Հայտարարություն

Collapse
No announcement yet.

Հովհաննես Շիրազ

Collapse
X
 
  • Զտիչ
  • Ժամանակ
  • Դիտել
Clear All
նոր գրառումներ

  • Հովհաննես Շիրազ

    Իր կենդանության օրորք իսկ նա արդեն լեգենդ էր...
    Լեգենդ ` իր որբ մանկությամբ, Գյումրվա փողոցներում ջուր ծախողի իր համբավով...
    Լեգենդ ` գրականության մեջ իր շառաչուն մուտքով, իր տաղանդի մեծությամբ...
    Լեգենդ ` Արարատի ու մայրենի լեզվի իր պաշտամունքով...
    Լեգենդ ` իր ութ զավակներով, որ կոչվում են Արա ու Մասիս, Սիփան ու Աստղիկ, Անի ու Արաքս, Թադևոս ու Վանանդ:
    Եվ ահա այդ մարդ - լեգենդը փոխվեց աստղի ու գնաց միանալու հայ մեծերի համաստեղությանը:
    Վերջին խմբագրողը՝ Հերմինե Խառատյան; 04-04-19, 17:29.

  • #2
    Նա ալեհեր գլուխը դրել էր բարձին և լուռ հոգեվարում էր...
    Իսկ դրսում ամպրոմպ էր, տեղատարափով, կայծակներով ու շանթերով շողացող գարնանամուտի առաջին ամպրոպը: Ես նրա սնարին կանգնած նայում էի մագաղաթյա դեմքին, փակ կոպերին, կյանքի վերջին շնչով հևացող շուրթերին և նրա առաջին գիրքը ` <<Գարնանամուտն >>էի հիշում:
    <<Գարնանամուտով>> նա մտավ գրականության մեջ: Գարնան ամպրոպի նման թարմ, ձնծաղիկներով, մանուշակներով, կարմիրով ու կանաչով լի այդ փոքրիկ գրքույկը մեծ տաղանդի գալուստն էր ազդարարում:
    Եկավ նա ` հողաբույր, ցողաթաց, եկավ , տեսավ, որ մեր պոեզիայի երկնքում խիստ պակասել են ծիծեռնակներն ու երգերի մեջ խիստ պակասել է աղբյուրների կարկաչը, ծաղիկների երանգը, բնության հավերժող շունչը, և ուխտավորի երկյուղածությամբ գնաց ծիծեռնակների հետևից, գնաց դեպի մայր բնության զարմանահրաշ խորհուրդը և մի խիստ հրովարտակ արձակեց. <<...որ աղբյուրները հավերժ կարկաչեն, որ գարունները գան ու չգնան>>, որ բեկվի մահվան խորհուրդը....
    Եվ այստեղ նա հայ ոգու իսկական ժառանգն թր, ոգի, որ ողբերգություններից հետո և անգամ ողբերգությունների մեջ ուներ կյանքին, գարուններին ու լույսին փարվելու վերածնող կարողություն:
    Վերջին խմբագրողը՝ Հերմինե Խառատյան; 04-04-19, 17:40.

    Comment


    • #3
      Եկավ նա , հարց տվեց , թե <<Ո՞րն է, բաբո, մեր հայրենիք>>, և ձորերից ու անդունդներից, լեռներից ու հովիտներից ստանալով իր հարցի պատասխանը և արձագանքի պես բազմապատկելով այն, մեր դեմ ձռեց շիրազյան վառ գույներով ներկված մի Հայաստան:


      Գոբելեն, որը Շիրազին է նվիրել կինոռեժիսոր Ս. Փարաջանովը. կարմիրը հայերի թափած արյան գույնն է, եզրերի ծաղկազարդ ոսկեգույն հյուսվածքները հայի ոսկեթել երազանքներն են, որոնք դարերի ընթացքում հյուսել է հայը, իսկ կենտրոնում խաչ ու գրիչ , սրանք խորհրդանիշն են հավատքի ու գրի:

      Comment


      • #4
        Եկավ ու բանաստեղծի անշեղ ներքնատեսությամբ քննեց իր հին ու տառապած ժողովրդի կեցության խորհուրդը, այդ կեցության ներքին կապերն ամրապնդելու սևեռուն մտահոգությունն ունեցավ և ապա բիբլիական հզոր մի ճախրանքով գնաց դեպի համամարդկային կեցության ոլորտները....Այդ բարձունքներից քննելով մարդ էակի էությունը, փառաբանելով տառապանքից ծնվող նրա ստեղծարարա ուժն ու վեհությունը,նա հայ պոեզիային պարգևեց << Բիբլիականը>> ` վսեմ մի գլուխգործոց, որի անմահությունը կասկածից վեր է:

        Հերվա մեռած մանուշակի
        Ոստի վրա ` նոր մանուշակ,-
        Բարդ է խորհուրդն այս պարզ կյանքի `
        Առանց հնի չկա նոր կյանք:

        ԲԻԲԼԻԱԿԱՆ
        Ցավը տվեց սարերին `
        Սարերը չառան,
        Ցավը տվեց մարդուն `
        Մարդը առավ :/ Մոր խոսքերից/

        Comment


        • #5
          Բանաստեղծական զարմանալի բնազդ, զարմանալի ներքնատեսություն ուներ , նա, որ մեծ տաղանդների մենաշնորհն է: Բնության այդ շռայլ պարգևների հետ նաև անսպառ մի սեր ուներ դեպի իր գործը, իր տողն ու պատկերը: Կյանքում անփույթ ու շրջմոլիկ թվացող այդ մարդն իրականում գրչի չարքաշ մի աշխատավոր է, բանաստեղծության տքնաջան մշակ: Ես նրա ձեռագրերի կույտերն եմ տեսել ու զարմացել նրա աշխատասիրությամբ: Զարմացել ու հավատացել նրա հրաշալի տողերին:
          Գարու'ն, արևդ տար աշխարհներին,
          Ինձ մի մանուշակ թող մնա միայն...
          Այդ մանուշակը ստեղծագործական ներշնչանքի թանկ պահերն էին, անակնկալ տողի բերկրանքի, գեղեցիկ պատկերի վայելքը: Այդ մանուշակից բացի նրան ոչինչ պետք չէր, ու նա կյանքում երբևէ չձգտեց կենցաղային բարեկեցության, շքեղ, քաղցր կյանք չակնկալեց ու չփնտրեց, թեև դրա բոլոր իրավունքներն ուներ: Նրա համար բարեկեցությունը ժողովրդի սերն էր, շքեղությունը ` շքեղ պատկերն էր ու տողը...
          Եվ ժողովուրդն անսահմանորեն սիրեց նրան: Սփյուքռը սիրեց, նրա անունով կնքելով նորածինների, նրա անունը շնորհելով ակումբների ու միությունների...Ասել է, թե նա հայապահպանության , սփյուռքի գոյամարտի զինվորն էր:
          Նա կայծակնահար արծվի նման փռվել էր բարձերին ու հոգեվարում էր...Իսկ դրսում ամպրոպ էր, լեռների վրա կայծակներ էին շողում: Եվ ես հիշեցի իր վսեմ պատկերներից մեկը .<< Արարատն անգամ կայծակներով էր խաչակնքում>>....Նայում էի հանգչող բանաստեղծին ու ու ինձ թվում էր, թե հայոց լեռնաշխարհը կայծակներով է խաչակնքում կյանքից հեռացող իր հարազատ զավակին:
          Մայրերի ու բանաստեղծների մահն ինչ -որ չափով նման է իրար:
          Բանաստեղծներն էլ մայրերի նման տարիք չունեն, ինչ տարիքում էլ մահանան նրանք, անժամանակ է, քանի որ նրանց մահով խիղճն ու բարությունն ինչ -որ չափով որբացած են զգում իրենց:
          Նա << Գարնանամուտով>> եկավ գրականություն: Գարնանամուտ է, ու նա հեռացավ կյանքից:
          Ես խորհրդանշական ինչ -որ կապ եմ տեսնում այդ երկուսի միջև. մայրը բնությունը երևի ցանկացավ գարնանամուտին տանել գարնանամուտի երգչին, հարազատ զավակին, որ նրա սիրած ձնծաղիկներով ու մանուշակներով զարդարի հողաթումբը և գարնանային ամպրոպների մաքուր օրհնություն տեղա վրան.../ Վահագն Դավթյան/

          Comment


          • #6
            Ալեքսանդրապոլի փողոցներում, ոտաբոբիկ, արցունքն աչքերին ջուր ծախող անապաստան պատանին կարո՞ղ էր մտածել, թե մի օր դառնալու է նոր Հայաստանի ամենաժողովրդական բանաստեղծներից մեկը, կարո՞ղ էր երազել, որ իր երգերը թևածելու են ողջ աշխարհով, կարո՞ղ էր մտածել, թե ինքը մի օր դառնալու է նվիրական անուն աշխարհով մեկ ցրված իր հայրենակիցների համար, որ սփյուռքի ամեն հայ օջախում հնչելու է նրա երգը և անունը՝ իբրև մայր հայրենիքի հետ կապող ոսկե կամուրջ, իբրև մայր հայրենիքի բանաստեղծական խորհրդանիշ։
            Այս հրաշքը հնարավոր դարձրեց վերածնված մեր հայրենիքը, որի որդին ու զինվորն էր Հովհաննես Շիրազը՝ մեծ բանաստեղծն ու քաղաքացին, հայրենասերն ու ժողովուրդների բարեկամության ծիածանի անդավաճան նվիրյալը։
            Վարդգես Պետրոսյան

            Comment


            • #7
              Հովհաննես Շիրազ – Գարնանամուտ


              Մանուշակներ ոտքերիս ու շուշաններ ձեռքերիս,
              Ու վարդերը այտերիս, ու գարունը կրծքիս տակ,
              Ու երկինքը հոգուս մեջ, ու արևը աչքերիս,
              Ու աղբյուրները լեզվիս՝ սարից իջա ես քաղաք,―
              Ու քայլեցի խայտալով ու շաղ տալով մայթերին
              Մանուշակներ ու վարդեր ու շուշաններ ձյունաթույր,
              Ու մարդիկ ինձ տեսնելով՝ իրենց հոգնած աչքերին
              Տեսան ուրիշ մի աշխարհ, գարուն տեսան նորաբույր,
              ― Ի՜նչ թարմություն,― ասացին,― ի՜նչ թարմություն,―
              ու բացին
              Լուսամուտներն իմ առջև, ու ես իմ սիրտը բացել՝
              Անցնում էի երգելով ու շաղ տալով մայթերին
              Մանուշակներ ու վարդեր ու հասմիկներ հոգեթով,
              Կարծես մի ողջ բնություն մի պատանի էր դարձել,
              Քաղաք իջել լեռներից՝ կանցներ զմրուխտ հեքիաթով
              Երկրե-երկիր շաղ տալով կակաչներն իր ձեռքերի,
              Մեր երգերի լուսաբացն ու գարունը լեռների։

              Comment


              • #8
                Հարգելի' Նաիրա, շնորհակալություն արձագանքի համար:

                Comment


                • #9
                  Հերմինե Խառատյան-ի խոսքերից Նայել գրառումը
                  Հարգելի' Նաիրա, շնորհակալություն արձագանքի համար:
                  Հարգելի՜ Հերմինե, շնորհակալություն հայ պոեզիայի ամենապայծառ աստղերից մեկին՝ մեծն Շիրազին անդրադառնալու համար։

                  Comment


                  • #10
                    Շիրազը հոյակապ դեմք է մեր պոեզիայի պառնասում, հորդաբուխ ու ճշմարիտ բանաստեղծ, նրա ամեն մի բանաստեղծությունը մի գյուտ է զարմանալի պատկերներով: Բնությունը նրան օժտել է փիլիսոփայական ինտուիցիայով: Համաշխարհային գրական գոհարներ եթե կազմվեն, ես մեծ սիրով տեղ կտայի «էքսպրոմտին», «Բիբլիականին» և այլ բանաստեղծությունների: «Բիբլիականը» կոսմիկական տարերք ունի, փիլիսոփայական մեծ տաղանդի գործ է: Խորիմաստ «Բիբլիականի», ծաղկաբույր «Խջեզարեի» և մյուս պոեմների կախարդ հեղինակը հոկտեմբերյան ամենամեծ հայ լիրիկն է:

                    Նարեկը մեզ՝ հայությանը հազար տարի քրիստոնյա պահեց. Շիրազի նոր պոեմը՝ «Հայոց դանթեականը» հայությանը հազար տարի հայ կպահե...

                    Ավ.Իսահակյան

                    Comment


                    • #11
                      Մարգարյան Նաիրա-ի խոսքերից Նայել գրառումը
                      Շիրազը հոյակապ դեմք է մեր պոեզիայի պառնասում, հորդաբուխ ու ճշմարիտ բանաստեղծ, նրա ամեն մի բանաստեղծությունը մի գյուտ է զարմանալի պատկերներով: Բնությունը նրան օժտել է փիլիսոփայական ինտուիցիայով: Համաշխարհային գրական գոհարներ եթե կազմվեն, ես մեծ սիրով տեղ կտայի «էքսպրոմտին», «Բիբլիականին» և այլ բանաստեղծությունների: «Բիբլիականը» կոսմիկական տարերք ունի, փիլիսոփայական մեծ տաղանդի գործ է: Խորիմաստ «Բիբլիականի», ծաղկաբույր «Խջեզարեի» և մյուս պոեմների կախարդ հեղինակը հոկտեմբերյան ամենամեծ հայ լիրիկն է:

                      Նարեկը մեզ՝ հայությանը հազար տարի քրիստոնյա պահեց. Շիրազի նոր պոեմը՝ «Հայոց դանթեականը» հայությանը հազար տարի հայ կպահե...

                      Ավ.Իսահակյան
                      Շիրազն այն երևույթն է, որն իրավունք է տալիս բարձր ելակետներով չափել և' իրեն, և' մեր ազգային մշակույթում նրա գրաված տեղն ու դերը: << Վայրենի տաղանդ>> է կոչել նրան Իսահակյանը:

                      Comment


                      • #12

                        Comment


                        • #13
                          Շիրազը մոտ քառասուն գրքերի հեղինակ է։ Նրա հարուստ բառապաշարը և զգացմունքային ոճը հարստացված ժողովրդական և բարբառային տարրերով, նրա պոեզիան դարձրին Հայ գրականության լավագույն նմուշներից։ Քննադատները նրա շատ գործեր գլուխգործոցներ են համարում։ Ըստ Պարույր Սևակի՝ «Ժամանակակից հայ պոեզիան արթնացավ Շիրազ սարի վրա»։ «Շիրազը մեծ հանճար է, մենք պետք է հպարտ լինենք, որ պատիվ ունենք անձամբ նրան ճանաչելու»,- գրել է Վիլիամ Սարոյանը։ «Շիրազը իր պոեմները կառուցում է հայկական զգացմունքների տուֆով»,- ավելացնում է Եվգենի Եվտուշենկոն։

                          Շիրազի ստեղծագործությունները հայտնի էին ողջ Սովետական Միությունում (նրա գործերը թարգմանել են Արսենի Տարկովսկին և Նիկոլայ Ասեևը) և արտասահմանում։ Նրա գործերը թարգմանվել են աշխարհի ավելի քան 60 լեզուներով։ Ամենից շատ թարգմանվել է բանաստեղծի քնարի անգին գոհարը՝ «Բիբլիական» պոեմը։ Անդրեյ Դեմենտևը գրում է, որ Հովհաննես Շիրազի գործերը շատ դժվար է թարգմանել, քանի որ Սերգեյ Եսենինի նման, նա շատ մետաֆորաներ է օգտագործում։

                          Հնդիկ գրող Բիշամ Սահնին Սովետական գրողների հետ հանդիպման ժամանակ, Շիրազի պոեմներն է ցույց տալիս՝ որպես պոեզիայի լավագույն նմուշներ։

                          Comment


                          • #14
                            1984 թվականին, երբ այլևս չկար Շիրազը, գրականագետ Սուրեն Աղաբաբյանը գրում է.

                            «...Ամեն օր, նույն ժամին հայտնվում էր Աբովյան, Ամիրյան, Տերյան փողոցների խաչմերուկներում՝ գլխին հավաքելով իր տաղանդի երկրպագուներին։ Սրանք ասես թե հաղորդակցվում էին Նոյի վաղնջական ժամանակներից, Ավարայրի ռազմադաշտերից, Անիի բերդապարիսպներից, հայոց պատմության քառուղիներից մեր օրերը հասած հրաշագործ առասպելական հերոսի հետ։ Այլևս չի երևալու ազգային ըղձասացի արծվենի կերպարանքը, այլևս բազմությունները չեն լսելու նրա կենդանի, սրամիտ, պատկերավոր խոսքը, այլևս Հովհաննես Շիրազը անցել է հավերժության գիրկը՝ անմահների համար սահմանված հավերժության օրենքով»։

                            Comment


                            • #15
                              .. Հովհաննես Շիրազը, որ երեկ անապաստան, «խուժանային» որբ տղեկ մը եղած է...այսօր, ըստ իս, Երևանի և ամբողջ աշխարհի բանաստեղծներուն մեջ ինքնուրույն տեղ մը գրավելու արժանի ներշնչյալ, հմայիչ քնարերգակ մըն է։
                              - Արշակ Չոպանյան


                              Հ. Շիրազը հայ ժողովրդի վշտի դարավոր մառախուղից ծագած աստղն է։
                              - Ավետիք Իսահակյան


                              Շիրազը սփյուռքի մեջ ամենաժողովրդական և սիրված բանաստեղծն է, հուզիչ կապ է մեր և մեր հայրենիքի ժողովրդի մեջ, նրա ձայնը սփյուռքում սրտեր կգրավե... Տարբեր լարեր կան անոր քնարին վրա, թե՛ աշուղական, թե՛ քնարական, թե՛ փիլիսոփայական և նկարագրով էլ, որպես մարդ, նա հրաբխային բանաստեղծ է։
                              - Լևոն-Զավեն Սյուրմելյան


                              Շիրազ մեծ տաղանդ մըն է։ Անիկա մեծ, մեծ անուն ունի և մենք շատ կգնահատենք անոր գոյություն... Շիրազ թանկագին հոգի մըն է, ես շատ կցանկանամ լուրեր առնել անոր գրություններե, լսել անոնք։ Ան տաղանդ է, մենք պետք է հպարտ զգանք և մեծ պատիվ համարենք անոր հետ ծանոթ ըլլալ։
                              - Վիլյամ Սարոյան

                              Comment

                              Working...
                              X