՜ պես հոգեթով,
Լուսամփոփի՜ պես աղջիկ․․․
Եղիշե Չարենց

[Էմմա Խաչատրյան]

Աշուղ Սայաթ-Նովի նման՝ ես երգ ու տաղ պիտի ասեմ,
Երգեմ պիտի գիշեր-ցերեկ - ու սրտի խաղ պիտի ասեմ.
Եվ էն սրտին, որ իր խորքում սիրո երգեր ունի ու սեր -
Ես էն սրտին դրախտային մրգերի բաղ պիտի ասեմ:

Աստղ ու նկար շորեր հագած՝ դեմս ելար երազի պես,
Էշխդ՝ կրակ՝ սիրտս էրեց անհասնելի մուրազի պես,
Անուշ հոտով սիրտս լցրիր - Վարդստանի, Շիրազի պես, -
Ինչ էլ ըլի էշխդ, գոզալ, - երգս ուրախ պիտի ասեմ:

Աշխարհը մե բաղ է, գոզալ, - նստել ես դու բաղի մեջը,
Վարդ ես բացված՝ առավոտվա դրախտային շաղի մեջը,
Ժամ ես դարձել տեսքով քո սուրբ՝ Հավլաբարի թաղի մեջը, -
Սրտիս անուշ արտասուքին երկնային շաղ պիտի ասեմ:

Էնքան ըլի մե-մե անգամ տեսքդ տեսնեմ՝ վարդ ես, գոզալ,
Էն փուչ կյանքում սրտիս տված անմահական զարդ ես, գոզալ, -
Էնպես արա, որ քեզ չասեմ՝ դու էլ ինձ պես մարդ ես, գոզալ, -
Թե լի մնա սիրտս քեզնով՝ ափսոս ու ախ պիտի ասեմ:
Եղիշե Չարենց

[Էմմա Խաչատրյան]

ՀՐԱԺԵՇՏԻ ԳԱԶԵԼ
Ամեն վայրկյան սիրով տրտում ասում եմ ես մնաս բարով.
Բորբ արևին իմ բոց սրտում ասում եմ ես մնաս բարով:
Մնաք բարով, ասում եմ ես, բոլոր մարդկանց չար ու բարի,
Տանջվող ու որբ Ադամորդուն ասում եմ ես մնաս բարով:
Մնաք բարով, ասում եմ ես, ընկերներիս մոտ ու հեռու,
Ոսոխներիս չար ու արթուն ասում եմ ես մնաք բարով:
Երկնի մովին, կանաչ ծովին, անտառներին խոր ու մթին,
Գարնան ամպին լույս ոլորտում ասում եմ ես մնաք բարով:
Ոսկեշղթա իմ հուշերին, իմ գիշերին, իմ փշերին,
Արտույտներին ոսկի արտում ասում եմ ես մնաք բարով:
Ծաղիկներին դեռ չբացված, դեռ չկիզված հոգիներին,
Մանուկներին վառ-խլրտուն ասում եմ ես մնաք բարով:
Գնում եմ ես մի մութ աշխարհ, հեռու երկիր, էլ չեմ գալու,
Բարի հիշեք ինձ ձեր սրտում, մնա՜ք բարով, մնա՜ք բարով:
Վահան Տերյան

[Էմմա Խաչատրյան]

Ոսկեհանդերձ եկար և միգասքող,
Տխուրաչյա աշուն, սիրած աշուն.
Տերևներիդ դանդաղ թափվող ոսկով,
Մետաքսներով քնքշաշրշյուն:
Նայվածներով խորին, եկար, ներո՜ղ,
Եկար կրկին գերող, խորհրդավո՜ր.
Եկար հուշիկ, անչար ավաղներով,
Օրորներով ամենօրոր:
Քո արևին հատնող և քո երգին, երգին,
Եվ շրշյունիդ փափուկ, և բեկումիդ - ողջո՜ւյն.
Օ՜, հարազա՛տ, սիրա՛ծ, եկա՜ր կրկին,
Իմ քնքշագի՜ն աշուն...
Վահան Տերյան

https://youtu.be/6oZyLaj4824

[Էմմա Խաչատրյան]

Վահան Տերյան - Գաղտնի թղթապանակ

https://youtu.be/oxkjd1wXKaI

[Էմմա Խաչատրյան]

ԹԵՍՏ. Փորձեք պատասխանել, թե որ գրողը որ տողի հեղինակն է

https://mediamag.am/test-toxi-hexinak/

[Էմմա Խաչատրյան]

Մի անգամ Չարենցը համալսարանում ուսանողներին պատմում էր իր տպավորությունները Եվրոպա կատարած
ճանապարհորդություններից:Ուսանողները բազմաթիվ ու բազմատեսակ հարցեր էին տալիս պոետին,և նա
պատասխանում էր ոգևորված ու մանրամասն:Դահլիճի վերջում նստած էր մի նիհար, հիվանդ տղա:Գունատ էր
տղան, արտահայտիչ,մեծ-մեծ աչքեր ուներ,հուզված դեմք ու բարձրահասակ էր:Տղան կանգնեց ու դիմեց Չարենցին.
-Ասացե՛ք, խնդրե՛մ,պոե՛տ,ո՞ր փողոցն էր ամենալավը Ձեր տեսած փողոցներից ու ո՞ր քաղաքում էր այն:
Չարենցն ուշի-ուշով նայեց պատանու աչքերին,մի պահ լռեց ու կարծես ծածուկ, կարծես շշուկով ասաց.
-Ամենալավ փողոցը Երևանի Նայիբի քուչան է...
Դահլիճը լցվեց շշուկով. բանաստեղծն անհավատալի բան ասաց:Նայիբի քուչան մի նեղ փողոց էր՝ ծուռումուռ,անլույս,
անգույն,ամայի ու անմարդաբնակ:
-Որովհետև այնտեղ է ապրում իմ սիրուհին,- շարունակեց Չարենցը:
Դահլիճը թնդաց ծափերից...
Վալտեր Արամյան

[Եսայան]

Եղիշե Չարենցը ամաչեց հացից

1934-ին գրական մի ասուլիսում գրականագետ Հայկ Գյուլիքևխյանը կծու խոսքեր է ասում բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի հասցեին։
Լսելով այդ մասին՝ Չարենցը որոշում է հանդիպել Գյուլիքևխյանին և ավելի կծու խոսքերով պատասխանել նրան։ Այդ ժամանակներում Երևանի ամենամարդաշատ փողոցը Աբովյանն էր։ Ասենք՝ դա միայն փողոց չէր, այլ բացօթյա դահլիճ, որտեղ բոլոր երևանցիների մի կեսը ամեն օր կարող էր հանդիպել մյուս կեսին։ Հենց Աբովյան փողոցով քայլելիս բանաստեղծն ինքն իրեն ասում է ․ <<Ես նրան իմ ասելիքը կասեմ այս փողոցում, թող ամբողջ Երևանը տեսնի ու լսի>>։
Հաջորդ օրը իր երկրպագուների ուղեկցությամբ Չարենցը դուրս է գալիս Աբովյան փողոց՝ համոզված, որ պիտի հանդիպի Հայկ Գյուլիքևխյանին։ Սկսում են հետ ու առաջ քայլել և սպասել։ Վերջապես երևում է գրականագետը՝ իր գեղեցիկ բեղերով։ Գյուլիքևխյանի ձեռքին մի թարմ մատնաքաշ կար։ Հավանաբար գնել էր խանութից և տուն էր տանում։ Չարենցի հայացքն ընկավ մատնաքաշին, և ասես նրա լեզուն կապ ընկավ։
Գրականագետը սովորականի պես բարևեց Չարենցին նրա ուղեկիցներին և շարունակեց ճանապարհը։ Երբ մի քիչ հեռացավ, բանաստեղծի երկրպագուներից մեկն ասաց․
- Վարպե՛տ, դու քո խոսքի տերը չեղար։
- Մատնաքաշը խանգարեց։ Չեմ կարող թեկուզ մի չոր խոսք ասել այն մարդուն, որի ձեռքին հաց կա։ Ես ամաչում եմ հացից,- պատասխանեց բանաստեղծը։

Ըստ Հայկ Խաչատրյանի

[Էմմա Խաչատրյան]

Այսօր հայ ականավոր բանաստեղծ,մշակութային գործիչ,գրականագետ Պարույր Սևակի ծննդյան օրն է:
27066971_327767204389354_3388573963499786876_n.jpg

[Էմմա Խաչատրյան]

Պարույր Սևակ.Բարի իրիկուն քեզ,իմ մենավոր

http://granish.org/bari-irkuun-qez/

[Էմմա Խաչատրյան]

Պարույր Սևակից մորը նվիրված ստեղծագործություն են խնդրում «Պոետները մոր մասին»
ժողովածու կազմելու համար:Սևակն ուղարկում է «Մոր ձեռքերը» բանաստեղծությունը՝
մոր և իր լուսանկարի հետ,ու մի գրություն.«Այս լուսանկարը գուցե ավելին ասի,քան
բանաստեղծությունս»:
27331573_1497010077015318_6232811449626920_n.jpg

[Էմմա Խաչատրյան]

Այսօր իմ սիրելի նշանավոր հայ բանաստեղծ,քնարերգու և հասարակական-քաղաքական գործիչ Վահան Տերյանի
ծննդյան օրն է(փետրվարի 9,1885 - հունվարի 7, 1920)։Նա միշտ կմնա հայ պոեզիայի Մեծ բանաստեղծը։

ՀՐԱՇՔ ԱՂՋԻԿ
Հրաշք աղջիկ,գիշերների թագուհի,
Ճառադայթող քո աչքերով դու եկար,
Ոսկե բոցով լցրիր հոգին իմ տկար,
Հրաշք աղջիկ, ցնորքների դիցուհի...
Կախարդ լուսնի հրապուրող շողի պես
Դու ժպտացիր գուրգուրանքով սեթևեթ,
Ազատ սիրտըս շղթայեցիր առհավետ,
Հրաշք աղջիկ,դո՛ւ,միշտ հաղթող ու միշտ հեզ։
Դու մի ցավոտ հիացումի երգ գիտես,
Քո ժպիտում կա խորհուրդի մի փայլանք,
Քո աչքերում կա մի անանց զմայլանք.
Դու չըմեռնող մի վայելքի խոսք գիտես...
Հրաշք աղջիկ, անհայտ երկրի մանուշակ,
Գիշերային արեգակի ճառագայթ,—
Դու իջնում ես՝ կարող, որպես մահու խայթ,
Քնքուշ,որպես անդարձ բախտի հիշատակ...